Ung thư trực tràng di căn buồng trứng hai bên gây xâm lấn và chèn ép gan, phổi khiến chị Sokha (Campuchia) đau bụng, ngực, chỉ một cái chạm nhẹ hay trở mình cũng buốt đau.

Người nhà cho biết từ tháng 5/2024, chị Sokha được chẩn đoán ung thư trực tràng di căn gan và đã phẫu thuật tại một bệnh viện lớn ở TP HCM. Sau mổ, chị tiếp tục trải qua nhiều đợt hóa trị và liên tục di chuyển giữa Campuchia – Việt Nam để theo sát phác đồ. Tuy nhiên, bệnh âm thầm tiến triển. Dù tuân thủ điều trị, bệnh vẫn tiếp tục lan rộng.

Khoảng một tuần trước nhập viện, tình trạng đau bụng tăng dần, chị mệt nhiều, ăn uống kém. Khối u phát triển nhanh khiến bụng chị phình to như phụ nữ mang song thai. U chèn ép lên gan, thận và niệu quản, người bệnh hầu như không thể nằm nghiêng hay cử động.

Cuối tháng 11, chị nhập Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng khó đi lại, bụng căng tức, đau nhiều, cảm giác “đau như dao cứa” mỗi khi trở mình.

Tại khoa Cấp cứu, bác sĩ ghi nhận bụng bệnh nhân căng lớn; vùng hạ vị xuất hiện hai khối u dính sát thành bụng bên phải; thể trạng suy giảm, thiếu máu nhẹ. Kết quả siêu âm, CT scan và X-quang cho thấy nhiều tổn thương thứ phát: hai khối u lớn nghi di căn buồng trứng hai bên; tổn thương gan đa ổ; phổi phải xuất hiện nhiều nốt mờ; thận trái ứ nước nhẹ do khối u chèn ép; tràn dịch đa màng mức độ vừa.

Sau khi được xử trí ban đầu tại khoa Cấp cứu, chị Sokha được chuyển đến khoa Ung bướu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM để điều trị chuyên sâu. Các bác sĩ đánh giá bệnh nhân đứng trước nguy cơ nhiễm trùng ổ bụng và vỡ u nếu không can thiệp kịp thời.

Trong bối cảnh thể trạng người bệnh suy kiệt và khối u phát triển mạnh, hội đồng chuyên môn của bệnh viện thống nhất phẫu thuật khẩn nhằm mục tiêu giảm áp lực trong ổ bụng, xử lý buồng trứng bị di căn, cải thiện triệu chứng và ổn định thể trạng bệnh nhân trước khi bước vào các liệu trình hóa – xạ trị tiếp theo. Ca mổ do ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn, chuyên gia phẫu thuật ung thư phụ khoa của khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, trực tiếp thực hiện. Thời gian dự kiến cho ca phẫu thuật mở bụng thăm dò kết hợp cắt hai phần phụ (buồng trứng) kéo dài khoảng 150 phút.

Khi mở ổ bụng người bệnh, bác sĩ Tấn ghi nhận hai khối u đồ sộ chiếm gần toàn bộ khoang bụng, lan rộng, dính sát thành bụng, mặt dưới của gan và thâm nhiễm mô mỡ vùng hạ sườn phải. Gan có nhiều ổ di căn, ổ bụng có ít dịch, không chảy máu. Bác sĩ Tấn cùng đội ngũ phẫu thuật tiến hành bóc tách cẩn trọng, xử lý phần phụ bị di căn tránh tổn thương cấu trúc xung quanh, giảm chèn ép niệu quản trái và làm sạch ổ bụng, đồng thời đánh giá mức độ xâm lấn.

Ê kíp lần lượt cắt hai buồng trứng bị ung thư xâm lấn, tổng trọng lượng hơn 5 kg, giải phóng áp lực trong ổ bụng. Theo bác sĩ Tấn, với người phụ nữ trưởng thành, mỗi buồng trứng có kích thước khoảng 2x3x4cm, nặng khoảng 5-8g. Tế bào ung thư di căn đến buồng trứng khiến kích thước buồng trứng của chị Sokha to gấp 15 lần. Hậu phẫu, chị Sokha tỉnh táo, bụng mềm, hết căng, ăn uống trở lại bình thường, ngủ ngon và có thể ngồi dậy đi lại nhẹ nhàng.

