Hà Nội – Bé Long, 7 ngày tuổi, sốt 39 độ C, sau đó chuyển suy hô hấp, xét nghiệm PCR phát hiện nhiễm loại vi khuẩn có thể tồn tại trong môi trường nước và thiết bị tạo ẩm.

Bé Long sinh mổ chủ động ở tuần thai 39, nặng 3,4 kg. Thai kỳ và quá trình chuyển dạ không ghi nhận bất thường. Sau sinh, trẻ khỏe mạnh, không cần hồi sức và được xuất viện cùng mẹ khi 4 ngày tuổi.

Ba ngày sau, trẻ đến khám vàng da, phát hiện sốt 39 độ C. Lúc này bé tỉnh, tự thở, không có cơn ngưng thở, SpO₂ 94%, phổi chưa có ghi nhận bất thường. Bé vẫn bú tốt, trương lực cơ bình thường, không nôn trớ. Trẻ đồng thời bị viêm tai, ứ dịch hai bên và viêm mũi họng cấp.

Các xét nghiệm nhanh cúm A, cúm B, RSV và SARS-CoV-2 âm tính. Xét nghiệm nước tiểu không ghi nhận bất thường, siêu âm tim bình thường. Tuy nhiên, do trẻ sơ sinh sốt cao, bác sĩ chỉ định nhập viện theo dõi và điều trị.

Bác sĩ Mai Hải Yến, khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết dù chưa có biểu hiện hô hấp nhưng X-quang ngực cho thấy đám mờ không đồng nhất ở vùng đỉnh phổi phải. Siêu âm ghi nhận các đám đông đặc rải rác tại phổi trái và nửa trên bên phải, kèm nhiều đường B-line hai bên, nghi ngờ tổn thương nhu mô phổi.

Sau phác đồ điều trị ban đầu, trẻ vẫn sốt cao liên tục, khoảng 6-7 giờ mỗi lần. Trước tình trạng đáp ứng điều trị chưa như kỳ vọng, bác sĩ đánh giá lại diễn biến nhiễm khuẩn và điều chỉnh phác đồ điều trị. Đến ngày thứ hai, trẻ bắt đầu suy hô hấp, cần hỗ trợ oxy qua gọng mũi. Kết quả PCR dịch tỵ hầu xác định dương tính với Legionella pneumophila.

Theo bác sĩ Yến, Legionella pneumophila là vi khuẩn Gram âm có thể tồn tại trong môi trường nước và phát triển trong các hệ thống nước nhân tạo. Vi khuẩn có thể lây nhiễm khi con người hít phải những hạt nước nhỏ chứa vi khuẩn. Y văn từng ghi nhận các trường hợp ở trẻ sơ sinh liên quan đến hệ thống nước, nước dùng pha sữa công thức hoặc thiết bị tạo ẩm, tạo khí dung trong môi trường chăm sóc trẻ.

Viêm phổi do L. pneumophila ở trẻ sơ sinh rất hiếm gặp, nhiều trường hợp diễn tiến nặng, suy hô hấp nhanh, cần hỗ trợ hô hấp tích cực. Bệnh có thể xuất hiện ở trẻ đủ tháng, không có bệnh nền hoặc yếu tố nguy cơ rõ ràng.

Sau khi xác định được căn nguyên, bác sĩ điều chỉnh phác đồ và bổ sung kháng sinh phù hợp. Trẻ cắt sốt sau 24 giờ. CRP giảm từ 14,2 mg/dL lúc nhập viện xuống 12,3 mg/dL, sau đó còn 1,01 mg/dL.

Bé Long cai oxy sau 5 ngày điều trị. Đến ngày thứ 7, bé ổn định hô hấp, bú tốt, các chỉ số sinh tồn trong giới hạn bình thường, được ngừng kháng sinh và xuất viện.

Bác sĩ Yến cho biết viêm phổi do Legionella pneumophila ở trẻ sơ sinh là bệnh lý hiếm gặp, biểu hiện ban đầu của bệnh gồm sốt, suy hô hấp… dễ nhầm với các căn nguyên vi khuẩn hoặc virus thường gặp ở trẻ sơ sinh. Bệnh tiềm ẩn nguy cơ diễn tiến nặng và tử vong nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ sơ sinh sốt, ngay cả khi trẻ vẫn bú và chưa có biểu hiện khó thở. Trẻ cần được đưa đi khám khi sốt hoặc xuất hiện những thay đổi bất thường. Nếu trẻ viêm phổi nhưng không đáp ứng với kháng sinh cần cân nhắc tớiLegionella pneumophila.

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu như thở nhanh, khó thở, tím tái, bú kém, bỏ bú, li bì hoặc xuất hiện cơn ngưng thở, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi trẻ sốt vì lựa chọn điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Trong chăm sóc trẻ, gia đình cần sử dụng nguồn nước an toàn, vệ sinh đúng cách các dụng cụ có tiếp xúc với nước và tuân thủ hướng dẫn vệ sinh khi pha sữa, chăm sóc trẻ.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi