Sau 26 năm mãn kinh, bà Ngân đi khám phụ khoa phát hiện tử cung vôi hóa, có u ở tử cung và u buồng trứng buộc phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ.

Bà Ngân 71 tuổi, từng ba lần mang thai nhưng đều sảy, không có con sau nhiều năm cố gắng. Vài chục năm trôi qua, bà gần như không đi khám bệnh. Đầu năm 2024, khi tuổi cao, vợ chồng bà chủ động khám sức khỏe tổng quát.

Siêu âm phụ khoa tại BVĐK Tâm Anh TP HCM, bác sĩ phát hiện tử cung của bà Ngân bị vôi hóa với nhiều nốt như rặng san hô, u buồng trứng trái kích thước 3×5 cm, tử cung có u 3×4 cm, niêm mạc tử cung dày 9.5 mm.

“Đối với phụ nữ mãn kinh, vôi hóa tử cung không nguy hiểm nhưng niêm mạc tử cung dày là dấu hiệu bất thường”, BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa cho biết.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, thông thường, với trường hợp này nếu bệnh nhân còn trẻ sẽ được phẫu thuật bóc u buồng trứng trước, sau đó theo dõi tử cung. Nếu tình trạng tăng sinh niêm mạc tái diễn sẽ cần thực hiện cuộc phẫu thuật cắt tử cung. Như vậy, người bệnh có thể cần trải qua 2 cuộc mổ riêng lẻ, thời gian điều trị và hồi phục kéo dài, đau đớn, tăng nguy cơ biến chứng.

Ở bà Ngân do lớn tuổi, tử cung vôi hóa và có u xơ, việc bảo tồn là không cần thiết và làm tăng nguy cơ ung thư, bác sĩ chọn phẫu thuật “2 trong 1” để tối ưu hóa cuộc mổ, rút ngắn thời gian điều trị, tiết kiệm chi phí.

Bác sĩ Mỹ Nhi mổ nội soi “2 trong 1” cắt toàn bộ tử cung và hai buồng trứng cho bà Ngân. Ca mổ nội soi kéo dài khoảng 2 giờ, toàn bộ khối u buồng trứng, tử cung được cắt triệt để. Sau mổ, bà Ngân hồi phục tốt, kết quả giải phẫu bệnh lành tính, chuẩn bị xuất viện.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, sự lắng đọng canxi trong niêm mạc tử cung được gọi là vôi hóa ở nội mạc tử cung. Hiện tượng này thường ít gặp, phần lớn các khối bị vôi hóa đều lành tính.

Đến nay, nguyên nhân chính xác gây vôi hóa ở nội mạc tử cung vẫn chưa rõ ràng. Một số nghiên cứu cho thấy yếu tố gây bệnh chủ yếu do tình trạng viêm tử cung. Lúc này, tế bào nội mạc tử cung bị phá vỡ do tình trạng viêm, chấn thương và nhiễm trùng có thể gây ra sự tích tụ canxi ở mô mềm thông qua quá trình vôi hóa loạn dưỡng. Vôi hóa loạn dưỡng là sự lắng đọng canxi xảy ra khi mô bị tổn thương hoặc chết sẽ giải phóng canxi một cách tự nhiên.

Theo bác sĩ Mỹ Nhi, tình trạng vôi hóa có thể xảy ra đơn lẻ hoặc kết hợp bệnh lý đi kèm như lạc nội mạc, u xơ, polyp, thai lưu, ung thư, viêm, mãn kinh… Vôi hóa tử cung phần lớn không cần can thiệp nếu không gây ra các biến chứng về sức khỏe.

Một số bệnh nhân có thể bị đau, khó chịu, rong huyết do cùng lúc mắc thêm các bệnh phụ khoa khác, như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung. Lúc này người bệnh có thể xuất hiện đau bụng, đau lưng, sốt nhẹ, mệt mỏi…

Để điều trị vôi hóa tử cung, bác sĩ có thể loại bỏ bằng cách nong và nạo lòng tử cung ở người bệnh còn mong muốn sinh con. Với phụ nữ mãn kinh hoặc không còn nhu cầu sinh con sẽ được chỉ định phương pháp cắt tử cung để loại bỏ vôi hóa nội mạc tử cung.

Như trường hợp bà Ngân, bệnh vôi hóa tử cung phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa. Tuy không gây triệu chứng khó chịu nhưng bà có thêm các bệnh phụ khoa khác gồm niêm mạc bất thường, u xơ tử cung, u buồng trứng bác sĩ lo ngại khả năng ung thư. Tuy vậy, các xét nghiệm tầm soát loại trừ ung thư, kết quả bình thường. Đầu tháng 5 khi tái khám, niêm mạc tử cung bà Ngân vẫn dày bất thường, kèm theo có u buồng trứng trái có dấu hiệu thoái hóa.

Vôi hóa tử cung có thể diễn tiến âm thầm không có triệu chứng cảnh báo. Ở phụ nữ trẻ hai triệu chứng nổi bật là vô sinh, kinh nguyệt không đều do tình trạng vôi hóa làm thay đổi về cấu trúc lớp nội mạc tử cung dẫn đến khó mang thai hoặc sảy thai sớm. Bệnh dễ chẩn đoán bằng cách sử dụng siêu âm hoặc chụp X-quang. Một số trường hợp vôi hóa không thể hiện rõ ràng trên phim chụp, có thể sinh thiết nội mạc tử cung chẩn đoán.

Bác sĩ Mỹ Nhi khuyến cáo vôi hóa tử cung là một tình trạng tự nhiên của cơ thể khiến cho việc phòng ngừa rất khó khăn. Tuy vậy, để giảm nguy cơ mắc bệnh, phụ nữ nên tập thể dục, xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, không hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia. Nên khám sức khỏe và phụ khoa định kỳ, điều trị các các bệnh viêm nhiễm đường tiết niệu, sinh dục để giảm nguy cơ mắc bệnh.