Ông Thái, 52 tuổi, đột ngột nói khó, méo miệng, liệt nửa người khi đang xem tivi. Ông được bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – Quận 7 cũ) kích hoạt Code Stroke, tiêm thuốc tiêu sợi huyết và can thiệp lấy huyết khối thành công, tập đi sau 1 ngày.

Ông Thái, sống tại TP.HCM, đang ngồi xem tivi thì đột ngột nói khó, miệng lệch, sau đó yếu rõ nửa người bên phải. Nhận thấy các dấu hiệu bất thường xuất hiện nhanh, gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – Quận 7 cũ) cấp cứu.

Bác sĩ CKII Lê Quang Thắng, Trưởng Đơn vị Cấp cứu, cho biết khi tiếp nhận, người bệnh lơ mơ, nói khó, sức cơ tay chân phải 2/5, bên trái 5/5, kèm liệt mặt trung ương bên phải. Các triệu chứng thần kinh khu trú xuất hiện đột ngột khiến êkíp nghĩ nhiều đến đột quỵ nhồi máu não.

Trong đột quỵ nhồi máu não, việc tái thông mạch càng sớm càng giúp tăng cơ hội bảo tồn mô não và hạn chế di chứng. Ngay khi người bệnh đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, êkíp cấp cứu kích hoạt quy trình Code Stroke, phối hợp chuyên khoa Nội thần kinh để đánh giá nhanh tình trạng người bệnh, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cần thiết.

Ông Thái có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị thường xuyên. Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ. Huyết áp không được kiểm soát trong thời gian dài có thể gây tổn thương hệ mạch, làm tăng nguy cơ cả nhồi máu não và xuất huyết não.

Người bệnh được chụp cộng hưởng từ sọ não để đánh giá vùng não tổn thương, loại trừ xuất huyết và khảo sát tình trạng mạch máu. Kết quả không ghi nhận xuất huyết nội sọ, hình ảnh phù hợp với nhồi máu não cấp do tắc mạch. Thời điểm khởi phát triệu chứng mới khoảng một giờ, người bệnh có thiếu sót thần kinh rõ và còn trong cửa sổ điều trị tái thông.

Sau khi đánh giá đầy đủ các tiêu chí an toàn, êkíp tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 quyết định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch ngay tại chỗ nhằm khôi phục dòng máu đến vùng não đang thiếu máu càng sớm càng tốt.

Theo bác sĩ Thắng, điểm quan trọng trong trường hợp này là quá trình điều trị không dừng lại ở tiêu sợi huyết. Hình ảnh mạch máu cho thấy người bệnh có tắc động mạch lớn, cần tiếp tục can thiệp lấy huyết khối cơ học. Vì vậy, song song với việc dùng thuốc, êkíp Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 lập tức phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chuẩn bị chuyển người bệnh đến trung tâm can thiệp mà không chờ đánh giá đáp ứng của thuốc.

Sự phối hợp liên tục giữa hai cơ sở giúp rút ngắn khoảng thời gian từ cấp cứu ban đầu, tiêu sợi huyết đến can thiệp nội mạch. Người bệnh tiếp tục điều trị lấy huyết khối cơ học.

Tại phòng chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA), Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, BS.CKI Nguyễn Trung Đức cùng êkíp xác định vị trí tắc ở đoạn M1 của động mạch não giữa. Hệ thống ống thông được đưa từ động mạch đùi qua hệ động mạch đến vị trí mạch não bị tắc.

Êkíp kết hợp kỹ thuật hút huyết khối và stent thu hồi để đưa cục máu đông ra khỏi lòng mạch. Sau khoảng 30 phút can thiệp, các bác sĩ lấy được hai mảnh huyết khối, hình ảnh chụp kiểm tra cho thấy dòng máu qua mạch não được tái thông hoàn toàn sau can thiệp.

Theo bác sĩ Đức, ở người bệnh đột quỵ nhồi máu não do tắc động mạch lớn, mục tiêu quan trọng là tái thông dòng máu lên não càng sớm càng tốt. Trong những trường hợp đáp ứng đồng thời chỉ định tiêu sợi huyết và lấy huyết khối cơ học, hai phương pháp có thể được triển khai nối tiếp, không để quá trình chuyển tiếp giữa các bước điều trị làm mất thêm thời gian.

Trường hợp ông Thái cho thấy vai trò của sự phối hợp giữa cấp cứu đột quỵ ban đầu và trung tâm can thiệp. Người bệnh được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết sớm ngay tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, đồng thời được nhận diện tắc mạch lớn và nhanh chóng chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để lấy huyết khối. Quy trình điều trị được tiếp nối giữa hai cơ sở với mục tiêu hạn chế tối đa thời gian não thiếu máu.

Sau 24 giờ điều trị, ông Thái tỉnh táo, nói chuyện được, vận động tay chân cải thiện rõ và bắt đầu tập đi dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế. Người bệnh tiếp tục được theo dõi, điều trị và xuất viện sau 5 ngày.

Bác sĩ khuyến cáo người dân cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ đột quỵ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia. Người tăng huyết áp cần dùng thuốc theo chỉ định, theo dõi huyết áp thường xuyên và không tự ý ngưng điều trị. Khi một người đột ngột méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó hay xuất hiện các dấu hiệu thần kinh bất thường, cần nghĩ đến đột quỵ và đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt. Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại nhà.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi