Hiếm muộn 5 năm, chị Thùy đi khám mới biết bị giảm dự trữ buồng trứng, tụ dịch vết mổ cũ, vợ chồng làm thụ tinh ống nghiệm (IVF) may mắn có con chỉ sau một lần chuyển phôi.

“Cuối cùng, con đã đến với gia đình”, chị Thùy, 35 tuổi, ngụ Thái Nguyên chia sẻ trên trang facebook, khoe ảnh con gái đáng yêu kèm lời cảm ơn đội ngũ y bác sĩ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh).

Chị Thùy sinh mổ con đầu lòng năm 2016, một lần mang thai ngoài kế hoạch phải bỏ. Năm 2019, vợ chồng muốn sinh thêm con thứ hai nhưng sảy thai sớm. Sau đó chị có thai tự nhiên nhưng thai ngoài tử cung, phải cắt bỏ vòi trứng trái.

Đến khám tại IVF Tâm Anh, PGS.TS.BS Lê Hoàng phát hiện chỉ số dự trữ buồng trứng của chị Thùy giảm còn 0.44 ng/mL (ở phụ nữ khỏe mạnh cùng độ tuổi là 2,2-6,8 ng/ml), có tụ dịch ở vết mổ lấy thai cũ. Đây là tình trạng vết sẹo mổ cũ không lành hoàn toàn, để lại khuyết lõm trong lòng tử cung khiến máu kinh, dịch bị ứ đọng.

Vợ chồng quyết định làm IVF để sớm có con. Ở chu kỳ đầu, chị Thùy được kích thích buồng trứng nhưng kém đáp ứng với thuốc. Bác sĩ siêu âm nhận thấy các nang noãn kém phát triển, nên phải hủy chu kỳ này. Sang chu kỳ tiếp theo, chị được chỉ định dùng thuốc kích trứng theo phác đồ cá thể hóa. Lần này, bác sĩ chọc hút thu được 4 noãn, giúp vợ chồng tạo được 2 phôi ngày 3 chất lượng tốt.

Trong quá trình chuẩn bị niêm mạc, các bác sĩ theo dõi đánh giá niêm mạc tử cung (lớp tế bào mỏng trên bề mặt phía bên trong lòng tử cung) của chị Thùy mỏng, khiến phôi thai khó bám dính để làm tổ thành công. Ngoài ra, tình trạng dịch tụ lại tại vết mổ đẻ cũ có thể tràn vào lòng tử cung, gây ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị niêm mạc. Lượng dịch đọng trong lòng tử cung cũng có thể tạo độc tố ảnh hưởng đến phôi, giải phóng các yếu tố gây viêm khu trú tại vùng khuyết sẹo, giảm tỷ lệ phôi làm tổ thành công.

Bác sĩ tính toán kỹ phác đồ chuẩn bị niêm mạc trước chuyển phôi để tối ưu hiệu quả IVF. Chị Thùy được chỉ định rửa vết mổ để làm sạch dịch trong tử cung. Vào ngày 7-8 chu kỳ kinh, bác sĩ dùng ống thông nhỏ đặt vào vị trí vết mổ cũ qua đường âm đạo. Sau đó bơm rửa loại bỏ máu và dịch cũ đọng lại tại sẹo mổ.

Người bệnh cần dùng thêm thuốc nhằm tăng co bóp tử cung để đẩy dịch ra ngoài. Sau khi đánh giá đã hết dịch, chị được dùng thuốc chuẩn bị niêm mạc theo phác đồ đặc biệt. Nửa tháng sau, bác sĩ tiến hành chuyển một phôi ngày 3 vào buồng tử cung. Chị Thùy đậu thai ngay, sinh con gái khỏe mạnh.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Xuân Anh Duy cho biết, tỷ lệ chuyển phôi thành công phụ thuộc vào chất lượng phôi, niêm mạc tử cung, sự tương tác giữa phôi và niêm mạc tử cung, độ tuổi và một số bệnh nền của phụ nữ. Trong đó, trung bình nữ giới dưới 35 tuổi có khoảng 40-45% cơ hội thành công ở chu kỳ IVF đầu tiên.

Tuy nhiên, tỷ lệ này sẽ giảm dần theo tuổi tác. Bước vào độ tuổi trên 40, phụ nữ vô sinh hiếm muộn chỉ còn 13% khả năng có con sau một chu kỳ IVF, 21% khả năng có con sau hai chu kỳ và 25% khả năng có con sau ba chu kỳ.

