Sau một tuần nghỉ lễ, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ghi nhận hơn 50 người đến khám vì ho, đau họng do trào ngược họng thanh quản.

Ngày 6/5, thạc sĩ bác sĩ CKI Trương Tấn Phát, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết thông tin trên; nguyên nhân chủ yếu vì người bệnh không duy trì được chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt khoa học trong kỳ nghỉ lễ 5 ngày vừa qua. Ăn thực phẩm khó tiêu, nhiều dầu mỡ, thức ăn chua, cay (mù tạt, ớt…), uống nước ngọt có ga, đồ uống có cồn, nằm ngay sau khi ăn… khiến bệnh tái phát, làm trầm trọng hơn các triệu chứng trào ngược họng thanh quản.

“Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và thói quen sinh hoạt là cực kỳ quan trọng để điều trị bệnh; nếu không bệnh rất dễ tái phát”, bác sĩ Phát nói.

Trào ngược họng thanh quản (LPR – Laryngopharyngeal Reflux) là tình trạng acid, dịch vị và pepsin tại dạ dày bị trào ngược lên vùng thanh quản, họng, thực quản hay một số cơ quan hô hấp trên. Dịch vị từ dạ dày trào lên cơ quan hô hấp trên, kích ứng vùng hầu họng và xoang gây tằng hắng, vướng họng, ho khan có đờm, khàn tiếng, đắng miệng, khó nuốt, chảy dịch mũi sau, viêm tai giữa.

Các triệu chứng này diễn ra vào ban đêm nhiều hơn buổi sáng…. Trào ngược họng thanh quản còn được gọi là “trào ngược thầm lặng”; đôi khi đi kèm trào ngược dạ dày thực quản. Triệu chứng bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh khác như viêm họng mạn tính nên nhiều người điều trị viêm họng, trị ho nhưng bệnh vẫn không hết.

Như trường hợp, anh N.T.H. (45 tuổi, ngụ quận Tân Bình, TP.HCM) về quê trốn nắng trong đợt nghỉ lễ vừa qua, tham gia nhiều bữa tiệc diễn ra liên tục.

Anh H. có bệnh sử trào ngược họng thanh quản nên hàng ngày, anh có duy trì chế độ ăn uống ít dầu mỡ, không uống bia rượu nhưng đợt nghỉ lễ này, lâu ngày gặp lại bạn bè, họ hàng ở quê nên không thể từ chối. Tuy nhiên, sau hai buổi tiệc, anh bắt đầu có triệu chứng: đau họng, cảm giác vướng ở họng, ho khan. Anh mua thuốc đau họng uống 3 ngày nhưng tình trạng ho không thuyên giảm. Sau lễ, anh đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Kết quả nội soi ghi nhận, thanh quản anh H. phù nề, sung huyết, họng đọng nhiều bọt. Bác sĩ Phát cho biết, người bệnh tái phát trào ngược họng thanh quản, kê thuốc nhằm giảm axit dạ dày. Anh H. cần điều chỉnh thói quen ăn uống và sinh hoạt: không ăn thức ăn khó tiêu, nhiều axit, cay, nóng; không uống rượu bia và tái khám theo lịch hẹn bác sĩ.

Chị P.L.D. (32 tuổi, Đồng Nai) cũng đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng khàn tiếng, ho kéo dài. Khi khám, chị ho liên tục nên không trả lời rành mạch được các câu hỏi của bác sĩ. Sau khi khám và nội soi họng, bác sĩ Phát chẩn đoán chị D. trào ngược họng thanh quản gây ho và khàn tiếng.

Cách đây 6 tháng, chị cũng được chẩn đoán trào ngược họng thanh quản. Chị duy trì thói quen ăn uống và sinh hoạt như bác sĩ hướng dẫn. Tình trạng ho, khàn tiếng cải thiện. Tuy nhiên, đợt nghỉ lễ, chị đi du lịch cùng bạn bè, phải di chuyển liên tục ở các tỉnh Tây Nguyên nhiều đồi dốc. Sau khi ăn, chị lên xe giường nằm để di chuyển và không duy trì chế độ ăn uống như ở nhà, ăn đồ nhiều dầu mỡ nên bệnh tái phát.

Bác sĩ Phát chỉ định chị D. cần thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt, thay đổi tư thế ngủ từ nằm phẳng sang nằm dốc, uống thuốc theo toa bác sĩ kê và tái khám theo lịch hẹn để theo dõi kết quả điều trị.

Thư viện Y khoa Mỹ thống kê 38% người bệnh trào ngược họng thanh quản tái phát một hoặc nhiều lần mỗi năm.

Trào ngược họng thanh quản không điều trị bệnh kịp thời có thể gây tổn thương thực thể trên vùng họng thanh quản, như u hạt dây thanh gây khàn tiếng kéo dài,….

Bác sĩ Phát nhấn mạnh, để điều trị trào ngược họng thanh quản, hạn chế bệnh tái phát, người bệnh cần duy trì chế độ ăn lành mạnh: ăn thức ăn dễ tiêu; không ăn đồ cay, nóng; không nằm ngay sau khi ăn; không ăn đêm, không ăn quá no. Tránh các loại thức uống nhiều chất kích thích như cà phê, rượu bia, nước ngọt; tránh nước trái cây chua như cam, chanh, dâu.

Để phòng ngừa bệnh, mọi người nên chia nhỏ những bữa ăn thành từng bữa nhỏ; hạn chế ăn đồ khó tiêu; nên ăn trước khi đi ngủ 3 tiếng; ăn chậm nhai kỹ; duy trì cân nặng.