Chị Thúy, 50 tuổi, mất kinh vài tháng tưởng mãn kinh, đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phát hiện mang thai sau 30 năm vô sinh thứ phát, bạn bè cùng tuổi đã lên chức bà.

Chị Thúy có kinh nguyệt từ năm 15 tuổi, sinh con đầu lòng 30 năm trước. Khi con lớn, anh chị muốn sinh thêm, nhưng nhiều năm không thể thụ thai tự nhiên. Anh chị đi khám, phát hiện vô sinh thứ phát chưa rõ nguyên nhân. Chị từng uống thuốc Nam, điều trị IVF một lần thất bại. Sau ba năm điều trị không có kết quả, vợ chồng nản chí nên quyết định ngừng tìm con.

Tháng 10, chị Thúy không có kinh nguyệt gần 6-7 tháng, nghĩ đến tuổi mãn kinh nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra. BS.CKII Lê Thanh Hùng, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết siêu âm tử cung và buồng trứng phát hiện túi thai trong tử cung, tương đương khoảng 5-6 tuần.

“Ban đầu chị không tin mình mang thai cho đến khi bác sĩ cho nhìn túi thai chị mới vỡ lẽ”, bác sĩ Hùng nói.

Theo bác sĩ Thanh Hùng, phụ nữ 50 tuổi, vẫn có khả năng mang thai tự nhiên, tỷ lệ này rất thấp (dưới 1%) vì đây là giai đoạn phụ nữ tiền mãn kinh hoặc đã mãn kinh, buồng trứng cạn kiệt, chất lượng trứng suy giảm nghiêm trọng.

Trước khi mãn kinh hoàn toàn, phụ nữ thường trải qua giai đoạn tiền mãn kinh kéo dài vài năm. Trong thời gian này, hoạt động của buồng trứng suy giảm nhưng chưa ngừng hẳn. Người phụ nữ có thể xuất hiện kinh nguyệt không đều, thưa dần, bốc hỏa, thay đổi tâm trạng, rối loạn giấc ngủ… Đa số phụ nữ thấy kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh trong thời gian dài nên chủ quan nghĩ đã hết khả năng sinh sản, nên không sử dụng biện pháp ngừa thai, từ đó dẫn đến mang thai ngoài ý muốn.

Trường hợp chị Thúy, do mang thai khi tuổi quá cao, bác sĩ tư vấn đầy đủ các nguy cơ gặp phải cho mẹ và em bé. Cụ thể, thai nhi có thể mắc một số dị tật do bất thường nhiễm sắc thể, điển hình như hội chứng Down – đây là hội chứng dễ gặp nhất có liên quan đến tuổi người mẹ, đặc biệt khi đã lớn tuổi. Ngoài ra, thai phụ có thể đối mặt với nhiều nguy cơ khác như sẩy thai, sinh non, tiền sản giật… Thai phụ lớn tuổi càng dễ mắc hoặc đã có sẵn các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch… Những bệnh lý này có thể ảnh hưởng đến quá trình mang thai và làm tăng nguy cơ biến chứng sản khoa.

Chị Thúy được bác sĩ khuyên tuân thủ lịch khám thai, nhất là mốc khám thai 12 tuần để siêu âm hình thái học quý I, xét nghiệm sàng lọc dị tật. Bác sĩ khuyến cáo thai phụ cần được khám và theo dõi thai kỳ tại cơ sở sản khoa có khả năng đánh giá, quản lý thai kỳ nguy cơ cao. Các mốc siêu âm, xét nghiệm và sàng lọc trước sinh cần được thực hiện đầy đủ theo chỉ định của bác sĩ.

Theo ghi nhận của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chỉ trong riêng năm 2025, bệnh viện tiếp nhận gần 5 trường hợp sinh con ngoài 50 tuổi, đa số các sản phụ đều mang thai nhờ công nghệ hỗ trợ sinh sản. Trong đó có trường hợp sản phụ 53 tuổi, mang song thai, sinh hai con khỏe mạnh.

Theo Bộ Y tế, tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình của phụ nữ Việt Nam khoảng 48-52 tuổi. Tình trạng mãn kinh được xác định khi người phụ nữ không có kinh nguyệt liên tục 12 tháng, với điều kiện không có nguyên nhân khác gây mất kinh như mang thai, bệnh lý, thuốc hoặc can thiệp y khoa.

Bác sĩ Thanh Hùng khuyến cáo phụ nữ không nên dựa vào tình trạng kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh để kết luận mãn kinh và không còn khả năng mang thai, cần thăm khám để bác sĩ đánh giá và điều trị phù hợp. Trong giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ trung niên vẫn cần tuân thủ các biện pháp tránh thai an toàn như bao cao su, uống thuốc tránh thai, cấy que tránh thai, đặt vòng… để giảm nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.

*Tên nhân vật đã được thay đổi