Phụ nữ lớn tuổi thường gặp nhiều bệnh lý ảnh hưởng sức khỏe sinh sản, dự trữ buồng trứng thấp, chất lượng trứng suy giảm, làm giảm tỷ lệ có phôi tốt. Trong thực tế điều trị, bác sĩ Duy gặp nhiều trường hợp không còn trứng phải xin noãn, hoặc chỉ có ít noãn, tạo được ít phôi khiến khả năng thụ thai thấp. Trường hợp chuyển phôi không thành công, người bệnh phải bắt đầu lại quá trình thụ tinh ống nghiệm, ảnh hưởng tâm lý, tốn kém thời gian và chi phí. Ngoài ra, phụ nữ lớn tuổi cũng có nguy cơ sinh con mắc dị tật bẩm sinh, bất thường nhiễm sắc thể cao hơn.

Vì vậy các chuyên gia hỗ trợ sinh sản khuyên, các cặp vợ chồng sau 1 năm quan hệ tình dục thường xuyên và không sử dụng biện pháp tránh thai (với người vợ trên 35 tuổi thời gian này là 6 tháng) nhưng không có thai nên đi khám sức khỏe sinh sản để xác định nguyên nhân và điều trị sớm, giúp rút ngắn thời gian điều trị, tiết kiệm chi phí.

Tại IVF Tâm Anh, hệ thống phòng lab và công nghệ nuôi cấy phôi bằng tủ time-lapse hiện đại giúp đảm bảo chất lượng và khả năng sống của phôi thai. Bên cạnh đó, các kỹ thuật như keo dính phôi giúp gắn kết phôi với nội mạc tử cung; cào niêm mạc tử cung nhằm làm tổn thương nhẹ bề mặt lớp nội mạc, tăng cơ hội phôi bám vào niêm mạc tử cung để làm tổ, xét nghiệm ERA xác định thời gian phù hợp nhất để niêm mạc tử cung tiếp nhận phôi… giúp tăng hiệu quả chuyển phôi thành công.

Năm 2024 tỷ lệ IVF thành công tại IVF Tâm Anh trung bình đạt hơn 71%. Với phụ nữ trên 35 tuổi, tỷ lệ đậu thai khoảng 70% và lên tới gần 85% với trường hợp dưới 28 tuổi, bao gồm nhiều ca bệnh khó, hiếm gặp. Trong đó, tỷ lệ chuyển phôi thành công ngay trong chu kỳ đầu tiên đạt tới 75% với người vợ dưới 30 tuổi.

Bác sĩ Duy khuyên để tăng khả năng chuyển phôi thành công ngay từ chu kỳ IVF đầu tiên, các cặp đôi nên xây dựng chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý (BMI 19-25), hạn chế làm việc gắng sức hoặc căng thẳng quá mức. Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, hóa chất độc hại, uống rượu bia hoặc sử dụng các chất kích thích.

Thông thường, nếu chuyển phôi ngày 3, sau khi chuyển vào buồng tử cung 1-2 ngày, phôi sẽ thoát màng và tiếp xúc với lớp lót niêm mạc tử cung. Sau 2-5 ngày, phôi sẽ đào sâu lớp nội mạc tử cung và bắt đầu phát triển thành thai nhi. Vợ chồng nên kiên nhẫn chờ 2 tuần sau chuyển phôi để thử que, kiểm tra nồng độ beta hCG để xác định chắc chắn có mang thai không.

Bác sĩ Duy cũng lưu ý, một số loại thuốc hỗ trợ sinh sản có thể gây quá kích buồng trứng (OHSS) nếu người mẹ chuyển phôi tươi, cơ thể chưa kịp phục hồi sau kích trứng. Mặc dù hiếm gặp nhưng các biến chứng do OHSS có thể trở nặng rất nhanh, gây tràn dịch ổ bụng, tràn dịch tim phổi; buồng trứng vặn xoắn, có khả năng phải cắt bỏ. Vì vậy nếu gặp các triệu chứng đau chướng bụng dưới nhiều, buồn nôn, nôn mửa, tiểu ít, tiêu chảy, khó thở, sốt trên 38 độ C… sau chuyển phôi, chị em cần đi khám ngay.