Bé gái 12 tuổi bị dây cáp điện thoại sa xuống quất vào mắt trái khi đang ngồi sau xe máy của mẹ. Bé được phát hiện rách võng mạc, nguy cơ bong võng mạc chu biên.

Bé được đưa vào cơ sở y tế tại địa phương kiểm tra ngay sau tai nạn nhưng chưa phát hiện bất thường. Hai ngày sau, mắt trái xuất hiện vết đỏ ở tròng trắng nên bé được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ).

Bác sĩ nội trú CKI Đoàn Thị Phương Nhi, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, cho biết thời điểm đến khám, thị lực hai mắt của bé vẫn đạt 10/10, không đau nhức hay nhìn mờ. Tuy nhiên, thăm khám chuyên sâu bằng sinh hiển vi ghi nhận mắt trái xuất huyết kết mạc, đồng tử phản xạ ánh sáng kém. Tiến hành nhỏ thuốc giãn đồng tử, soi võng mạc chu biên ghi nhận vết rách võng mạc cực trên, kèm xuất huyết dịch kính, tụ máu dưới võng mạc.

Kết quả chụp cắt lớp quang học OCT và chụp đáy mắt FO màu, siêu âm ghi nhận mắt trái của bé bị xuất huyết dịch kính, đứt cơ vòng mống mắt và rách võng mạc vùng chu biên; mắt phải bình thường.

Vết xuất huyết dịch kính tại mắt trái (hình trái) và ảnh chụp OCT ghi nhận mắt trái tách lớp biểu mô sắc tố (hình phải). Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Theo bác sĩ Nhi, cú va đập của dây cáp điện khiến nhãn cầu bị nén ép và bung trở lại đột ngột, tạo lực kéo giữa dịch kính và võng mạc. Khi lực kéo vượt quá khả năng chịu đựng của võng mạc, đặc biệt ở vùng chu biên (vùng rìa) vốn mỏng và dễ tổn thương làm rách võng mạc. Do vết rách nằm ở vùng rìa võng mạc, xa trung tâm thị giác nên giai đoạn đầu chưa ảnh hưởng đến thị lực.

“Đây là chấn thương nghiêm trọng, nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bé có nguy cơ bong võng mạc gây mất thị lực vĩnh viễn”, bác sĩ Nhi nói.

Theo bác sĩ Nhi, nhiều người lầm tưởng rách võng mạc sẽ gây mờ mắt ngay lập tức. Thực tế, nếu vết rách nằm ở vùng chu biên, người bệnh vẫn có thể nhìn rõ trong giai đoạn đầu. Chính điều này khiến không ít trường hợp bỏ qua thời điểm vàng điều trị, chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng bong võng mạc.

Ngay lập tức, bác sĩ chỉ định điều trị tổn thương bề mặt nhãn cầu bằng thuốc nhỏ mắt và thuốc uống nhằm giảm viêm, hỗ trợ hấp thu máu xuất huyết trong dịch kính. Sau khi tình trạng tổn thương bề mặt nhãn cầu và xuất huyết dịch kính được kiểm soát ổn định, người bệnh sẽ được thực hiện laser quang đông võng mạc quanh vết rách ở vùng chu biên để dán kín vết rách, ngăn dịch lọt qua, giúp bảo tồn thị lực.

Sau điều trị một tuần, tình trạng võng mạc ổn định, bé hết tình trạng đỏ mắt. Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý bé cần theo dõi, tái khám đúng hẹn để sớm phát hiện nếu xuất hiện vết rách mới hoặc biến chứng nhiễm trùng, bong võng mạc. Khi thấy có dấu hiệu bất thường như đau nhức, đỏ mắt, giảm thị lực, thấy chớp sáng, ruồi bay, cần đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được khám và điều trị kịp thời.

Bác sĩ Nhi soi sinh hiển vi kiểm tra đáy mắt cho bé. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Rách võng mạc là tình trạng mô võng mạc bị tách ra khỏi vị trí sinh lý, có thể xảy ra ở vùng chu biên hoặc trung tâm. Nguyên nhân thường do chấn thương mắt, phẫu thuật mắt hoặc là biến chứng của cận thị nặng, thoái hóa võng mạc, bong dịch kính.

Người bệnh thường có các triệu chứng như nhìn thấy ruồi bay, tia chớp sáng ở góc mắt, mất thị lực một phần hoặc toàn bộ, tầm nhìn như có màn che. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến bong võng mạc, gây suy giảm thị lực, thậm chí mù lòa.

Bác sĩ Nhi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo khi bị chấn thương vùng mắt, ngay cả khi không có vết thương hở hoặc thị lực bình thường, mọi người vẫn nên được khám chuyên sâu để tầm soát các tổn thương tiềm ẩn.

“Chấn thương mắt không chỉ làm tổn thương bề mặt như trầy giác mạc hay xuất huyết dưới kết mạc mà còn có thể gây xuất huyết dịch kính, rách võng mạc, bong võng mạc, đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp”, bác sĩ Nhi lý giải.

Mọi người cần bảo vệ mắt bằng cách đeo kính bảo hộ khi di chuyển, chơi thể thao hoặc hoạt động ngoài trời để giảm chấn thương, tránh va đập hoặc bụi bẩn, dị vật rơi vào mắt.

*Tên người bệnh đã được thay đổi