Bà Minh (65 tuổi, Đồng Nai) tăng từ 62kg lên 75kg sau 1 năm nghỉ hưu. Tăng cân nhanh khiến đầu gối đau nhức, giãn tĩnh mạch, mỡ máu tăng cao.

Bà Minh bị phù nề, sưng tím, đau khớp ở bàn chân, cẳng chân khi đi lại nhiều, kèm thở hụt hơi, nhanh mệt. Đi khám, bà được chẩn đoán giãn tĩnh mạch do cân nặng tăng nhanh gây áp lực lên hai chân, tư vấn giảm cân.

TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) cho biết, bà Minh béo phì độ 1, chỉ số BMI 29.3. Đáng chú ý, mỡ nội tạng của bà gấp 1,5 lần ngưỡng an toàn, chỉ số mỡ máu (cholesterol toàn phần) của bà 240 mg/dL ở mức rất cao (mức an toàn dưới 200 mg/dL).

Mỡ máu cao là tình trạng nguy hiểm, trong đó cholesterol “xấu” (cholesterol LDL) trong máu tăng cao sẽ tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng về tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh động mạch ngoại biên… bác sĩ Hoàng giải thích. Người mắc mỡ máu cao thường không có triệu chứng rõ rệt và chỉ có thể phát hiện qua xét nghiệm máu định kỳ hoặc khi gặp phải vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Thêm vào đó, lão hóa do tuổi tác cũng góp phần khiến bà Minh rối loạn chuyển hóa trao đổi chất trong cơ thể, tăng tích tụ mỡ, giảm khối cơ, thúc đẩy tăng cân.

“Giảm cân cho người lớn tuổi cần phác đồ bài bản, xét nghiệm chuyên sâu chứ không giảm cân như phương pháp thông thường”, bác sĩ Hoàng nhận định. Bà Minh được xây dựng liệu trình giảm cân chuyên biệt, cùng sự hỗ trợ của thuốc để giảm năng lượng nạp vào, bà còn được tư vấn rất cụ thể về chế độ ăn khoa học và vận động hợp lý.

Bên cạnh khuyến cáo ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, sản phẩm từ sữa ít béo hoặc không béo, bà Minh được tư vấn cần cung cấp khoảng 70-75g protein nạc mỗi ngày để duy trì cơ bắp. Protein cũng giúp kéo dài cảm giác no lâu hơn, giảm cơn thèm ăn vặt và hạn chế nạp thêm calo thừa vào cơ thể.

Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt, đồ uống có đường, bia, rượu… do chúng chứa nhiều calo rỗng và gây mất cân bằng dinh dưỡng, tăng nguy cơ tích trữ mỡ. Đặc biệt, bà Minh cần tránh các chế độ ăn kiêng như bỏ bữa, cắt giảm hoàn toàn chất béo hoặc carbohydrate, sử dụng thực phẩm hỗ trợ giảm cân không theo chỉ định của bác sĩ.

Với tình trạng giãn tĩnh mạch, bà Minh được tư vấn các bài tập đơn giản, dễ thực hiện tại nhà như đạp xe trên không, nhón gót, gập duỗi, xoay cổ chân… Bà còn tranh thủ đi bơi, đi bộ với sự hỗ trợ của tất y khoa.

Sau 1 tháng, bà giảm được 3kg, tái khám sau 3 tháng, bà Minh đã giảm 8kg. Các cơn đau nhức đầu gối, khớp chân giảm nhiều, bà đã có thể đi bộ tốc độ nhanh mà không cần dùng đến tất y khoa như trước.

Bác sĩ Hoàng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, ở người lớn tuổi, quá trình trao đổi chất chậm lại, mất dần khối lượng cơ và các thay đổi nội tiết tố. Do đó, khi giảm cân cho người lớn tuổi, cần đặt mục tiêu cân nặng phù hợp với thể trạng và độ tuổi, tránh áp lực phải đạt mức cân lý tưởng quá nhanh. Nên có các mục tiêu nhỏ và thực tế, như giảm từ 0,5 – 1kg mỗi tuần, để cơ thể có thời gian thích nghi và tránh mất cơ. Cần duy trì chỉ số khối cơ thể ở mức an toàn để cải thiện sức khỏe tổng thể và duy trì khả năng vận động linh hoạt.

*Tên người bệnh đã thay đổi