Hiếm muộn 8 năm nhưng không đi khám, anh Tài, 42 tuổi, “cấy” đá phong thủy vào dương vật mong cầu sớm có con khiến vùng kín sưng viêm phải phẫu thuật.
Anh Tài cho biết vợ chồng quan hệ đều đặn nhiều năm nhưng không có thai. Ngại đi khám vì vấn đề nhạy cảm, anh tìm đến thuốc nam, thuốc bắc, cúng bái và nhiều phương pháp được giới thiệu trên mạng.
Hai năm trước, anh đến một cơ sở xăm mình, đặt một viên đá phong thủy được quảng cáo “hợp mệnh” vào dương vật. Anh hy vọng viên đá này vừa giúp tăng khoái cảm, cải thiện khả năng tình dục, vừa mang lại may mắn về đường con cái.
Gần đây, dương vật sưng đau, căng tức nên anh đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng Đơn vị Nam học (IVF Tâm Anh TP.HCM), cho biết, kết quả siêu âm phát hiện dị vật kích thước khoảng 1 x 1,5 cm nằm dưới da thân dương vật, vùng xung quanh viêm. Người bệnh đồng thời có bao quy đầu dài, chít hẹp, gây khó vệ sinh và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm tại chỗ. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật lấy dị vật.
Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn được phát hiện khi bác sĩ đánh giá nguyên nhân 8 năm vợ chồng chưa có con. Kết quả cho thấy tinh trùng của anh Tài có khả năng di động kém, kèm giãn tĩnh mạch thừng tinh. Đây mới là những yếu tố có thể liên quan đến tình trạng hiếm muộn của người bệnh, thay vì những vấn đề mà anh cố gắng khắc phục bằng các phương pháp truyền miệng trước đó.
Theo bác sĩ Huy, để thụ thai tự nhiên, ngoài số lượng, tinh trùng cần có khả năng di chuyển để vượt qua đường sinh dục nữ và tiếp cận noãn. Khi tỷ lệ tinh trùng di động giảm, khả năng gặp và thụ tinh với noãn có thể bị ảnh hưởng.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh cũng có thể liên quan đến suy giảm chất lượng tinh trùng ở một số nam giới. Các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn có thể làm thay đổi môi trường tại vùng bìu, trong đó có tình trạng tăng nhiệt độ và rối loạn tuần hoàn, từ đó ảnh hưởng quá trình sản xuất và trưởng thành của tinh trùng. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Với anh Tài, bác sĩ đánh giá mức độ hiện tại chưa cần can thiệp, ưu tiên xử lý tình trạng viêm nhiễm và dị vật trước khi tiếp tục đánh giá sức khỏe sinh sản.

Theo bác sĩ Huy, vùng dưới da dương vật có hệ thống mạch máu, thần kinh và mô liên kết. Việc rạch da, đưa dị vật vào cơ thể trong điều kiện không bảo đảm vô khuẩn có thể tạo đường cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm, nhiễm trùng.
Nếu kéo dài, tổn thương có thể tiến triển thành áp xe, loét da, lộ dị vật, xơ hóa hoặc biến dạng dương vật, ảnh hưởng chức năng tình dục và sinh sản.
Bác sĩ Huy xây dựng kế hoạch xử trí tổn thương theo từng bước. Đầu tiên, anh Tài được cắt bao quy đầu kết hợp lấy dị vật trong cùng một lần can thiệp nhằm giải quyết ổ viêm và tạo điều kiện vệ sinh vùng kín thuận lợi hơn.
Tại vị trí từng được rạch để đặt viên đá ở thân dương vật, bác sĩ tiếp cận lớp mô dưới da, lấy toàn bộ dị vật kích thước khoảng 1 x 1,5 cm, sau đó làm sạch và xử lý vùng tổn thương.
Sau đó bác sĩ tiếp tục cắt bao quy đầu bằng máy chuyên dụng, sử dụng cơ chế cắt và khâu bằng kim bấm tự động, giúp rút ngắn thời gian thực hiện còn 15 phút, hạn chế chảy máu và tổn thương mô. Vết cắt gọn, ít mất máu, giúp người bệnh nhanh hồi phục sau phẫu thuật.

Một ngày sau mổ, sức khỏe anh Tài ổn định, giảm sưng đau, vết mổ khô, có thể đi lại bình thường và được xuất viện.
Sau khi tình trạng viêm ổn định, bác sĩ sẽ đánh giá lại sức khỏe sinh sản, đặc biệt là chất lượng tinh trùng, đồng thời hoàn thiện các xét nghiệm cần thiết để được chuẩn bị cho quá trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Vợ chồng anh cũng được thăm khám đồng thời để xác định đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng khả năng sinh sản trước khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp.
Theo bác sĩ Huy, trường hợp này đáng tiếc khi người bệnh mất nhiều năm thử các phương pháp không có cơ sở khoa học trong khi nguyên nhân ảnh hưởng khả năng sinh sản chưa được đánh giá và can thiệp đúng.
Vô sinh, hiếm muộn có thể liên quan đến người chồng, người vợ hoặc đồng thời cả hai. Vì vậy, khi vợ chồng quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có thai nên khám chuyên khoa để được đánh giá đầy đủ và tìm nguyên nhân, thay vì chỉ tập trung điều trị ở một phía.
Việc áp dụng những phương pháp chưa có cơ sở khoa học, trì hoãn thăm khám có thể bỏ lỡ thời gian vàng điều trị vì khả năng sinh sản suy giảm theo tuổi.
Bác sĩ Huy khuyến cáo nam giới không tự rạch da, đưa đá, bi hoặc các dị vật khác vào dương vật. Những vật này có thể gây trầy xước, chảy máu, viêm nhiễm, áp xe, xơ hóa mô hoặc tổn thương cấu trúc dương vật và ảnh hưởng chức năng tình dục, sinh sản. Nếu thực hiện tại cơ sở không đảm bảo vô khuẩn, nguy cơ nhiễm trùng càng tăng. Khi có bất thường về sinh lý hoặc gặp khó khăn trong việc có con, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH