Bà Thủy, 67 tuổi, tiền sử bướu máu nay tăng kích thước, phá hủy thân đốt sống, chèn ép thần kinh gây yếu liệt hai chân; vừa được phẫu thuật loại bỏ.

Bà Thủy phát hiện bướu máu trong lần phẫu thuật thoát vị đĩa đệm từ 10 năm trước, khi đó chỉ là một mô bất thường trong thân đốt sống. Kết quả xét nghiệm, khối mô là bướu máu lành tính, không cần can thiệp. Gần đây, bà Thủy đau nhiều ở lưng, tê và yếu liệt hai chân, không thể di chuyển quãng đường dài, phải ngồi xe lăn nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

TS.BS.CKII Trần Quang Hiển, Trưởng khoa Phẫu thuật cột sống, cho biết bướu máu của người bệnh phát triển rất to, khoảng 18mm x 43,2mm bên trong thân đốt sống L4 (đường kính khoảng 35 – 40mm), phá hủy gần như hoàn toàn đốt sống này, chèn ép bao màng cứng và rễ thần kinh nặng. Kết quả khám cơ lực cho thấy người bệnh liệt 1 phần ở cả hai chân, sức cơ ở chân trái chỉ còn ⅖ và chân phải còn ⅗. Điều này khiến người bệnh đau và không thể đi lại. Bướu máu của bà Thủy đã phát triển quá lớn, đã xuất hiện chèn ép làm tổn thương rễ thần kinh, người bệnh cần phải phẫu thuật càng sớm càng tốt. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh đối mặt với nguy cơ liệt làm mất khả năng vận động và rối loạn cơ vòng ảnh hưởng đến kiểm soát tiêu tiểu.

Bà Thủy được phẫu thuật cố định cột sống và hàn xương liên thân đốt từ đốt sống lưng L2 đến đốt sống cùng thứ nhất S1. “Đây là một ca bệnh khó với nhiều thách thức”, bác sĩ Hiển nhận định. Việc can thiệp vào bướu máu có kích thước lớn, có thể gây chảy máu ồ ạt. Nếu không kiểm soát tốt, người bệnh có nguy cơ bị sốc do mất máu, tử vong trên bàn mổ. Bác sĩ lên kế hoạch cầm máu cho người bệnh bằng sáp xương (hỗn hợp vô trùng làm từ sáp ong trắng và chất làm mềm, dùng để cầm máu cơ học trên bề mặt xương bị tổn thương) và gạc nhỏ thấm hút nén trực tiếp vào vị trí chảy máu.

Bà Thủy còn mắc tiểu đường và cao huyết áp, tăng nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu nhiều hơn. Do đó, quá trình mổ cần được thực hiện liên tục, không để thời gian “chờ”, tránh các nguy cơ có thể xảy ra.

Quá trình phẫu thuật, để giải ép cột sống, bác sĩ cần loại bỏ đốt sống L4. Tuy nhiên, quá trình này có thể khiến cột sống mất vững và gây ra những hậu quả nặng nề như đau mạn tính, biến dạng cột sống, tổn thương thần kinh… Do đó, người bệnh được bắt vít cố định 1 bên cột sống và thay đốt sống L4 bằng lồng titanium có tăng đơ để nâng đỡ cột sống. Người bệnh từng phẫu thuật thoát vị đĩa đệm nhiều năm trước nên rất nhiều mô xơ đã dính chặt vào rễ thần kinh. Điều này khiến cho việc bóc tách và thực hiện các thao tác khác trở nên khó khăn, nguy cơ cao tổn thương rễ thần kinh dẫn đến yếu liệt, đòi hỏi bác sĩ phải thực hiện chậm rãi và tỉ mỉ.

Ca phẫu thuật kết thúc sau 4 giờ, bà Thủy được kiểm soát mất máu tối ưu nhưng vẫn cần truyền thêm 2 đơn vị máu trong lúc mổ, 2 đơn vị máu hậu phẫu và 2 đơn vị trong phòng săn sóc đặc biệt (ICU). Người bệnh cảm thấy sức khỏe cải thiện rõ rệt từng ngày, giảm đau đáng kể. Ngày thứ 5 sau mổ, bà Thủy có thể đi lại ổn định bằng khung, không phải ngồi xe lăn.

Bác sĩ Hiển cho biết, bướu máu đã bám sâu vào tủy sống, do đó dù phẫu thuật thành công nhưng rất khó để phục hồi hoàn toàn như trước khi mắc bệnh. Tuy nhiên, nếu tuân thủ chỉ định điều trị và tập phục hồi chức năng, người bệnh hoàn toàn có thể khôi phục vận động và sinh hoạt hàng ngày ít bị ảnh hưởng.

Bướu máu trong thân sống không phải là trường hợp hiếm gặp nhưng thường lành tính và không có triệu chứng. Để hạn chế sự phát triển của bướu máu, bác sĩ có thể làm tắc mạch máu nuôi bướu, bơm xi măng sinh học cột sống hoặc xạ trị. Do đó, những người đã được chẩn đoán bướu máu nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để theo dõi tình trạng bệnh, đánh giá tốc độ phát triển và kích thước khối u để có phương pháp can thiệp kịp thời, tránh các biến chứng làm giảm chất lượng cuộc sống.