Vết xước nhỏ ở bắp chân hai tháng không lành, sưng đỏ, chảy mủ và gây sốt, bà Thiên, 76 tuổi, đi khám mới phát hiện đường huyết vượt 210 mg/dL, kèm nhiễm trùng và hoại tử mô.

Bà Thiên có hơn 20 năm mắc viêm khớp dạng thấp, thường xuyên đau và cứng các khớp tay, chân. Hai tháng trước, bà bị cành cây quệt xước bắp chân. Nghĩ vết thương nhỏ, bà chỉ tự vệ sinh và bôi thuốc tại nhà.

Vết thương không lành như dự kiến mà ngày càng sưng tấy, đau nhức, chảy mủ, dịch vàng và gây sốt. Người nhà đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) khám.

Xét nghiệm cho thấy bạch cầu tăng do nhiễm trùng, đồng thời đường huyết của bà trên 210 mg/dL, cao hơn nhiều so với ngưỡng bình thường. Kiểm tra chuyên sâu, thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Thị Kim Tuyền , khoa Nội tiết – Đái tháo đường, nhận định bà bị đái tháo đường type 2 chưa được phát hiện, trên nền viêm khớp dạng thấp mạn tính.

Theo bác sĩ Tuyền, đường huyết tăng kéo dài làm suy giảm khả năng chống nhiễm trùng và phục hồi mô, khiến những vết thương tưởng chừng nhỏ có thể lâu lành, nhiễm trùng và tiến triển sâu hơn. Đây có thể là lý do vết xước của bà Thiên không lành trong nhiều tuần và chuyển thành nhiễm trùng, hoại tử.

Bác sĩ Tuyền cho biết, viêm khớp dạng thấp và tiểu đường là hai bệnh hoàn toàn khác biệt nhưng có mối liên quan, tác động qua lại lẫn nhau. Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn gây viêm mạn tính. Tình trạng viêm kéo dài có thể liên quan đến đề kháng insulin, trong khi đau, cứng và hạn chế vận động do bệnh khớp cũng khiến người bệnh giảm hoạt động thể lực, từ đó làm tăng các yếu tố nguy cơ của đái tháo đường type 2.

Một số thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp, đặc biệt corticosteroid khi sử dụng kéo dài hoặc ở liều cao, cũng có thể làm tăng đường huyết và góp phần làm tăng nguy cơ đái tháo đường ở người có yếu tố nguy cơ.

Ở chiều ngược lại, đái tháo đường cũng tạo môi trường viêm và có thể làm bệnh cơ xương khớp diễn tiến phức tạp hơn. Vì vậy, người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp lâu năm, đặc biệt người lớn tuổi, thừa cân hoặc ít vận động, cần được theo dõi đường huyết định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng viêm khớp dạng thấp làm tăng 50% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, trong khi tiểu đường làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm khớp lên 20%, bao gồm cả viêm khớp dạng thấp.

Khi nhập viện, vết thương của bà Thiên đã sưng to, tấy đỏ, chảy mủ và dịch vàng. Kiểm tra chuyên sâu ghi nhận nhiễm trùng và hoại tử lan rộng trong mô bắp chân.

Các bác sĩ xử lý mô hoại tử, kiểm soát nhiễm trùng, đồng thời điều chỉnh đường huyết. Bà được đặt hệ thống áp lực âm VAC để hút dịch, giảm phù nề, hỗ trợ kiểm soát nhiễm trùng và thúc đẩy hình thành mô mới.

Sau hai tuần, vết thương hết chảy dịch, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát. Bà tiếp tục được theo dõi và điều trị kiểm soát đường huyết.

Theo bác sĩ Tuyền, không ít người chỉ phát hiện đái tháo đường khi đã xuất hiện một vấn đề khác, như vết thương lâu lành, nhiễm trùng tái diễn, sụt cân hoặc các biến chứng liên quan đến đường huyết. Đặc biệt ở người cao tuổi và có bệnh mạn tính, triệu chứng ban đầu có thể không rõ ràng.

Kiểm soát đường huyết vì vậy không chỉ nhằm phòng các biến chứng lâu dài của đái tháo đường mà còn giúp cơ thể tăng khả năng chống nhiễm trùng, lành vết thương và kiểm soát tốt hơn các bệnh đi kèm.

Người mắc viêm khớp dạng thấp lâu năm nên kiểm tra đường huyết định kỳ, nhất là khi có thêm các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, thừa cân, ít vận động hoặc đang sử dụng corticosteroid. Khi xuất hiện vết thương lâu lành, sưng đỏ, đau tăng, chảy dịch hoặc mủ, cần đi khám sớm thay vì tự xử lý tại nhà.

*Tên người bệnh đã thay đổi