Ông Quang, 75 tuổi, thường xuyên ợ hơi, nuốt nghẹn, rối loạn tiêu hóa, đi khám phát hiện ung thư thực quản giai đoạn sớm, được nội soi can thiệp ít xâm lấn, bảo tồn thực quản.

Khoảng 6 tháng trước khi nhập viện, ông Quang xuất hiện cảm giác nuốt nghẹn nhưng triệu chứng chỉ thoáng qua, không thường xuyên. Gần đây, tình trạng nuốt nghẹn tăng dần, ăn uống khó chịu hơn, người bệnh đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 kiểm tra.

Kết quả nội soi không đau thực quản – dạ dày – tá tràng ghi nhận tổn thương thực quản kích thước khoảng 15 mm, bờ không rõ, nghi ngờ ác tính nên bác sĩ chỉ định sinh thiết. Kết quả cho ra là tình trạng tân sản trong biểu mô vảy độ cao của thực quản – tổn thương ung thư biểu mô vảy giai đoạn rấtsớm, các tế bào bất thường còn khu trú ở lớp niêm mạc nông của thành thực quản, chưa xâm lấn sâu. Người bệnh được chuyển qua Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (P. Tân Sơn Hòa) điều trị.

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết ung thư thực quản nếu không được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm có thể tiến triển nhanh. Khi tế bào ung thư xâm lấn xuống lớp dưới niêm mạc và lớp cơ, nguy cơ lan theo hệ bạch huyết hoặc đường máu đến huyết lympho, gan, phổi, xương tăng cao. Lúc này, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện nặng như nuốt nghẹn tăng dần, đau sau xương ức, nôn trớ, ho sặc, sụt cân nhanh, suy kiệt. Việc điều trị trở nên phức tạp hơn, thường phải phối hợp phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, tiên lượng sống giảm đáng kể.

“May mắn, do phát hiện ở giai đoạn rất sớm nên người bệnh có thể điều trị bằng phương pháp ít xâm lấn, tỷ lệ khỏi cao, bảo tồn được thực quản”, bác sĩ Hùng nói.

Ông Quang được chỉ định thực hiện kỹ thuật U-ESTD (Underwater Endoscopic Submucosal Tunnel Dissection) – phương pháp bóc tách dưới niêm mạc tạo đường hầm qua nội soi. Đây là kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu, giúp cắt bỏ trọn tổn thương mà không cần mổ mở. Toàn bộ thủ thuật được thực hiện qua đường miệng, không để lại vết mổ ngoài da. Sau khi xác định chính xác ranh giới tổn thương, bác sĩ dùng dao nội soi đánh dấu vùng cần can thiệp.

Tiếp đó, dung dịch chuyên dụng được tiêm vào lớp dưới niêm mạc nhằm nâng tổn thương tách khỏi lớp cơ bên dưới, giảm nguy cơ thủng thực quản trong quá trình bóc tách. Bác sĩ dùng dao đốt mở niêm mạc thực quản, tiến hành tạo khoang giữa cơ và niêm mạc thực quản, sau đó đưa ống nội soi vào không gian dưới niêm mạc, bóc tách lớp mô liên kết tạo thành đường hầm chạy bên dưới khối tổn thương.

Bằng các dụng cụ nội soi chuyên dụng, bác sĩ cắt tách ⅚ chu vi thực quản, dùng thòng lọng cắt trọn tổn thương, lấy trọn khối u nguyên khối thành một mảnh duy nhất để đảm bảo tính triệt căn và phục vụ đánh giá giải phẫu bệnh chính xác. Sau khi hoàn tất, bác sĩ kiểm tra kỹ không thấy chảy máu, đóng kín đường vào bằng kim và mút chuyên dụng.

Sau thủ thuật, người bệnh hồi phục tốt, không đau, có thể đi lại, ăn thức ăn lỏng và xuất viện sau một ngày. Kết quả giải phẫu bệnh là nghịch sản biểu mô vảy độ cao (ung thư sớm), diện cắt an toàn. Với kết quả này, người bệnh không cần điều trị bổ sung, chỉ uống thuốc và thăm khám sức khỏe định kỳ.

Theo bác sĩ Hùng, ung thư thực quản là một trong những bệnh ung thư đường tiêu hóa có tỷ lệ tử vong cao do thường được phát hiện muộn. Khi bệnh tiến triển, người bệnh phải phẫu thuật cắt thực quản, tái tạo đường tiêu hóa bằng dạ dày hoặc đại tràng, đồng thời phối hợp hóa trị, xạ trị.

Trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể điều trị bằng các kỹ thuật nội soi xâm lấn tối thiểu như ESD (bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi) hoặc U-ESTD, giúp bảo tồn cấu trúc giải phẫu, duy trì chức năng ăn uống tự nhiên và cải thiện chất lượng sống lâu dài.

Tuy nhiên, bệnh ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, ít hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, bác sĩ Hùng khuyến cáo người dân nên chủ động tầm soát, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao như hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, tiền sử bệnh lý thực quản hoặc có người thân mắc ung thư đường tiêu hóa.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như nuốt nghẹn, nuốt đau, nóng rát sau xương ức, ăn nhanh no, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để nội soi kiểm tra càng sớm càng tốt.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi