Ung thư vú ở người cao tuổi diễn tiến chậm, độ ác tính thấp nhưng người bệnh sợ phiền con cháu, nghĩ sống không còn bao lâu nên bỏ qua cơ hội điều trị vàng.
24 giờ sau khi cắt bỏ tuyến vú phải tại khoa Ngoại Vú, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bà T.T.C. được con chở về Đồng Nai, bởi xa nhà một ngày bà cũng nhớ. Giờ xuất viện, bà nói với thạc sĩ bác sĩ Huỳnh Bá Tấn: “Tôi thấy khối u ở ngực 2 tháng nay, nhưng nghĩ ung thư thì không sống được bao lâu, đã 74 tuổi rồi, phiền hà con cháu. Không ngờ, tôi may mắn, ung thư chữa được!”.
Trước đó, vào dịp 8/3, con gái ở Thành phố về thăm nhà và đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám tầm soát định kỳ. Kết quả siêu âm ghi nhận vú phải bà có ổ u nhỏ, kích thước 0,5mm – 10mm. Người bệnh được tiếp tục chụp nhũ ảnh để thêm căn cứ xác định u. Lúc này, bà được chụp nhũ ảnh 2D phù hợp với người cao tuổi để tiết kiệm chi phí.
Cả “bộ đôi” siêu âm và nhũ ảnh để tầm soát ung thư vú đều khẳng định bà C. có khối u ở ngực phải nghi ác tính. Kết quả sinh thiết cuối cùng cũng khẳng định bà bị ung thư vú giai đoạn 0. Sau phẫu thuật cắt tuyến vú, bà C. không cần hóa trị, xạ trị hay uống thuốc nội tiết, có cơ hội khỏi bệnh đến 100%.
Bác sĩ Huỳnh Bá Tấn chia sẻ, ung thư vú ở người cao tuổi diễn tiến chậm, độ ác tính thấp nhưng thường rơi vào giai đoạn trễ do bản thân người bệnh và người nhà ít quan tâm đến nhóm đối tượng này. Một phần, người cao tuổi thường nghĩ tuổi thọ không còn nhiều, sợ làm phiền con cháu và đặc biệt phụ thuộc kinh tế vào con cháu, chứ không có nguồn thu nhập riêng… Và đáng lo hơn, người lớn tuổi thường kèm nhiều bệnh nền mạn tính khác, do đó nguy cơ biến chứng trong cuộc phẫu thuật cao.
Như trường hợp bà N.T.M. (75 tuổi, Vũng Tàu) bị ung thư vú phải, kèm tiểu đường, rối loạn nhịp tim có đặt máy tạo nhịp, xơ vữa động mạch chủ bụng, suy thận giai đoạn 3A. Ngoài ra, vú bên trái của bà cũng có cụm vôi hóa nhỏ BIRADS 4, chưa được sinh thiết. Bà quyết định cắt bỏ cả hai vú để phòng ngừa ung thư vú bên kia cho dù có ác tính hay chưa.
Bài toán lúc này cho cả êkip phẫu thuật là làm sao để thời gian phẫu thuật càng nhanh càng tốt vì nếu thời gian mổ càng lâu thì nguy hiểm càng nhiều. Các bác sĩ khoa Ngoại Vú chia thành 2 êkip phẫu thuật cùng lúc 2 bên vú. Ca mổ cắt bỏ tuyến vú và sinh thiết hạch nách hai bên đã hoàn tất trong vòng 45 phút. Và bệnh nhân được an toàn tuyệt đối.
Sau phẫu thuật, bà M. đi đứng, ăn uống bình thường. Bác sĩ Tấn cho biết bà M. có tiên lượng điều trị tốt trên 90%. Người bệnh không cần hóa trị, xạ trị, do đó không ảnh hưởng đến các bệnh nền.
Bà M. kể bà làm nghề nông. Chồng mất sớm, bà sống với gia đình con gái. Ở tuổi xế chiều, hàng ngày bà vẫn chăm sóc vườn rau để có sức khỏe và giải khuây cho đỡ buồn. 2 tháng trước, bà phát hiện ngực có khối u cỡ đầu ngón chân cái, không đau. Lúc đầu, bà không đi khám vì sợ phát hiện ra bệnh ung thư làm khổ con cháu.
Kết quả siêu âm ghi nhận vú phải bà M. có bướu 3,5cm. Người bệnh tiếp tục được sinh thiết lõi kim, cho kết quả ung thư biểu mô ống tại chỗ độ 2, chưa xâm nhập. Vùng vú trái bà M. cũng có tổn thương, đánh giá trên siêu âm là BIRADS 4A và trên nhũ ảnh là BIRADS 4B.
Số phụ nữ lớn tuổi mắc bệnh ung thư vú dự kiến sẽ tăng trong những thập kỷ tới do sự già đi của dân số trên toàn thế giới nhưng người cao tuổi thường từ chối được điều trị, khiến bệnh trở nặng, rơi vào giai đoạn trễ…
Tại Hoa Kỳ, mỗi năm, khoảng 43% phụ nữ từ 65 tuổi trở lên mắc ung thư vú. Thống kê của Trung tâm Y tế Đại học Leiden, Khoa Ung thư Nội khoa, Hà Lan, ước tính có khoảng 30% bệnh nhân mới được chẩn đoán trên 70 tuổi. [1]
Thế nhưng, một báo cáo trên Tạp chí Lão khoa Ứng dụng năm 2020 ghi nhận 1/4 số người từ 65 tuổi trở lên đã từ chối điều trị. Báo cáo này dựa trên thông tin mẫu nghiên cứu gồm 2.155 người tham gia từ Khảo sát Xu hướng Quốc gia về Thông tin Y tế năm 2008. [2]
Ung thư vú giai đoạn trễ thường có các dấu hiệu ở ngực như bướu to, loét da vú, núm vú, chảy dịch nâu đỏ hoặc xuất hiện hạch nách… Lúc này, việc điều trị khó khăn, tiên lượng xấu, nguy cơ tử vong do bệnh nền đi kèm cao hơn.
Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, điều trị ung thư vú ở người cao tuổi thường thuận lợi. Bác sĩ Tấn chia sẻ, người cao tuổi có mô tuyến vú mềm mại, dễ phát hiện bướu nhỏ.
Với chụp nhũ ảnh, mô vú người cao tuổi bị thoái hóa mỡ nhiều nên dễ chẩn đoán tổn thương trong vú. Hiếm khi người cao tuổi cần chụp cộng hưởng từ để chẩn đoán bổ sung xem xét ung thư lan rộng đến đâu. Nếu có bệnh, đa số trường hợp chỉ cần cắt bỏ tuyến vú và uống thuốc nội tiết mà không cần phải hóa trị hay xạ trị với nhiều tác dụng phụ nặng nề.
Để người cao tuổi chủ động và hợp tác điều trị sớm, cần người thân, con cháu động viên, luôn hỏi thăm sức khỏe, an ủi, khích lệ. Đặc biệt, ở nhóm phụ nữ cao tuổi gặp vấn đề khó khăn về tâm lý thời trẻ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
