Tăng 30kg trong 2 năm vì không “cai nghiện” được đồ ngọt, chị Phương (29 tuổi) phải đối mặt với hàng loạt vấn đề về sức khỏe: béo phì, tiểu đường, gan nhiễm mỡ độ 2, dễ cáu gắt khi không ăn đồ ngọt.

Mỗi khi gặp căng thẳng trong công việc và cuộc sống, chị Phương tìm đến bánh ngọt, kem, trà sữa… để giải tỏa áp lực. Hai năm trở lại đây, chị rơi vào tình trạng “nghiện” đồ ngọt và không thể kiểm soát được cơn thèm.

Trong 2 năm, cân nặng của chị từ 45kg lên 75kg, mỗi ngày uống ít nhất 2 ly trà sữa kèm bánh ngọt, trong túi luôn có kẹo, bánh quy, trái cây ngọt sấy khô hoặc sô cô la, sữa. Dù biết tác hại của đồ ngọt, từng thử kiêng, cắt giảm nhiều lần nhưng chị không thể kiểm soát được bản thân. Khi cơ thể nặng nề, da mặt nổi mụn, lão hóa, dễ mệt mỏi, chị đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) khám.

Kết quả kiểm tra cho thấy, chị Phương nặng 75kg, cao 1m49, béo phì mức độ cao nhất, mỡ nội tạng hơn 200cm2, cao gấp đôi ngưỡng an toàn. Hình ảnh siêu âm ổ bụng còn cho thấy chị bị gan nhiễm mỡ độ 2, có nang buồng trứng. Đáng lo ngại, chị đã bị tiểu đường type 2 với chỉ số đường huyết lên đến 10.2 mmol/L (mức bình thường dưới 7.8 mmol/L).

Tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, chị Phương là trường hợp điển hình của người trẻ bị tiểu đường, béo phì do hội chứng nghiện đồ ngọt. Khi đường đi vào cơ thể, não bộ nhanh chóng phản ứng bằng cách kích thích giải phóng dopamine, chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui vẻ và hưng phấn.

“Đây chính là lý do dẫn đến việc dễ bị nghiện đồ ngọt, bởi cảm giác dễ chịu xuất hiện gần như ngay lập tức. Tuy nhiên, cảm giác này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và nhanh chóng suy giảm, buộc não phải đòi hỏi thêm đường để duy trì trạng thái hưng phấn”, bác sĩ Hoàng giải thích.

Khi lượng đường nạp vào vượt quá khả năng xử lý của cơ thể, tuyến tụy phải tăng cường tiết insulin để đưa đường từ máu vào tế bào. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, cơ thể có thể phát triển tình trạng kháng insulin, là một yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến rối loạn chuyển hóa và tiểu đường type 2.

Khi insulin hoạt động không hiệu quả dẫn đến các rối loạn chuyển hóa, tích tụ mỡ thừa tại nội tạng, liên quan trực tiếp đến nguy cơ tim mạch, gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh mạn tính khác.

Ngoài ra, việc đường liên tục kích hoạt hệ thống “khen thưởng” của não còn có thể gây rối loạn cảm xúc. Người tiêu thụ nhiều đường dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, cáu gắt hoặc uể oải khi lượng đường trong máu giảm nhanh sau giai đoạn hưng phấn. Dung nạp quá nhiều đường cũng dẫn đến rối loạn chuyển hóa, tổn hại collagen và elastin làm xuất hiện nhiều vết nhăn khiến da lão hóa sớm, nổi mụn…

“Nhiều người cảm thấy giảm stress khi ăn đồ ngọt, nhưng lâu dần bị nghiện ngọt, dẫn đến bệnh tật”, bác sĩ Hoàng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh nói.

Chị Phương được tư vấn cụ thể về điều trị giảm cân bằng thuốc thế hệ mới dành cho người bệnh tiểu đường, đặc biệt kết hợp chế độ dinh dưỡng và vận động phù hợp với thói quen và sức khỏe của chị. Theo chuyên viên dinh dưỡng, chị Phương nên giảm dần lượng đường bằng cách ăn trái cây không ngọt hoặc chua, hạt dinh dưỡng, nước ép, sinh tố, các sản phẩm tạo ngọt tự nhiên như đường la hán quả hoặc chà là, thay bánh ngọt, bánh kem sữa bằng bánh hạnh nhân, thanh protein bar, bánh yến mạch…

Chị Phương cũng không buộc phải bỏ ngay thói quen uống trà sữa nhưng được tư vấn chọn loại ít đường, kích thước nhỏ, khi uống thì tập trung cảm nhận trong 1-2 miếng đầu tiên, ăn uống thật chậm để thỏa mãn cơn thèm, cân nhắc bỏ lại một phần đồ ăn, không ăn nhanh uống nhanh.

Chị Phương cần phải giảm ít nhất 7-10kg, tốt nhất là giảm xuống còn dưới 60kg.

“Việc giảm 10%-15% trọng lượng cơ thể không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn giúp ổn định đường huyết, tránh các nguy cơ tim mạch, hạn chế lão hóa”, bác sĩ Hoàng nói.

Đồng thời bác sĩ khuyến cáo mỗi người chỉ nên ăn dưới 25g đường một ngày, hạn chế nguy cơ tăng huyết áp, triglycerides (cholesterol xấu), gan nhiễm mỡ…

*Tên người bệnh đã thay đổi