Khám sức khỏe định kỳ qua chụp CT toàn thân, bà Kim (57 tuổi), được phát hiện rách túi ngực dù không có triệu chứng bất thường.

TS.BS Hoàng Thị Phương Lan, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, gọi đây là tình trạng rách túi ngực thầm lặng, túi độn silicon rách hoặc thủng song không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều phụ nữ chỉ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc siêu âm định kỳ, trong khi biến chứng có thể âm thầm gây hại cho sức khỏe.

Bà Kim (Hà Nội) đặt túi ngực từ năm 2010, trên hình ảnh chụp CT toàn thân cho thấy thành túi ngực trái không đều, xuất hiện ổ dịch bất thường – dấu hiệu nghi ngờ rách túi.

Khám lâm sàng, bác sĩ Lan ghi nhận ngực bệnh nhân sa trễ độ II, túi ngực trái cứng hơn nhưng không có biểu hiện viêm như sưng, nóng, đỏ, đau. Siêu âm vú phát hiện ống tuyến giãn nhẹ. Để khẳng định, bệnh nhân được chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI), kết quả xác định túi silicon bên trái đã rách trong tình trạng “im lặng”.

Trường hợp khác, chị Thùy, 50 tuổi cũng phát hiện rách túi ngực sau 20 năm do khám sức khỏe định kỳ. Trên hình ảnh siêu âm tuyến vú MRI xác định, túi ngực trái của người bệnh rách khoảng 3 mm, đáy túi tràn dịch, thoái hóa trong bao nâng ngực.

Theo bác sĩ Lan nhiều trường hợp phát hiện vỡ túi ngực chỉ do tình cờ nhờ khám sức khỏe hoặc khám bệnh lý khác và được xử lý kịp thời. Trong khi các trường hợp khác không được phát hiện sớm, silicon rò rỉ có thể lan vào mô vú, gây viêm hoặc hình thành khối u giả, lâu dài dẫn tới rối loạn miễn dịch.

Bà Kim lớn tuổi, lại mắc nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch vành, xơ vữa động mạch thận, ca mổ tháo bỏ túi tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro. Bác sĩ cùng ê-kíp đã chuẩn bị kỹ lưỡng về phương tiện gây mê hồi sức, thiết bị hút trung tâm và dao mổ chuyên dụng để xử lý an toàn. Khi phẫu thuật, túi ngực phải còn nguyên nhưng có dịch nhầy trắng đục quanh khoang. Túi ngực trái đã rách thành nhiều mảnh, silicon màu vàng sậm thoát ra ngoài, bám dính vào bao xơ. Các bác sĩ tiến hành hút sạch silicon, bóc bỏ bao xơ cả hai bên, gửi giải phẫu bệnh và đặt dẫn lưu áp lực âm. Sau mổ, bệnh nhân tỉnh táo, vết mổ khô, dự kiến xuất viện sau 5 ngày.

Còn chị Thùy sử dụng hệ thống hút trung tâm loại bỏ sạch silicon và dịch nhầy, sau đó, phẫu thuật tháo bỏ toàn bộ túi ngực, bóc bao xơ, lấy mẫu mô giải phẫu bệnh tránh tình trạng viêm mô, u hạt (silicoma) ăn mòn mô lành. May mắn, tình trạng được kiểm soát.

Theo bác sĩ Lan có nhiều nguyên nhân dẫn đến rách túi ngực, đặc biệt khi túi đặt lâu năm, do rò rỉ âm thầm khiến gel silicon thoát ra ngoài chậm khiến tình trạng rách khó nhận biết. Khi silicon rò rỉ và giữ lại trong mô vú không lan tỏa ngay nên triệu chứng không rõ ràng. Sau 10-15 năm, lớp vỏ túi có thể bị mòn, kém đàn hồi, dễ nứt rách. Va chạm mạnh, tai nạn hoặc phẫu thuật trước đó cũng làm tăng nguy cơ rách.

Một số trường hợp khác rách, vỡ túi ngực có thể thay đổi về hình dạng, kích thước hoặc độ mềm mại của vú; xuất hiện khối u nhỏ, cục cứng bên trong; cảm giác đau âm ỉ, căng tức hoặc khó chịu vùng ngực; mô quanh túi trở nên cứng, dẫn tới hiện tượng co thắt bao xơ.

Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, chỉ khoảng 30% phụ nữ có rách túi silicon phát hiện được qua biểu hiện lâm sàng, còn lại phải dựa vào chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm vú thường được sử dụng trong tầm soát định kỳ, giúp phát hiện bất thường cấu trúc túi hoặc dịch quanh túi. MRI được xem là tiêu chuẩn vàng trong phát hiện rách túi ngực silicon, với độ chính xác trên 90% cho phép quan sát chi tiết túi, tình trạng rò rỉ và phản ứng mô xung quanh. CT ít được chỉ định riêng lẻ cho túi ngực nhưng có thể phát hiện tình cờ khi bệnh nhân chụp toàn thân.

Theo Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Hoa Kỳ (ASPS), khoảng 20% phụ nữ đặt túi ngực phải tái phẫu thuật sau 10 năm do rách và biến dạng túi hoặc co thắt bao xơ. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận 87% trường hợp phát hiện rách túi ngực nhờ kiểm tra sức khỏe tổng quát hoặc khám bệnh lý khác.

Bác sĩ Lan cho biết rách túi ngực không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng như viêm mô quanh túi, co thắt bao xơ, rối loạn miễn dịch. Tình trạng nặng nề phẫu thuật phức tạo, silicon bám dính vào mô, việc bóc tách trở nên khó khăn, tăng nguy cơ chảy máu, tổn thương mô lành.

Bác sĩ Lan khuyến cáo phụ nữ từng phẫu thuật nâng ngực cần khám ngay nếu có thay đổi bất thường về kích thước, hình dạng hoặc độ mềm mại của vú; đau, căng tức hoặc khó chịu kéo dài ở ngực. Ngoài ra, ngay cả khi không có dấu hiệu bất thường, người đặt túi silicon trên 10 năm cũng nên đi kiểm tra định kỳ bằng siêu âm hoặc MRI.