Bà Thuyên, 76 tuổi, sa đồng thời bàng quang, tử cung và trực tràng, gây ứ nước thận, được bác sĩ phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi khôi phục hệ thống nâng đỡ vùng chậu.

Gần 15 năm sống chung với tình trạng sa sinh dục, bà Thuyên luôn cảm thấy nặng vùng chậu, khó khăn khi đi đại tiểu tiện, ảnh hưởng đến sinh hoạt và vận động.

Bà từng đi khám nhiều nơi, được chẩn đoán sa tử cung mức độ nhẹ và hướng dẫn tập các bài tập sàn chậu nhưng tình trạng không cải thiện. Bà cũng từng sử dụng thuốc Bắc với mục đích lợi tiểu, đồng thời duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và thường xuyên tập thể dục, song tình trạng sa vẫn kéo dài.

Bà buông xuôi, dần quen với việc chịu đựng bệnh, cho đến khi các biểu hiện ngày càng rõ và ảnh hưởng nhiều hơn đến việc vận động, bà đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết kết quả chụp MRI cho thấy bà không chỉ bị sa tử cung mà đồng thời có sa bàng quang và sa trực tràng, cả ba khoang đều ở mức độ trung bình. Tình trạng sa làm thay đổi vị trí các cơ quan vùng chậu, kéo theo niệu quản và cản trở dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang, dẫn đến ứ nước thận hai bên.

Bác sĩ lý giải sàn chậu là một hệ thống nâng đỡ chung. Khi một vùng bị suy yếu, các cấu trúc lân cận có thể cùng bị kéo tụt, khi cả ba khoang cùng sa, sức nặng của các tạng tiếp tục kéo toàn bộ hệ thống xuống dưới, khiến bệnh nặng hơn. Vì vậy, việc chỉ tập trung điều trị sa tử cung trước đây không thể giải quyết toàn bộ tình trạng sa sàn chậu, khiến các triệu chứng kéo dài.

Trường hợp bà Thuyên, sa bàng quang gây cảm giác nặng vùng chậu, rối loạn tiểu tiện; sa trực tràng ảnh hưởng đến đại tiện; sa tử cung tạo cảm giác khối phồng hoặc vật lạ ở âm đạo. Ban đầu bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, nhưng khi khối sa tiến triển, người bệnh có thể bị ứ nước thận. Nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài, chức năng thận có thể bị tổn thương và không thể hồi phục hoàn toàn.

Bác sĩ Liên chỉ định phẫu thuật khâu treo mỏm nhô bằng robot Da Vinci Xi. Đây là kỹ thuật sử dụng các miếng lưới để nâng đỡ cả phía trước và phía sau, sau đó cố định vào vùng mỏm nhô. Mục tiêu là phục hồi hệ thống nâng đỡ vùng chậu, đưa bàng quang, tử cung và trực tràng về vị trí phù hợp, đồng thời giải phóng tình trạng kéo, cản trở niệu quản để cải thiện ứ nước thận.

Sau khi đưa dụng cụ vào ổ bụng, bác sĩ Liên điều khiển các cánh tay robot bóc tách vùng giữa bàng quang và tử cung, sau đó đặt lưới nâng đỡ bàng quang và thành trước âm đạo.

Phần khó nhất là khoang sau, giữa tử cung và trực tràng. Nhờ khả năng xoay linh hoạt 540 độ, cánh tay robot hỗ trợ bác sĩ thao tác sâu đến vùng cơ nâng hậu môn, đặt lưới nâng đỡ và kéo phần sau của tử cung, trực tràng lên. Hai miếng lưới sau đó được cố định vào vùng mỏm nhô, giúp nâng đỡ đồng thời ba cơ quan bị sa xuống.

Nhờ hệ thống camera 3D phóng đại 10 -15 lần, bác sĩ Liên có thể quan sát và thực hiện các thao tác bóc tách, khâu và cố định lưới trong không gian chật hẹp của vùng chậu một cách chính xác, đưa ba cơ quan về vị trí phù hợp, khôi phục toàn bộ hệ thống nâng đỡ bị suy yếu của bà Thuyên.

Ca mổ hoàn tất, bà Thuyên hồi phục và xuất viện sau ba ngày hậu phẫu. Bà có thể trở lại vận động, sinh hoạt và duy trì các hoạt động thể chất mà trước đây bệnh khiến bà gặp nhiều khó khăn.

TS.BS Lê Phúc Liên (ngồi) điều khiển robot phẫu thuật cho bà Thuyên. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Sa cơ quan vùng chậu hay sa sinh dục xảy ra khi các cơ, dây chằng và mô nâng đỡ sàn chậu suy yếu, khiến bàng quang, tử cung, trực tràng hoặc các cơ quan vùng chậu khác tụt xuống. Người bệnh có thể cảm thấy nặng, tức vùng chậu, xuất hiện khối phồng trong hoặc ngoài âm đạo, khó chịu khi vận động. Tùy cơ quan bị sa còn có thể gặp tiểu khó, tiểu không hết, són tiểu, táo bón hoặc khó đại tiện.

Mức độ sa có thể tăng dần theo thời gian, đặc biệt ở phụ nữ lớn tuổi hoặc từng sinh con nhiều lần. Khi nhiều khoang cùng sa, các cơ quan vùng chậu có thể kéo tụt theo nhau và làm thay đổi chức năng của đường tiết niệu, tiêu hóa. Trường hợp nặng, sa bàng quang có thể liên quan đến cản trở dòng nước tiểu qua niệu quản, gây ứ nước thận và ảnh hưởng chức năng thận nếu kéo dài.

Bác sĩ Liên khuyến cáo phụ nữ khi nhận thấy khối phồng bất thường ở âm đạo, cảm giác nặng vùng chậu, tiểu tiện hoặc đại tiện thay đổi nên đi khám sớm để xác định cơ quan và mức độ sa. Không nên chỉ tập trung điều trị một triệu chứng hoặc cơ quan khi chưa đánh giá toàn diện tình trạng sàn chậu, tránh để tổn thương kéo dài ảnh hưởng đến chức năng vùng chậu.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi