Tăng mỡ máu do bệnh tuyến giáp | Bệnh viện đa khoa Tâm Anh

Người bệnh bỏ thuốc điều trị sau phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp dẫn đến thiếu hụt hormone tuyến giáp gây suy giáp nên rụng tóc, tăng mỡ máu, nhịp tim chậm…

Sau 2 tuần điều trị bằng thuốc, các chỉ số hormone tuyến giáp (FSH, FT4) của cô P.T.H. (60 tuổi, Quảng Ngãi) về mức ổn định, các triệu chứng mệt mỏi, rụng tóc, da khô giảm hẳn.

Bỏ uống thuốc 10 năm

Hơn 10 năm trước, cô H. bị cường giáp và được điều trị bằng phẫu thuật cắt bỏ một bên tuyến giáp, sau phẫu thuật bác sĩ cho điều trị bằng thuốc uống. Được 1 tháng, cô thấy sức khỏe bình thường nên bỏ uống thuốc và không tái khám.

Hơn 1 năm nay, cô H. thường xuyên mệt mỏi không rõ nguyên nhân, thi thoảng khó ngủ, tóc rụng nhiều. Cô chia sẻ: “Tôi nghĩ do lớn tuổi thì tóc rụng và làm ruộng, cắt cỏ cho bò ăn mỗi ngày sẽ mệt nên không đi khám”.

Một tháng trước, người cháu khuyên cô H. nên đi khám sức khỏe tổng quát vì hơn 10 năm cô chưa khám sức khỏe lần nào. Ngày 10/7/2023 cô H. được cháu đưa đến BVĐK Tâm Anh TP.HCM.

Kết quả xét nghiệm máu của cô H. ghi nhận các chỉ số hormone tuyến giáp bất thường. Chỉ số hormone tuyến giáp FT4 giảm thấp còn 9.92 pmol/L (chỉ số bình thường từ 12.0 – 22.0 pmol/L), hormone kích thích tuyến giáp TSH cao 6.54 uIU/mL (chỉ số bình thường 0.27 – 4.2 uIU/mL). Cholesterol trong máu tăng cao 3.75 mmol/L (chỉ số bình thường dưới 2.59 mmol/L).

Bác sĩ CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết người bệnh bị suy giáp nguyên phát do đã phẫu thuật cắt bỏ một bên tuyến giáp. Khi phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp, thông thường bác sĩ có thể tiên lượng khả năng suy giáp về sau dựa vào mức độ, số lượng, phần tuyến giáp bị cắt bỏ. Với bệnh nhân phẫu thuật cắt một bên tuyến giáp thì phần nhu mô giáp còn lại vẫn có thể tiết đủ hormone tuyến giáp. Tuy nhiên về sau nó có thể teo đi, lúc đó bệnh nhân sẽ rơi vào suy giáp. Do đó khi phẫu thuật cắt bỏ một phần tuyến giáp người bệnh cần khám tuyến giáp ít nhất 1 năm 1 lần.

Bác sĩ Duy giải thích suy giáp làm tăng cholesterol gây tình trạng rối loạn lipid máu. Nếu không kiểm soát và điều trị sớm người bệnh có nguy cơ bị các biến chứng tim mạch như: rối loạn nhịp, nhịp tim chậm, tốc độ tuần hoàn chậm, nặng hơn gây ra cơn đau thắt ngực khi gắng sức, tràn dịch màng tim, suy tim…

Cô H. được điều trị bằng uống bù hormone giáp, mỗi ngày uống 1 viên trước ăn ít nhất 60 phút, nhằm đưa hormone tuyến giáp về ngưỡng ổn định. Người bệnh phải uống hormone cả đời, điều này hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng của các cơ quan khác.

Hay quên, không chịu được lạnh

Bác sĩ Võ Trần Nguyên Duy cho biết bệnh suy giáp do thiếu hụt hormone tuyến giáp khiến các hệ thống cơ quan khác có thể bị ảnh hưởng với nhiều dấu hiệu và triệu chứng bao gồm: không chịu được lạnh, tăng cân nhẹ, hạ thân nhiệt, hay quên, tính cách thay đổi, mặt phù, rụng tóc, tóc khô, thưa và dễ gãy, da khô, sưng phù quanh mắt, táo bón, rong kinh, vô kinh thứ phát, nhịp tim chậm, tràn dịch màng phổi hoặc ổ bụng, giọng khàn, nói chậm…

Bác sĩ Duy cho biết suy giáp nếu không phát hiện điều trị sớm sẽ gây biến chứng lên tim và các biến chứng thần kinh với triệu chứng chậm chạp, đờ đẫn, giảm trí nhớ. Riêng với hệ nội tiết, nếu thiếu hormone tuyến giáp dẫn đến hạ đường huyết, suy vỏ thượng thận, bệnh tự miễn, đái tháo đường, rối loạn kinh nguyệt, khó có thai. Nếu suy giáp trong thời kỳ mang thai sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé…

Do vậy, để phòng ngừa bệnh suy giáp người dân cần khám sức khỏe nội tiết định kỳ hàng năm để tầm soát các bệnh về nội tiết, giúp phát hiện và điều trị sớm. Khi nhận thấy bản thân có các triệu chứng suy giáp cần đến gặp bác sĩ nội tiết để được thăm khám và điều trị. Người bệnh từng phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp cần theo dõi và uống thuốc đúng chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ. Người đang điều trị suy giáp tuyệt đối không được bỏ thuốc điều trị.

Box: Các loại suy giáp

Tùy vào nguyên nhân gây bệnh y học thế giới chia suy giáp thành 3 loại:

• Suy giáp nguyên phát: là do giảm tiết hormone tuyến giáp FT4 và FT3. Nồng độ hormone tuyến giáp trong huyết thanh thấp và hormone kích thích tuyến giáp TSH tăng lên. Nguyên nhân phổ biến là do tự miễn, viêm tuyến giáp Hashimoto, bướu cổ, tuyến giáp bị co lại, xơ hóa gây mất hoặc giảm chức năng tuyến giáp. Nguyên nhân thường gặp thứ 2 là chứng suy giáp sau điều trị bao gồm: điều trị bằng iốt phóng xạ, phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp… Thiếu iốt cũng gây ra bệnh suy giáp.
• Suy giáp thứ phát: xảy ra khi vùng dưới đồi sản xuất không đủ hormone thyrotropin (TRH) hoặc tuyến yên sản xuất không đủ TSH. Đôi khi, thiếu hụt TSH là do tiết TRH không đủ được gọi là suy giáp thứ phát.
• Suy giáp cận lâm sàng: là tăng nồng độ hormone TSH trong máu ở bệnh nhân không có hoặc có rất ít triệu chứng suy giáp và mức FT4 bình thường.