Ung thư trực tràng di căn xa, như trường hợp của chị Sokha, thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng đặc hiệu. Nhưng khi bùng phát, khối u có thể chèn ép nhiều cơ quan. Nếu không can thiệp kịp thời, các ổ di căn như buồng trứng sẽ gây đau kéo dài, nguy cơ vỡ u và nhiễm trùng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng.

“Ở những trường hợp ung thư trực tràng di căn xa, mục tiêu điều trị không chỉ kiểm soát bệnh mà còn giảm đau, cải thiện chất lượng sống, hướng đến kéo dài thời gian sống mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh, giúp bệnh nhân đủ sức bước vào điều trị toàn thân,” bác sĩ Tấn chia sẻ. Với Sokha, việc cắt bỏ hai khối u khổng lồ giúp giải phóng áp lực trong ổ bụng, khôi phục khả năng ăn uống và giảm đau rõ rệt.

Sau mổ, chị Sokha tỉnh táo, bụng mềm, hết căng, ăn uống trở lại bình thường. Gia đình cho biết chị “nhẹ nhõm như được bỏ xuống một tảng đá lớn”, ngủ ngon và có thể ngồi dậy đi lại nhẹ nhàng. Đây là tiến triển quan trọng để chị tiếp tục hóa trị nhằm kiểm soát bệnh.

Theo thống kê của Globocan năm 2022, ung thư trực tràng nằm trong nhóm ba bệnh ung thư phổ biến nhất thế giới, là gánh nặng lớn đối với ngành y tế toàn cầu với khoảng 1.9 triệu ca mắc mới và khoảng 904.019 ca tử vong. Tại Việt Nam, bệnh cũng thuộc nhóm ung thư có tỷ lệ mắc mới cao ở nam và nữ.

ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn nhận định lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều thịt đỏ và chất béo, ít chất xơ và một phần yếu tố di truyền là những nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư trực tràng ở người trẻ.

Bác sĩ Tấn nhấn mạnh ung thư không loại trừ ai, nhưng việc tầm soát và điều trị sớm có thể làm thay đổi hoàn toàn tiên lượng.

Ung thư trực tràng dù nguy hiểm nhưng tầm soát là chìa khóa quan trọng để giảm tỷ lệ tử vong. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần lắng nghe cơ thể, tầm soát định kỳ và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường như rối loạn tiêu hóa kéo dài, thay đổi thói quen đi tiêu, sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu kéo dài hoặc đau bụng âm ỉ. Người dân nên tầm soát định kỳ từ 45 tuổi, hoặc sớm hơn nếu có người thân mắc ung thư trực tràng. Nội soi đại – trực tràng là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện và xử lý sớm polyp trước khi tiến triển thành ung thư.

Ở giai đoạn di căn, bệnh nhân vẫn có cơ hội giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống nhờ sự phối hợp của phẫu thuật, hóa trị và chăm sóc đa mô thức. Với bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến xa hư chị Sokha, tinh thần và sự hỗ trợ từ gia đình là yếu tố quan trọng. Người thân luôn nắm tay, động viên chị vượt qua từng cơn đau. Ca phẫu thuật thành công giúp cả gia đình nhẹ nhõm và có thêm hy vọng.

Chị Sokha chia sẻ ung thư thay đổi hoàn toàn cuộc sống, hành trình chống chọi ung thư khiến chị kiệt sức nhưng chưa bao giờ từ bỏ hy vọng. “Tôi từng nghĩ ung thư chỉ xảy ra với người lớn tuổi. Khi bệnh tái phát và di căn, tôi rất sợ. Nhưng bác sĩ đã giải thích rõ ràng, giúp tôi hiểu mình vẫn còn cơ hội để tiếp tục chiến đấu”, chị cho hay.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi