Ông Thành, 72 tuổi, đau lưng hai năm, điều trị bệnh cột sống không khỏi, nay khó thở nhập viện phát hiện hơn 1 lít mủ đặc chèn xẹp phổi.

Ông Thành được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng mệt lả, đau ngực, đau lưng dữ dội, sốt và khó thở. Chỉ số SpO2 giảm còn 88%, mạch 130 lần/phút, cảnh báo tình trạng suy hô hấp và rối loạn tuần hoàn nghiêm trọng.

Bác sĩ CKI Dương Phạm Văn Thanh, khoa Cấp cứu, cho biết người bệnh có biểu hiện sốc nhiễm trùng, nguy cơ suy đa cơ quan nếu không được xử trí kịp thời. Êkíp lập tức hỗ trợ thở oxy, thiết lập hai đường truyền tĩnh mạch lớn, hồi sức dịch và kết hợp sử dụng thuốc vận mạch nhằm nâng và duy trì huyết áp mục tiêu.

Song song quá trình hồi sức, bác sĩ siêu âm ngay tại giường, chụp CT lồng ngực bằng hệ thống máy CT 1975 lát cắt và hội chẩn khẩn cùng êkíp Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu để lên phương án điều trị.

Kết quả CT cho thấy toàn bộ lồng ngực bên phải của người bệnh đông đặc do dịch mủ, bề dày lớp dịch 10-25 mm, chèn ép khiến phổi phải xẹp hoàn toàn, kèm xẹp một phần thùy dưới phổi trái, không thể thực hiện chức năng hô hấp. Xét nghiệm ghi nhận số lượng bạch cầu tăng gần 40.000/µL, gấp 4 lần giới hạn bình thường, cho thấy dấu hiệu nhiễm trùng nặng.

Theo bác sĩ Thanh, ổ nhiễm trùng trong lồng ngực là nguyên nhân chính khiến người bệnh suy hô hấp, sốc nhiễm trùng, đe dọa tính mạng.

Khoảng hai năm trước, ông Thành bắt đầu đau nhức vùng lưng, cột sống, thỉnh thoảng tức ngực và khó thở. Do sống ở vùng núi, điều kiện tiếp cận y tế chuyên sâu hạn chế, ông chỉ đi khám tại địa phương và uống thuốc điều trị triệu chứng.

Các cơn đau ngày càng tăng, đặc biệt khi nằm. Có những đêm ông không thể nằm trên đệm, phải ngồi tựa ghế để dễ thở. Trước khi điều trị tại Bệnh viện Tâm Anh, ông từng được theo dõi thoái hóa cột sống thắt lưng và dùng thuốc giảm đau nhưng tình trạng không cải thiện.

ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, gồm đái tháo đường kéo dài chưa được kiểm soát và tình trạng suy giảm miễn dịch liên quan đến hội chứng Cushing do sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài. Những yếu tố này khiến nhiễm trùng hô hấp kéo dài, khó kiểm soát và gia tăng nguy cơ biến chứng mủ màng phổi. Khi dịch mủ tích tụ trong khoang màng phổi, phổi bị chèn ép, giảm khả năng giãn nở, gây đau ngực, khó thở và suy giảm chức năng hô hấp.

Người bệnh lớn tuổi, suy hô hấp, nhiễm trùng nặng kèm nhiều bệnh nền, nếu mổ mở theo phương pháp thông thường sẽ có nhiều rủi ro nguy hiểm. Trước nguy cơ ổ nhiễm trùng tiếp tục gây tổn thương các cơ quan, êkíp Cấp cứu và Ngoại Lồng ngực – Mạch máu thống nhất phẫu thuật nội soi khẩn để dẫn lưu mủ, làm sạch khoang màng phổi và giải phóng phổi bị chèn ép.

Khi đưa ống nội soi vào lồng ngực, êkíp phát hiện toàn bộ khoang màng phổi phải chứa nhiều mủ đặc, các lớp giả mạc và mô xơ dính bao quanh lá phổi. Tình trạng viêm kéo dài khiến phổi bị bó chặt.

Bác sĩ Nghĩa cùng êkíp hút hơn một lít mủ đặc, đồng thời cẩn trọng bóc tách, gỡ toàn bộ các dải xơ dính chặt giữa hai lá màng phổi, giải phóng mô phổi để cải thiện khả năng giãn nở.

“Nếu chỉ hút mủ mà không xử lý các lớp xơ dính, phổi sẽ không thể giãn nở trở lại, tạo thành một khoang trống trong lồng ngực khiến dịch mủ tiếp tục tích tụ và tăng nguy cơ tái phát”, bác sĩ Nghĩa giải thích.

Sau khi làm sạch ổ nhiễm trùng, êkíp đặt hệ thống dẫn lưu, tưới rửa khoang màng phổi liên tục để làm sạch hoàn toàn vi khuẩn còn sót lại, kết hợp phác đồ kháng sinh phổ rộng liều cao.

Ca phẫu thuật kéo dài 3 giờ, ông Thành tỉnh lại sau 17 tiếng hồi sức, tình trạng hô hấp và tuần hoàn dần cải thiện. Sau 5 ngày điều trị tích cực và bơm rửa lồng ngực, tình trạng nhiễm trùng được khống chế hoàn toàn, chỉ số bạch cầu máu hạ về mức bình thường. Người bệnh tiếp tục liệu trình kháng sinh, được rút các ống dẫn lưu và phục hồi thể trạng rõ rệt. Sau 14 ngày, ông không còn đau tức ngực, ho hay khó thở, có thể đi lại, ăn uống bình thường và được xuất viện.

Bác sĩ Nghĩa cho biết, mủ màng phổi là tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm, rất dễ bị bỏ sót do nhầm với các bệnh lý xương khớp, tim mạch do độc tính vi khuẩn và các cơn đau lan tỏa vùng lưng, ngực. Bệnh dễ diễn tiến nặng, tái phát dai dẳng ở những người mắc bệnh nền mãn tính như tiểu đường, suy giảm miễn dịch hoặc tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài.

Bác sĩ khuyến cáo, khi có biểu hiện đau ngực, đau lưng kéo dài kèm ho, sốt hoặc khó thở, người bệnh cần khám chuyên khoa lồng ngực để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp. Việc phát hiện và xử trí sớm mủ màng phổi giúp hạn chế tổn thương phổi, ngăn nhiễm trùng máu và các biến chứng đe dọa tính mạng.

* Tên người bệnh đã được thay đổi