TP.HCM – Rối loạn nội tiết tố khiến vòng ngực đầy đặn như phụ nữ, anh Đức tự ti, sống khép kín, nguy cơ suy giảm khả năng sinh sản, thậm chí teo tinh hoàn, không có tinh trùng, vô sinh.

Từ khi dậy thì, hình thể của Đức phát triển nhanh, tăng chiều cao, cân nặng, tuyến vú cũng lớn dần. Vòng ngực ngày càng đầy đặn, Đức nỗ lực tập gym nhưng chỉ giảm cân nặng và mô mỡ, kích thước tuyến vú không thay đổi. Người thân chủ quan, cho rằng đây là dấu hiệu bình thường trong giai đoạn dậy thì, nhưng Đức luôn xấu hổ, tự ti khi tham gia các hoạt động ở trường.

“Bạn bè trêu chọc tôi ‘trông giống con gái’, kèm những hành động khiếm nhã khiến tôi chỉ muốn bỏ học”, Đức nói hôm 5/12.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Quận 8 TP.HCM, Đức được ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, chuyên gia Nam học hiếm muộn khám toàn diện, chẩn đoán phì đại tuyến vú hai bên, còn gọi là nữ hóa tuyến vú.

Tình trạng này có thể do yếu tố sinh lý nếu xuất hiện ở trẻ sơ sinh do ảnh hưởng estrogen từ mẹ và sẽ trở lại bình thường sau sinh từ 2-3 tuần; hoặc gặp ở độ tuổi dậy thì do mất cân bằng nội tiết tố, thường kết thúc sau khoảng 3 năm mà không cần điều trị. Nam giới lớn tuổi, lượng testosterone từ tinh hoàn tiết ra không đủ cũng có thể dẫn đến tăng kích thước tuyến vú sinh lý.

Trường hợp của Đức thời gian nữ hóa tuyến vú kéo dài nhiều năm được xác định do bệnh lý, có thể do nhiều nguyên nhân như rối loạn nội tiết, khối u bất thường ở vùng tuyến yên gây tăng tiết hormone prolactin hoặc các bất thường ở tinh hoàn gây giảm tiết hormone nam testosterone.

Đức được khám toàn diện gồm sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản, được xác định tế bào mô tuyến vú nhạy cảm quá mức với hormone nữ estrogen và đề kháng với hormone nam testosterone khiến chỉ nhận được tín hiệu phát triển đặc tính nữ, tăng kích thước vòng ngực.

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, kém năng động khi tham gia các hoạt động, tâm lý tự ti ở người trẻ tuổi, đồng thời những trường hợp nữ hóa tuyến vú này có nguy cơ ung thư vú cao hơn so với nam giới bình thường. Phương pháp điều trị có thể dùng thuốc (nội khoa) đến phẫu thuật (ngoại khoa), trong đó phẫu thuật giúp người bệnh được chữa trị triệt để nhất.

Trong cuộc phẫu thuật khoảng 60 phút, bác sĩ Huy cùng bác sĩ Nguyễn Công Danh, Đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM bóc trọn mô tuyến vú hai bên cho người bệnh. Kích thước mô vú lấy ra từ mỗi bên khoảng 4×6 cm, đường mổ siêu nhỏ và thẩm mỹ. Đức hồi phục tốt và xuất viện vào sáng hôm sau.

Theo bác sĩ Huy, trong cơ thể của nam và nữ luôn tồn tại hormone nữ là estrogen và hormone nam là testosterone, nhưng luôn duy trì ở một tỉ lệ ổn định. Ở nam giới, lượng testosterone trung bình cao khoảng gấp 10 lần estrogen, lúc này mới biểu hiện kiểu hình nam là phát triển cơ bắp săn chắc, lông, râu, tuyến vú nhỏ. Một số nguyên nhân về tế bào, nội tiết có thể khiến rối loạn cân bằng hormone dẫn đến nam giới mang đặc tính của nữ, điển hình như anh Đức bị nữ hóa tuyến vú, và ngược lại nữ giới mang một số đặc tính của nam.

Tuyến vú vốn là một cơ quan trong hệ thống cơ quan sinh dục của cả nam và nữ. Riêng ở nam giới, nữ hóa tuyến vú cũng có thể do thiếu hụt testosterone gợi ý nguyên nhân chức năng của tinh hoàn bị suy giảm, hoặc suy sinh dục do giảm hormone từ tuyến yên. Nam giới mắc hội chứng Klinefelter cũng biểu hiện đặc tính nữ hóa tuyến vú. Những trường hợp này đều có nguy cơ giảm khả năng sinh sản, thậm chí tinh hoàn teo nhỏ, không có tinh trùng, vô sinh.

Bác sĩ Huy khuyến cáo, nam giới có thể tự khám và phân biệt mô mỡ với mô tuyến vú dựa vào những dấu hiệu như mô mỡ phân bố đều khắp cơ thể, sờ ở các vị trí khác có thể cảm nhận được mật độ; mô vú phân bố đồng tâm, đi từ núm vú ra quầng vú và phát triển đều xung quanh. Tình trạng khác cần phân biệt là u mỡ, thường phân bố lệch về một bên.

Khi có các dấu hiệu bất thường, tăng kích thước tuyến vú nam giới nên đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Nam học hiếm muộn để được khám, siêu âm, xét nghiệm nội tiết… giúp chẩn đoán nguyên nhân và điều trị sớm.

Nam giới chưa kết hôn nếu được chẩn đoán nữ hóa tuyến vú kèm theo bất thường hệ thống cơ quan sinh sản, ngoài phẫu thuật lấy mô tuyến vú nên trữ đông tinh trùng để bảo tồn khả có con của chính mình trong tương lai.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi