Sau cú ngã, chị Đình (25 tuổi, TP.HCM) đau mạn sườn phải tăng dần, bác sĩ phát hiện khối máu tụ lớn dưới bao gan, bên trong chảy máu, nút mạch cầm máu khẩn cấp.

Khoảng 9 giờ sáng, chị Đình trượt chân ngã, vùng hông lưng phải đập mạnh xuống nền xi măng. Sau cú ngã, chị xuất hiện cơn đau vùng mạn sườn phải, nghĩ do chấn thương phần mềm, chị nằm nghỉ ngơi. Tuy nhiên, cơn đau không giảm mà tăng dần, nhất là mỗi khi thay đổi tư thế nên chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P. Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) cấp cứu.

Bác sĩ CKI Chu Văn Duy, khoa Cấp cứu cho biết, khi tiếp nhận người bệnh bị chấn thương bụng kín, đau vùng mạn sườn phải 7/10 điểm theo thang VAS (thang điểm đánh giá mức độ đau), mức đau nặng. Dấu hiệu này khiến bác sĩ không loại trừ khả năng tổn thương các tạng bên trong ổ bụng sau cú ngã. Bác sĩ chỉ định chụp CT bụng bằng hệ thống máy CT 1975 lát cắt để kiểm tra.

Hình ảnh CT ghi nhận một khối máu tụ lớn, kích thước khoảng 58 × 79 mm, nằm sát bờ dưới gan phải, chèn ép nhu mô gan và đẩy lệch thận phải. Đáng lo ngại, hình ảnh thoát thuốc cản quang bên trong khối máu tụ tăng lên qua các thì chụp, gợi ý tình trạng chảy máu đang hoạt động và nguy cơ mất máu tiếp diễn. CT đồng thời ghi nhận một lượng ít dịch tự do vùng hạ vị, gợi ý dịch máu.

“Từ triệu chứng lâm sàng và kết quả hình ảnh học cho thấy người bệnh có tổn thương gan do chấn thương, hình thành khối máu tụ lớn kèm chảy máu. Nếu không được kiểm soát kịp thời, máu có thể tiếp tục chảy trong bao, có thể gây vỡ bao gan chảy máu vào trong ổ bụng, gây mất máu cấp, tụt huyết áp, sốc mất máu…”, bác sĩ Duy nói.

Trước nguy cơ chảy máu tiếp diễn, êkíp Cấp cứu lập tức hội chẩn với khoa Ngoại Tiêu hóa và Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp. Êkíp thống nhất đưa người bệnh vào phòng chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) để tìm chính xác mạch máu đang chảy, đồng thời nút tắc mạch ngay tại vị trí tổn thương, kiểm soát nguồn xuất huyết.

“Đây là bước quyết định để kiểm soát xuất huyết. Bởi tổn thương không chỉ nằm ở nhu mô gan, mà có thể liên quan đến nhiều nhánh mạch, đòi hỏi bác sĩ phải xác định chính xác từng nguồn chảy để có thể nút mạch, ngăn máu tiếp tục thoát ra”, bác sĩ CKI Nguyễn Trung Đức, Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp cho biết.

Qua động mạch đùi phải, bác sĩ đưa ống thông theo động mạch chủ, tiếp cận chọn lọc động mạch thân tạng để khảo sát hệ thống mạch máu nuôi gan. Hình ảnh DSA phát hiện nhiều điểm thoát mạch ở bờ dưới gan phải, xác định nguồn chảy máu từ các nhánh của động mạch gan phải và nhánh động mạch túi mật cũng xuất phát từ động mạch gan phải.

Bác sĩ tiếp tục luồn vi ống thông chọn lọc vào các nhánh động mạch gan phải đang thoát mạch, sau đó đưa vật liệu nút mạch vào để bít các điểm chảy máu. Hình ảnh DSA kiểm tra sau can thiệp cho thấy không còn ghi nhận thoát thuốc cản quang tại các nhánh mạch đã được nút, không còn dòng chảy bất thường ra ngoài lòng mạch.

Sau can thiệp, người bệnh được điều trị nội khoa và theo dõi sát. Khi nguồn xuất huyết được kiểm soát, khối máu tụ tiếp tục được theo dõi và có thể được cơ thể hấp thu dần, người bệnh chưa cần phẫu thuật lấy bỏ khối máu tụ.

Sau 3 ngày theo dõi, chị Đình giảm đau rõ rệt, tỉnh táo, đi lại, ăn uống bình thường và được xuất viện.

Theo bác sĩ Đức, gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa, dự trữ năng lượng, sản xuất protein và các yếu tố đông máu. Khi gan bị tổn thương do chấn thương, người bệnh có thể bị chảy máu trong ổ bụng, nếu không phát hiện và xử trí kịp thời có thể mất máu nặng, đe dọa tính mạng.

Bác sĩ khuyến cáo, sau té ngã hoặc va đập mạnh vùng bụng, hông lưng, nếu xuất hiện đau tăng dần hoặc kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế kiểm tra sớm. Phát hiện và can thiệp kịp thời giúp kiểm soát chảy máu, hạn chế tổn thương, góp phần bảo tồn nhu mô gan và có thể giúp tránh phẫu thuật ở những trường hợp phù hợp.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi