Chị Thoa, 32 tuổi, tồn tại hai lỗ thông ở vách liên nhĩ gây giãn buồng tim, bác sĩ tính toán dùng một dù lớn để bít trọn luồng thông.

Chị Thoa thấy mệt từ hai tuần trước, thỉnh thoảng hơi nặng ngực và xuất hiện khó thở nhẹ khi vận động nhiều. Triệu chứng ngày càng rõ rệt, chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám.

BS.CKI Phạm Thục Minh Thủy, khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch, cho biết nhịp tim bệnh nhân rất chậm (49 lần mỗi phút, bình thường từ 60-90 nhịp/phút). Siêu âm tim ghi nhận vách liên nhĩ có hai lỗ thông 12.7×6.1 mm và 11.5×4.4 mm, giãn buồng tim phải.

Thông liên nhĩ là bệnh lý tim bẩm sinh với sự xuất hiện của một lỗ thủng ở vách  ngăn giữa hai buồng tâm nhĩ (ngăn trên của tim). Lỗ hở ở vách ngăn này sẽ tạo ra một luồng thông từ trái sang phải làm cho máu ở hai bên của tim hòa trộn với nhau. Điều này khiến cho máu ít oxy được bơm đi nuôi cơ thể, còn máu giàu oxy thì truyền về phổi.

Sự tuần hoàn bất thường này khiến tim phải làm việc quá sức và gây ra biến chứng giãn buồng tim, rối loạn nhịp, suy tim. Ngoài ra, máu từ thất phải lên động mạch phổi nhiều sẽ dẫn đến tăng áp động mạch phổi.

BS.CKII Vũ Năng Phúc, Trưởng khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, thông liên nhĩ là một trong những dị tật tim bẩm sinh thường gặp nhất được phát hiện ở tuổi trưởng thành, đặc biệt ở nữ giới. Lúc nhỏ, bệnh không bộc lộ triệu chứng, nhiều người không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi khám tầm soát hoặc khi biến chứng làm tim phải giãn rõ.

Ở người lớn, lỗ thông liên nhĩ > 7 mm được xem là có ý nghĩa vì tạo luồng máu bất thường, có thể làm tim phải giãn dần và tăng áp phổi theo thời gian. Trái tim chị Thoa tồn tại hai lỗ thông lớn, chỉ định can thiệp bít dù là cần thiết.

Tổng chiều dài lỗ thông lên tới 29 mm, khoảng cách giữa hai lỗ thông quá gần nhau (8 mm). Phần mô ở giữa lại mỏng và di động mạnh. Nếu dùng hai dụng cụ bít từng lỗ riêng rẽ thì việc phải neo hai thiết bị trên một vách quá di động sẽ khiến nguy cơ lệch hoặc dịch chuyển thiết bị theo thời gian cao hơn.

Vì vậy, bác sĩ dùng bóng nong phá vách mô mỏng giữa hai lỗ thông, khiến chúng nhập thành một, sau đó bít bằng 1 dù đường kính 36 mm. Dù có đường bám rộng, ôm sát cấu trúc giải phẫu và giảm nguy cơ dịch chuyển thiết bị theo thời gian hơn so với 2 dù nhỏ, đồng thời giảm thao tác can thiệp phức tạp trong buồng tim.

Suốt quá trình bít dù, bác sĩ thao tác dưới hướng dẫn hình ảnh X-quang. Kết quả kiểm tra sau thủ thuật cho thấy dù đã bít kín hoàn toàn, không chèn ép cấu trúc lân cận. Chị Thoa tỉnh táo, tự thở tốt, giảm mệt và hết khó thở khi gắng sức nhẹ, hồi phục nhanh, xuất viện chỉ sau một ngày. Nếu chăm sóc sau thủ thuật tốt, người bệnh sẽ có cuộc sống khỏe mạnh như người bình thường.

Bít dù thông liên nhĩ là phương pháp can thiệp ít xâm lấn với nhiều ưu điểm như an toàn, ít mất máu, ít đau, giảm nguy cơ nhiễm trùng, thời gian phục hồi nhanh, không mở ngực nên không để lại sẹo. Bệnh nhân có thể sinh hoạt bình thường ngay sau can thiệp. Nếu bít lỗ thông thành công và chế độ chăm sóc sau can thiệp tốt, người bệnh sẽ hồi phục và có cuộc sống khỏe mạnh như người bình thường.

Bác sĩ Thủy cho hay không có cách ngăn ngừa dị tật thông liên nhĩ. Với những người được chẩn đoán mắc bệnh này, tuân thủ thói quen sinh hoạt và lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát tốt bệnh cũng như ngăn ngừa biến chứng. Người bệnh nên tập thể dục đều đặn, có chế độ dinh dưỡng đa dạng nhiều nhóm chất, bổ sung thêm rau củ, ngũ cốc và hạn chế cholesterol xấu.

Ngoài ra, cần tránh bị viêm nhiễm vì bệnh tim bẩm sinh có thể làm tăng nguy cơ viêm phổi, nhiễm trùng hô hấp. Phụ nữ bị thông liên nhĩ kèm tăng áp phổi nặng nên hỏi ý kiến bác sĩ khi có ý định mang thai. Người thân của bệnh nhân thông liên nhĩ cần đi khám, làm siêu âm tim để loại trừ nguy cơ mắc bệnh.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi