Đi khám sức khỏe định kỳ, bà Liên, 56 tuổi, phát hiện nhiều nang rải rác ở hai thận, trong đó nang lớn nhất 8 cm chèn ép đài bể thận, cần phẫu thuật để bảo tồn chức năng thận.

Đầu tháng 10, bà Liên khám sức khỏe định kỳ, kết quả siêu âm cho thấy nhiều nang ở cả hai thận, dù không có biểu hiện đau hay đi tiểu bất thường. Bác sĩ chỉ định chụp CT để đánh giá vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương.

ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Trưởng khoa Tiết niệu B, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết hình ảnh MRI ghi nhận thận trái của bà Liên có hai nang lớn kích thước khoảng 6 cm và 8 cm, đã chèn ép đài bể thận. Thận phải cũng có hai nang kích thước khoảng 4-5 cm. Các nang có thành mỏng, không ghi nhận vách dày hay thành phần đặc bên trong, phù hợp với nang thận đơn giản.

Do nhiều nang xuất hiện ở cả hai thận, bác sĩ Cương đồng thời đánh giá để loại trừ bệnh thận đa nang – một bệnh di truyền khiến nang phát triển dần thay thế mô thận và có thể dẫn tới suy thận. Bà Liên không có người thân mắc bệnh thận đa nang, chức năng thận trong giới hạn bình thường, mô thận xung quanh bình thường và đặc điểm hình ảnh phù hợp với nang thận đơn giản mắc phải, không phải bệnh thận đa nang.

Sau khi đánh giá chức năng và hình ảnh hai thận, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi cắt chỏm hai nang lớn bên thận trái đang gây chèn ép. Hai nang bên phải dù kích thước 4-5 cm nhưng chưa ảnh hưởng đài bể thận nên được giữ lại và theo dõi định kỳ.

“Nang thận đơn giản phần lớn chỉ cần theo dõi, nhưng khi nang lớn chèn ép đài bể thận, nước tiểu có thể bị cản trở, lâu dài ảnh hưởng đến chức năng thận. Đây là lý do chúng tôi chỉ định can thiệp thận trái cho người bệnh, còn nang ở thận phải chưa gây chèn ép nên được theo dõi định kỳ”, bác sĩ Cương nói.

Êkíp mở đường mổ sau phúc mạc, đưa dụng cụ nội soi qua lỗ nhỏ ở vùng hông lưng, tiếp cận thận từ phía sau mà không đi vào ổ bụng, nhờ đó hạn chế ảnh hưởng đến ruột và các cơ quan khác. Sau đó, các bác sĩ lần lượt bộc lộ từng nang, hút hết dịch để nang xẹp và cắt bỏ phần thành nang nhô ra ngoài bề mặt thận (cắt chỏm nang), đồng thời bảo tồn mô thận lành. Thành nang sau mổ được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, cho kết quả lành tính.

Sau mổ, bà Liên ít đau, đi lại sớm và xuất viện sau 3 ngày. Tái khám sau hai tuần, vết mổ lành tốt, không chảy máu, nhiễm trùng hay rò nước tiểu. Bà được hẹn tái khám sau 3 tháng để kiểm tra thận phải và theo dõi hai nang ở thận phải.

Nang thận đơn giản là túi chứa dịch hình thành trong thận, thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc chụp CT. Tỷ lệ gặp nang thận tăng dần theo tuổi và khá phổ biến ở người trên 50 tuổi. Phần lớn nang lành tính, không gây triệu chứng và không cần điều trị. Theo bác sĩ Cương, việc can thiệp được cân nhắc khi nang gây đau hông lưng kéo dài, chèn ép đài bể thận làm cản trở dòng nước tiểu, hoặc có biến chứng như nhiễm trùng, chảy máu trong nang. Nang có vách dày, thành phần đặc hoặc thay đổi bất thường qua các lần chụp cần được đánh giá thêm theo phân loại Bosniak (hệ thống đánh giá hình ảnh học) để loại trừ ác tính.

Một số trường hợp có thể chọc hút nang qua da, song thành nang vẫn còn nên dịch có thể tích tụ trở lại. Bơm chất gây xơ vào nang có thể giảm tái phát nhưng không loại bỏ được nguy cơ này. Với nang lớn có chỉ định can thiệp, cắt chỏm nang qua nội soi giúp loại bỏ phần thành nang rộng hơn và hạn chế nguy cơ tái phát.

Do nang thận thường không có triệu chứng, bác sĩ Cương khuyên người dân nên khám sức khỏe định kỳ 6 – 12 tháng một lần, trong đó siêu âm bụng có thể phát hiện sớm bất thường ở thận. Người đã biết mình có nang thận cần tái khám theo lịch hẹn, nhất là khi nang lớn dần hoặc thay đổi hình ảnh qua các lần kiểm tra. Nếu có tiền sử người thân mắc bệnh thận đa nang nên chủ động tầm soát sức khỏe sớm, đặc biệt nếu xuất hiện các triệu chứng đau hông lưng kéo dài, tiểu máu, sốt hoặc biểu hiện bất thường đường tiết niệu, cần đến bệnh viện thăm khám, điều trị kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi