Trong tháng qua, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận hơn 1.000 trường hợp đến khám khô mắt, tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chủ yếu do sử dụng máy lạnh kéo dài, nhiều trường hợp tái lại nhiều lần.

Ngày 10/5, thạc sĩ bác sĩ Phạm Huy Vũ Tùng, chuyên khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thông tin trên, thêm rằng nhiều người đến khám khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh khô mắt, cứ khoảng 10 ca thì có 5 ca mắc bệnh.

Sức khỏe con người bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường, trong đó có độ ẩm không khí. Độ ẩm là khái niệm chỉ mức hơi nước bên trong không khí. Độ ẩm không khí lý tưởng dao động từ 55% – 65% (không quá cao hoặc quá thấp) thì sức khỏe con người ổn định hơn. Vào các tháng mùa hè, nhiệt độ tại các tỉnh phía Nam tăng cao, liên tục trên 37 độ C, độ ẩm không khí giảm xuống thấp. Để tránh nóng trong những tháng mùa nắng, nhiều người “trốn” trong phòng máy lạnh gần như 24/24.

Không khí máy lạnh làm giảm đáng kể độ ẩm không khí, trong khi đó, mắt cần độ ẩm để duy trì phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu. Theo bác sĩ Tùng, lớp phim nước mắt phủ đều trên bề mặt giác mạc, lấp đầy các khe hở giữa các nhung mao của tế bào biểu mô. Lớp phim nước mắt giúp bảo vệ giác mạc và duy trì bề mặt biểu mô trơn láng, nhờ vậy ánh sáng xuyên giác mạc không bị tán xạ, đảm bảo chức năng quang học hoàn hảo của giác mạc.

Thế nhưng, dùng máy lạnh thường xuyên và kéo dài nên độ ẩm thấp, khiến nước mắt bay hơi nhiều, dẫn đến khô mắt. Khô mắt sẽ gây kích ứng, ngứa ngáy, nhìn mờ, thậm chí viêm nhiễm.

Như trường hợp của chị Đ.T.Q.T.  28 tuổi, xuất hiện các triệu chứng cộm, ngứa, đỏ mắt như có dị vật trong mắt. Tại văn phòng nơi chị T làm việc, máy lạnh được mở liên tục từ 8 giờ đến 18 giờ, nhiệt độ trung bình từ 16-22 độ C. Khi tan làm, chị vội vàng về nhà để “trốn nóng”, tiếp tục mở máy lạnh từ 19 giờ đến 7 giờ sáng hôm sau, luôn cài đặt nhiệt độ dưới 24 độ C.

Chị khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, các triệu chứng khô mắt, bỏng rát, mệt mỏi, nặng trĩu. Triệu chứng này ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống của chị. Chị không thể nhìn rõ màn hình máy tính, làm chậm tiến độ công việc. Khi ngủ dậy, chị thường cảm thấy đỏ và sưng tấy ở vùng mắt.

Bác sĩ Tùng tiến hành kiểm tra tiền sử của bệnh nhân với các biểu hiện về mắt, yếu tố môi trường sống và làm việc. Sau đó, khám nhãn cầu mắt, kiểm tra các bất thường khi mi mắt hoạt động.

Kiểm tra cụ thể hơn, bác Tùng sử dụng kính hiển vi và đèn khe với độ phóng đại hình ảnh sắc nét nhằm đánh giá các tổn thương của mi mắt, giác mạc, kết mạc. Bác sĩ chẩn đoán khô mắt và kê đơn thuốc gồm thuốc uống, thuốc nhỏ mắt kết hợp hướng dẫn chăm sóc mắt tại nhà.

Theo bác sĩ Tùng, trước đây, bệnh khô mắt thường xảy ra ở người lớn tuổi khi cơ thể thiếu hụt vitamin A. Với cuộc sống ngày này, đặc biệt nhà nhà sử dụng máy lạnh, thời tiết nắng nóng kéo dài nên tình trạng khô mắt phổ biến ở mọi đối tượng, nhất là những người thường xuyên làm việc, sinh hoạt trong phòng máy lạnh, đặc biệt luồng khí từ máy lạnh phả trực tiếp vào mặt.

Người bệnh khô mắt, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sinh hoạt, lao động, học tập,… lâu dài sẽ tổn thương giác mạc, có thể giảm thị lực, mù lòa khi về già.

Bác sĩ Tùng khuyến cáo phòng ngừa khô mắt bằng cách tránh luồng máy lạnh thổi trực tiếp vào mắt, sử dụng máy lạnh không quá thấp và quá lâu, cụ thể nên dùng máy lạnh ở mức 26-28 độ C. Để biết được độ ẩm trong phòng bao nhiêu, bạn có thể sử dụng nhiệt ẩm kế để kiểm tra, từ đó điều chỉnh máy lạnh cho phù hợp.

Vào những ngày trời nóng trên 30 độ C hoặc độ ẩm thấp dưới 55%, người dùng bật tính năng làm mát (nút Cool) và đặt kèm một chậu nước trong phòng để tạo độ ẩm. Người dùng tránh bật điều hòa ở chế độ khô (nút Dry) sẽ làm giảm độ ẩm hơn.

Những người làm việc trong văn phòng, có thể sử dụng thêm nước mắt nhân tạo để cung cấp độ ẩm và bôi trơn cho mắt, tập thói quen chớp mắt nhiều, giúp mắt nghỉ ngơi, nước mắt dàn đều làm ẩm giác mạc. Thực hiện quy tắc 20-20-20 bằng cách cứ 20 phút nhìn vào màn hình máy tính/điện thoại thì nên rời mắt khỏi những thiết bị này, nhìn cách xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây.

Ngoài ra, bác sĩ Tùng khuyến cáo uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày để cung cấp độ ẩm cho mắt, bổ sung vitamin A (cà rốt, khoai lang, ớt chuông đỏ, cam, quýt,…) thực phẩm chứa Omega-3 (cá hồi, cá thu, hạt lanh, hạt chia, óc chó,…) để khắc phục tình trạng máy lạnh làm khô mắt.