Mắc bệnh loạn nhịp tim mà không biết, bà Hai, 87 tuổi, mệt, khó thở, nhập viện phát hiện suy tim, suy thận, suy hô hấp cấp, phải điều trị tích cực.

ThS.BS Lê Xuân Hoàng, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng mệt lả, thở khó nhọc do vào đợt suy hô hấp cấp. Kết quả cận lâm sàng xác định bà bị viêm phổi nặng do nhiễm trùng. Bác sĩ hỗ trợ oxy thông khí, đồng thời đo điện tâm đồ (ECG), phát hiện nhịp tim chậm từ 45-50 lần/phút (bình thường 60-90 lần/phút), chẩn đoán hội chứng suy nút xoang. Xét nghiệm máu, siêu âm tim ghi nhận suy thận cấp, suy tim độ 3-4. Bệnh nhân được đặt máy tạo nhịp tạm thời và theo dõi tại khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (ICU).

Vài tháng trước, bà Hai mệt nhiều, khó thở, hồi hộp. Vì bà ít vận động nên người nhà không nhận thấy có bất thường tim mạch. Gần đây bà sốt cao, ho có đờm, mệt và khó thở nhiều nên nhập viện cấp cứu.

Bác sĩ Hoàng lý giải, bệnh nhân mắc hội chứng suy nút xoang từ lâu nhưng không phát hiện sớm, lâu ngày biến chứng suy tim. Khi tim suy giảm chức năng co bóp, đồng nghĩa với khả năng tiếp nhận và bơm máu bị giảm. Lúc này, hệ thống tim mạch không đảm bảo cung cấp đủ máu cho các cơ quan trong cơ thể, gây biến chứng tổn thương gan, thận, suy hô hấp cấp, thậm chí đột tử.

Bà Hai bị suy thận cấp trên nền suy tim và nhiễm trùng. Tim suy yếu không thể bơm máu đi nuôi cơ thể mà ứ trệ ở phổi và tĩnh mạch ngoại biên gây phù, khó thở. Những ngày đầu, bác sĩ tích cực cân bằng dịch cho bệnh nhân, tránh thiếu dịch gây tụt huyết áp, hoặc thừa dịch gây phù phổi. Song song đó, bác sĩ kiểm soát nhiễm trùng bằng kháng sinh, điều chỉnh liều phù hợp với mức độ suy thận. Nhờ được đặt máy tạo nhịp tạm thời, nhịp tim bà ổn định, tăng cung cấp oxy cho cơ tim, cải thiện chức năng co bóp. Bà cũng được bổ sung dinh dưỡng nâng cao thể trạng.

Sau 20 ngày điều trị tích cực, sức khỏe bệnh nhân ổn định, bớt khó thở, độ lọc cầu thận về mức bình thường, tình trạng nhiễm trùng được khống chế hoàn toàn. Bác sĩ lên kế hoạch đặt máy tạo nhịp tim vĩnh viễn để điều trị triệt để hội chứng suy nút xoang cho bà.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, thể trạng bệnh nhân rất gầy, chỉ 35 kg, đặt ra thách thức rất lớn cho êkíp can thiệp. “Đây là trường hợp gầy nhất trong số các ca đặt máy tạo nhịp mà tôi thực hiện”, vị chuyên gia đầu ngành với hơn 40 năm kinh nghiệm can thiệp đặt máy tạo nhịp cho biết, thêm rằng bệnh nhân lớn tuổi, lớp mô dưới da mỏng, nếu chọn máy tạo nhịp có dây phải rạch da, bóc tách cơ để đặt máy dưới cơ. Điều này dễ dẫn tới tụ máu tại chỗ đặt máy. Để đảm bảo an toàn, bác sĩ chọn loại máy tạo nhịp không dây, không cần mở ngực nên tránh được nguy cơ nhiễm trùng, tụ máu, tràn máu màng phổi.

Trước khi rút máy tạo nhịp tạm thời, Giáo sư Nhân cùng êkíp luồn ống thông qua tĩnh mạch đùi đến tâm thất phải. Bệnh nhân có tạng người nhỏ nên các buồng tim cũng nhỏ, sau 45 phút thao tác, ê kíp khéo léo xoay trở ống thông đưa máy tạo nhịp nhỏ bằng viên thuốc con nhộng đặt đúng vị trí trong buồng tim. Kiểm tra sau thủ thuật, nhịp tim bà Hai ổn định ở mức 60-70 lần/phút.

Một ngày sau can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, có thể uống sữa, ăn cháo loãng. Nguy cơ suy tim, thận cấp được đẩy lùi. Vết mổ chỉ 1 cm ở đùi không gây đau, không có nguy cơ nhiễm trùng, bà xuất viện sau 2 ngày điều trị tại Tâm Anh.

Hội chứng suy nút xoang có thể làm chậm nhịp tim, tim đập không đều hoặc ngưng tim vài giây. Bệnh nhân thường có biểu hiện chóng mặt, mệt mỏi, khó thở, ngất xỉu do tim không bơm đủ máu đến các cơ quan trong cơ thể. Tùy mức độ, bác sĩ có thể điều trị nội khoa hoặc cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn. Hiện, có hai loại gồm máy tạo nhịp có dây điện cực (truyền thống) và máy tạo nhịp không dây (điện cực). Máy tạo nhịp không dây thế hệ mới có kích thước nhỏ, tuổi thọ máy tới 16 năm, được cấy trực tiếp vào buồng tim qua ống thông, không cần rạch da để tạo ổ đặt máy ở ngực.

Tại Việt Nam, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, với hơn 200.000 người mỗi năm. Trong đó, rối loạn nhịp tim như hội chứng suy nút xoang, rung nhĩ, ngoại tâm thu,… là nhóm bệnh phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua, có thể dẫn đến đột quỵ, suy tim hoặc đột tử nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi