Bé trai chào đời ở tuần thai 30 nặng 1,9 kg, suy hô hấp được can thiệp ngay sau sinh bằng “phác đồ giờ vàng”, hai tháng sau tăng lên 3 kg.

Bé trai chào đời không thở, tím tái, phản xạ và trương lực cơ yếu. BS.CKII Phạm Lê Mỹ Hạnh, Trưởng khoa Sơ sinh, Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đánh giá bé suy hô hấp nặng do phổi chưa trưởng thành dẫn đến xẹp phổi diện rộng, nguy cơ ngừng tuần hoàn nếu không cấp cứu kịp thời.

Các bác sĩ Sản Phụ khoa – Sơ sinh áp dụng “phác đồ giờ vàng” nhằm hạn chế biến chứng hạ thân nhiệt, tổn thương não do thiếu oxy. Bé được hồi sức ngay trên bụng mẹ, sau đó đặt nội khí quản, hỗ trợ hô hấp tối đa, ủ ấm bằng túi giữ nhiệt chuyên dụng. Khi các chỉ số sinh tồn cải thiện, êkíp đưa bé về Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU) nuôi dưỡng trong lồng ấp.

BS.CKI Nguyễn Thị Kim Học, Trung tâm Sơ sinh, cho biết mẹ bé nhiễm liên cầu khuẩn nhóm B trong thai kỳ. Vi khuẩn này thường không gây triệu chứng ở mẹ nhưng có thể gây nhiễm trùng nặng ở trẻ sơ sinh, là yếu tố làm trầm trọng hơn tình trạng suy hô hấp ở trẻ non tháng. Bé được điều trị kháng sinh phù hợp trong 10 ngày nhằm kiểm soát vi khuẩn sớm, phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng huyết, viêm màng não.

Song song đó, bác sĩ bơm surfactant giúp bổ sung chất hoạt động bề mặt mà phổi của trẻ 30 tuần chưa tự sản xuất đủ để ngăn ngừa xẹp phổi, từ đó cải thiện hiệu quả trao đổi khí. Bé đáp ứng với phác đồ điều trị, được rút nội khí quản sau một ngày, chuyển sang thở máy không xâm lấn.

Bé được nuôi ăn đường tĩnh mạch kết hợp ăn sữa mẹ tối thiểu qua ống thông dạ dày. Theo bác sĩ Học, phương pháp này đảm bảo cung cấp đủ năng lượng, vi chất và dưỡng chất thiết yếu giúp trẻ phát triển, đồng thời kích thích đường ruột trưởng thành, giảm tỷ lệ viêm ruột hoại tử. 14 ngày sau sinh, hệ tiêu hóa của bé thích nghi tốt, bác sĩ ngưng dịch truyền tĩnh mạch và cho bé ăn sữa hoàn toàn.

Mẹ thực hiện da kề da với con (ấp kangaroo) từ sớm theo mô hình “Nuôi trẻ sinh non gắn kết với gia đình” (Family-centered care). Mẹ ấp con hai lần mỗi ngày theo sự hướng dẫn của nhân viên y tế, giúp bé ổn định nhịp tim, nhịp thở, kích thích các giác quan, giảm mức độ căng thẳng. Sau 7 tuần nuôi dưỡng tích cực, bé tự thở hoàn toàn, bú tốt, cân nặng tăng lên 3 kg, được tiêm phòng đầy đủ và xuất viện.

Theo bác sĩ Hạnh, trẻ sinh rất non (từ 28 tuần đến dưới 32 tuần) cần được hỗ trợ y tế tích cực ngay từ khi chào đời để duy trì hô hấp, dinh dưỡng và đảm bảo các mốc phát triển. Do các cơ quan như não, tim, phổi, hệ tiêu hóa và miễn dịch đều chưa hoàn thiện, 60 phút đầu sau sinh được xem là “giờ vàng” có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn, nguy cơ biến chứng lâu dài của trẻ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, “phác đồ giờ vàng” là chuỗi can thiệp y khoa chuyên sâu được thực hiện trong 60 phút đầu đời, ngay tại phòng sinh giúp cứu sống và giảm nguy cơ biến chứng cho trẻ sinh non đến cực non (từ 24 tuần tuổi thai). Phác đồ bao gồm các kỹ thuật như kẹp rốn muộn, phòng ngừa hạ thân nhiệt, truyền tĩnh mạch duy trì đường huyết sau sinh, phòng nhiễm khuẩn huyết, hỗ trợ hô hấp tại phòng sinh và liên tục đến khi về Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU)…

Do đó, bác sĩ Hạnh khuyến nghị các thai phụ có nguy cơ sinh non nên thăm khám định kỳ tại bệnh viện đa chuyên khoa có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sản khoa và Sơ sinh. Mô hình này không chỉ giúp theo dõi, xử trí kịp thời các biến chứng thai kỳ cho mẹ, mà còn chuẩn bị sẵn sàng phương án đón bé sinh non trong điều kiện tối ưu, giúp giảm nguy cơ tử vong và các biến chứng lâu dài.