Chị Hiền, 47 tuổi, có sỏi 7 mm ở niệu quản khiến thận ứ mủ, nhiễm khuẩn huyết đã được điều trị thành công, ngăn ngừa nguy cơ sốc nhiễm khuẩn, suy thận.

Trước đó, chị Hiền có dấu hiệu đau hông lưng, tiểu buốt kéo dài 2 tuần. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bác sĩ siêu âm ghi nhận niệu quản phải của người bệnh bị giãn, đài bể thận phải ứ nước. Đoạn niệu quản sát bàng quang có sỏi, dưới bao thận phải có ít dịch mỏng. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số procalcitonin trong máu 11.2 ng/mL (bình thường 0,05 ng/mL đến 0,1 ng/mL), phản ánh tình trạng cơ thể nhiễm khuẩn nặng, đồng thời có nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn Enterobacter cloacae. ThS.BS Lê Minh Hùng, khoa Tiết niệu – Nam học chẩn đoán người bệnh bị ứ mủ thận phải do sỏi niệu quản đoạn 1/3 dưới.

Bác sĩ Hùng giải thích niệu quản là ống nhỏ dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Ở trường hợp chị Hiền, sỏi kích thước không lớn nhưng kẹt đúng đoạn gần bàng quang, khiến nước tiểu từ thận phải không thoát xuống dưới được, dồn lại phía trên chỗ tắc. Dòng nước tiểu ứ lại tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, hình thành mủ trong hệ thống đài bể thận, đồng thời gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu và nhiễm khuẩn huyết. Người bệnh cần được giải áp nước tiểu và kiểm soát tình trạng nhiễm khuẩn, ngăn ngừa nguy cơ sốc nhiễm khuẩn, suy thận, thậm chí tử vong.

Người bệnh được dùng kháng sinh và đặt sonde JJ để mở đường thoát cho nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Bác sĩ Hùng cho biết sonde JJ là ống mềm, hai đầu cong hình chữ J, một đầu nằm trong thận, đầu còn lại ở bàng quang. Ống giúp nước tiểu đi qua đoạn niệu quản đang bị sỏi, phù nề hoặc chít hẹp.

Sau 10 ngày, khi tình trạng nhiễm khuẩn được kiểm soát, bác sĩ Hùng tiến hành nội soi ngược dòng bằng laser tán sỏi cho chị Hiền. Bác sĩ đưa ống soi đi từ niệu đạo, qua bàng quang và lên niệu quản phải để tiếp cận trực tiếp viên sỏi. Sau đó, dùng năng lượng laser phá vỡ sỏi, bơm rửa và gắp hết vụn sỏi ra ngoài. Sau phẫu thuật, người bệnh tỉnh táo.

Tái khám sau hai tuần, chị Hiền không còn sốt, không tiểu buốt. Phim chụp ghi nhận không còn sỏi niệu quản, bác sĩ tiến hành rút sonde JJ qua nội soi bàng quang.

Sỏi tiết niệu hình thành khi các khoáng chất và muối trong nước tiểu kết tinh, tạo thành khối cứng trong thận hoặc đường tiết niệu. Một phân tích được lưu trữ trên Thư viện Y khoa Hoa Kỳ (Pubmed) cho thấy khoảng 11% dân số toàn cầu bị sỏi tiết niệu trong đời.

“Không nên chỉ nhìn vào kích thước viên sỏi. Một viên sỏi nhỏ vẫn có thể gây biến chứng nặng nếu kẹt ở vị trí hẹp, làm nước tiểu ứ lại và nhiễm khuẩn”, bác sĩ Hùng chia sẻ. Người có đau hông lưng kèm sốt, rét run, nôn ói, mệt lả, tiểu ít, tiểu đục hoặc đau tăng nhanh cần đi khám sớm, không tự uống thuốc giảm đau hoặc kháng sinh tại nhà.

Bác sĩ khuyến cáo uống đủ nước, không nhịn tiểu, khám định kỳ nếu từng có sỏi thận, sỏi niệu quản. Tùy vị trí, kích thước sỏi, mức độ tắc nghẽn và tình trạng nhiễm khuẩn, bác sĩ sẽ chọn phương án theo dõi, dùng thuốc, đặt sonde JJ, tán sỏi hoặc phẫu thuật phù hợp.