Ông Tánh, 49 tuổi, đột ngột chóng mặt, ngã đập đầu, bất tỉnh. Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q7 cũ) đến tận nhà cấp cứu, phát hiện dấu hiệu cảnh báo thiếu máu não và hẹp động mạch não.
Người bệnh đang ngồi ăn cơm thì đứng dậy đi lấy nước, bất ngờ chóng mặt rồi ngã đập đầu xuống sàn, bất tỉnh, chân co giật. Gia đình lập tức gọi đến khoa Cấp cứu Tâm Anh.
Khoảng 5 phút sau, BS.CKII Lê Quang Thắng, Trưởng Đơn vị Cấp cứu cùng êkíp có mặt tại nhà người bệnh.
Bác sĩ ghi nhận vùng đầu có vết thương chảy nhiều máu, tai trái bị rách. Êkíp nhanh chóng cầm máu, băng bó, đánh giá ý thức và dấu hiệu thần kinh, đồng thời đưa người bệnh bằng xe cấp cứu về Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để tiếp tục kiểm tra.
BS.CKI Nguyễn Chấn Đông, chuyên khoa Cấp cứu, cho biết lúc đến viện, ông Tánh đã tỉnh, tiếp xúc và trả lời được. Người bệnh còn méo miệng nhẹ nhưng chưa ghi nhận yếu liệt. Vùng chẩm có khối tụ máu dưới da đầu khoảng 8 x 6 cm, kèm vết rách nhỏ; vành tai trái có vết thương hở khoảng 1 cm.
Điều khiến bác sĩ lưu ý là người bệnh có tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh mạch vành, từng đặt stent khoảng hai năm trước. Đây đều là những yếu tố nguy cơ của bệnh lý mạch máu, trong đó có đột quỵ thiếu máu não.
“Với người bệnh đột ngột chóng mặt, mất ý thức và có yếu tố nguy cơ tim mạch, không thể chỉ xử lý vết thương do cú ngã mà cần tìm nguyên nhân gây ngã”, bác sĩ Đông nói.
Êkíp cấp cứu phối hợp các bác sĩ Nội Thần kinh, Tim mạch và Chấn thương chỉnh hình để đánh giá đồng thời nguy cơ tổn thương não, tim mạch và chấn thương do cú ngã.
Người bệnh được chụp MRI não và mạch não 3 Tesla SIGNA™ Hero. Kết quả chưa ghi nhận nhồi máu não hoặc xuất huyết não, nhưng hình ảnh gợi ý hẹp đoạn động mạch não sau phải. MRI cũng phát hiện tụ máu dưới da đầu vùng đỉnh trái kích thước khoảng 18 x 85 x 64 mm.
Các bác sĩ xác định ông Tánh gặp cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), đồng thời có tổn thương phần mềm vùng đầu do cú ngã.
Cơn thiếu máu não thoáng qua (Transient Ischemic Attack – TIA) là tình trạng gián đoạn quá trình cung cấp máu lên não tạm thời và không gây tổn thương não vĩnh viễn hoặc nhồi máu não cấp tính. Triệu chứng cơn thiếu máu não thoáng qua thường xuất hiện và biến mất sau đó nên người bệnh có thể chủ quan, không đến bệnh viện thăm khám kịp thời
Điều nguy hiểm là TIA có thể cảnh báo trước một cơn đột quỵ thiếu máu não thực sự. Nếu chỉ xử lý vết thương ngoài da sau cú ngã mà bỏ qua các nguyên nhân khác, người bệnh có thể bỏ lỡ cơ hội phát hiện và kiểm soát nguy cơ đột quỵ thiếu máu não.
Theo bác sĩ Đông, hình ảnh học cho thấy khối tụ máu dưới da đầu là tổn thương phần mềm sau chấn thương, chưa có dấu hiệu xuất huyết nội sọ hoặc tổn thương não cấp cần phẫu thuật.
Các vết thương vùng đầu và vành tai được làm sạch, cầm máu và băng bó. Người bệnh tiếp tục được theo dõi tri giác, dấu hiệu thần kinh và tình trạng tụ máu.
Song song, bác sĩ Nội Thần kinh và Tim mạch đánh giá các yếu tố nguy cơ mạch máu, kiểm soát huyết áp, đường huyết và nguy cơ tim mạch. Việc sử dụng thuốc kháng kết tập tiểu cầu và hạ mỡ máu được cân nhắc sau khi đánh giá nguy cơ chảy máu do chấn thương.
Sau khi các chỉ số ổn định và không còn dấu hiệu cần can thiệp cấp cứu, ông Tánh được tiếp tục theo dõi. Người bệnh xuất viện trong ngày, được kê đơn, hướng dẫn chăm sóc và hẹn tái khám.
Theo bác sĩ Đông, các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu… có thể âm thầm làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và khiến lòng mạch hẹp dần. Khi dòng máu lên não giảm, người bệnh có thể xuất hiện những cơn thiếu máu não thoáng qua.
TIA có thể biểu hiện bằng méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nhìn mờ, mất thăng bằng, nói khó nghe lắp bắp, không thể nói hoàn chỉnh 1 câu dài…Một bên mặt bị méo rõ rệt so với bên mặt còn lại. Các triệu chứng có thể biến mất khiến người bệnh chủ quan, nhưng nguy cơ đột quỵ vẫn còn.
Trường hợp ông Tánh cho thấy một cú ngã tưởng như chỉ gây chấn thương phần mềm có thể che lấp một vấn đề nguy hiểm hơn ở mạch máu não. Đánh giá toàn diện ngay từ cấp cứu giúp bác sĩ không chỉ xử lý hậu quả của cú ngã mà còn tìm nguyên nhân và yếu tố nguy cơ phía sau.
Tại Tâm Anh, người bệnh có thể được gọi cấp cứu, bác sĩ đến tận nhà trong tình huống phù hợp, xử trí ban đầu, vận chuyển bằng xe cấp cứu và tiếp tục đánh giá chuyên sâu tại cơ sở y tế, với sự phối hợp giữa Cấp cứu, Nội Thần kinh, Tim mạch và các chuyên khoa liên quan.
Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng trong những tình huống mà không thể biết ngay người bệnh chỉ bị ngã, hay cú ngã là dấu hiệu của một vấn đề thần kinh, tim mạch hoặc mạch máu não đang diễn ra.
Các chuyên gia khuyến cáo người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch nên kiểm soát bệnh nền, dùng thuốc đúng chỉ định và khám định kỳ để đánh giá nguy cơ đột quỵ.
Khi xuất hiện đột ngột các dấu hiệu bất thường như méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nhìn mờ, mất thăng bằng, chóng mặt dữ dội hoặc rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.
Tên của người bệnh đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
