Bà Hiền (55 tuổi, TP.HCM) mệt mỏi kéo dài, đau đầu, choáng váng, vã mồ hôi, lo sợ bị đột quỵ. Kết quả kiểm tra loại trừ nguy cơ tai biến nhưng lại phát hiện bà có nhiều bệnh rối loạn chuyển hóa đang âm thầm tiến triển, nếu không điều trị có thể làm tăng nguy cơ tim mạch trong tương lai.

Bà Hiền có tiền sử tăng huyết áp và thường xuyên bị nhiễm trùng đường tiểu khoảng 2-3 đợt mỗi năm. Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, bà liên tục xuất hiện các cơn mệt mỏi, lạnh người, vã mồ hôi, choáng váng, đau đầu dữ dội, đau bụng, buồn nôn và hồi hộp. Triệu chứng kéo dài khiến bà ngày càng lo lắng mình có nguy cơ đột quỵ.

Người bệnh còn tự áp dụng một số biện pháp được giới thiệu trên mạng xã hội để phòng đột quỵ, trong đó có chích máu đầu ngón tay. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện nên bà quyết định đến khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao.

TS.BS Đặng Thị Mai Khuê, Phó khoa Nội Tổng hợp cho biết ở thời điểm nhập viện, người bệnh tỉnh táo, huyết áp ổn định, không có dấu thần kinh khu trú gợi ý đột quỵ cấp. Để tìm nguyên nhân gây đau đầu, chóng mặt và các triệu chứng toàn thân, người bệnh được bác sĩ chỉ định thực hiện nhiều phương pháp cận lâm sàng như xét nghiệm máu, chụp cộng hưởng từ não (MRI), siêu âm Doppler động mạch cảnh, đo điện tim cùng các kỹ thuật thăm dò tiêu hóa.

Kết quả cho thấy điều khiến người bệnh lo sợ nhất đã không xảy ra. Bệnh nhân không bị đột quỵ. Tuy nhiên, quá trình kiểm tra lại phát hiện hàng loạt vấn đề sức khỏe khác cần được điều trị và theo dõi, theo bác sĩ Khuê.

Cụ thể, các xét nghiệm ghi nhận người bệnh tăng lipid máu hỗn hợp, acid uric máu tăng, HbA1c ở ngưỡng tiền đái tháo đường. Nội soi tiêu hóa phát hiện viêm dạ dày cấp, loét nông hành tá tràng, viêm loét đoạn cuối hồi tràng – đại tràng. Người bệnh đồng thời bị rối loạn giấc ngủ kéo dài.

Sau gần một tuần điều trị nội khoa, kết hợp thuốc giảm tiết axit dạ dày, bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa, điều chỉnh rối loạn tiêu hóa, kiểm soát mỡ máu và hướng dẫn chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, tình trạng của bà Hiền cải thiện rõ rệt. Các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, choáng váng giảm, người bệnh ăn uống tốt hơn, không còn sốt, các chỉ số sinh tồn ổn định. Người bệnh được xuất viện, bác sĩ dặn dò tiếp tục dùng thuốc theo đơn, tái khám đúng hẹn để theo dõi tình trạng viêm loét đường tiêu hóa cũng như kiểm soát các rối loạn chuyển hóa vừa được phát hiện.

Theo bác sĩ Khuê, đây là tình huống khá phổ biến trong thực hành lâm sàng. Không ít người đến bệnh viện vì lo ngại một bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ung thư, nhưng quá trình thăm khám lại phát hiện nhiều bệnh mạn tính khác đang âm thầm tiến triển.

Đáng chú ý, các rối loạn chuyển hóa như tăng mỡ máu, tăng acid uric hay tiền đái tháo đường thường diễn biến trong nhiều năm mà hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Khi chưa được phát hiện và kiểm soát, những tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường thực sự, tổn thương thận và nhiều biến chứng khác, bác sĩ Khuê nhấn mạnh.

Trong trường hợp này, nếu người bệnh tiếp tục trì hoãn việc khám sức khỏe, các bất thường chuyển hóa có thể vẫn tiếp tục tiến triển mà không được điều trị. Ngược lại, việc chủ động đến bệnh viện dù xuất phát từ nỗi lo đột quỵ đã giúp phát hiện sớm nhiều vấn đề sức khỏe ở giai đoạn còn có thể kiểm soát bằng thuốc, điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện và thay đổi lối sống.

Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân không nên tự áp dụng các mẹo dân gian như chích máu đầu ngón tay để phòng hoặc xử trí đột quỵ vì hoàn toàn không có cơ sở khoa học, thậm chí có thể làm chậm thời gian cấp cứu nếu người bệnh thực sự bị tai biến mạch máu não.

Những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, thừa cân, tiền sử rối loạn mỡ máu, ít vận động hoặc trên 40 tuổi nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng. Việc kiểm tra định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm mà còn nhận diện những rối loạn chuyển hóa âm thầm để can thiệp kịp thời, thay đổi lối sống và chế độ ăn, giảm nguy cơ biến chứng về lâu dài.

*Tên người bệnh đã được thay đổi