Bà Lam, 78 tuổi, nghẹt mũi chảy mũi kéo dài, hay nuốt nghẹn, khạc đàm, hắt hơi, đi khám phát hiện khối nấm 4 cm lấp kín xoang hàm trái, kèm mủ, viêm.

Kết quả nội soi tai mũi họng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận niêm mạc mũi xoang bà Lam phù nề, khe giữa xuất tiết, phì đại cuốn mũi giữa. Kết quả chụp cắt lớp vi tính CT ghi nhận mờ toàn bộ xoang hàm trái kèm xơ xương thành xoang hàm bên trái, nghi viêm xoang do nấm, tắc phức hợp lỗ ngách bên trái, khí hóa cuốn mũi giữa hai bên, vôi hóa động mạch cảnh hai bên đoạn xoang hang.

ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chẩn đoán bà Lam viêm mũi xoang nhầy mủ, phì đại cuốn mũi giữa hai bên, chỉ định phẫu thuật mũi xoang lấy nấm. Trước đó, bà Lam đã điều trị nội khoa nhưng không cải thiện.

Bác sĩ Hằng phẫu thuật nội soi mũi xoang cho người bệnh. Đầu tiên, bác sĩ Hằng chỉnh cuốn mũi giữa qua nội soi, sau đó mở rộng lỗ thông xoang hàm trái, thấy rõ khối nấm khoảng 4 cm, màu nâu đen, dạng bã đậu, lẫn nhiều mủ đặc và mô viêm, lấp gần như toàn bộ xoang hàm trái.

Bác sĩ Hằng lấy sạch mô viêm, gửi giải phẫu bệnh, hút sạch nhầy mủ, bơm rửa lòng xoang. Kết quả giải phẫu bệnh ghi nhận nấm Aspergillus. Đây là loại nấm tồn tại phổ biến trong môi trường ẩm ướt, đất, không khí, bụi nhà, xâm nhập vào đường thở khiến xoang nhiễm nấm.

Các bệnh nền của bà Lam được kiểm soát tốt trước phẫu thuật và hồi phục tốt sau phẫu thuật, bà xuất viện sau 2 ngày. Tái khám sau 1 tuần, vết mổ lành thương tốt, triệu chứng nghẹt mũi chảy nước mũi cải thiện rõ.

Bác sĩ Hằng cho biết, ở người khỏe mạnh, hệ miễn dịch và hệ thống dẫn lưu xoang giúp ngăn chặn sự xâm nhập của nấm. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi cùng nhiều bệnh nền tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, suy giáp như bà Lam, hàng rào miễn dịch bị suy yếu… Nấm dễ xâm nhập, tích tụ và hình thành khối trong xoang.

Viêm xoang do nấm gồm hai loại xoang nấm không xâm lấn – nấm phát triển thành khối trong xoang, không xâm nhập mô nhưng gây tắc nghẽn, nhiễm trùng kéo dài và xoang nấm xâm lấn – thường gặp ở người bệnh suy giảm miễn dịch nặng, nấm lan sang các vùng lân cận như hốc mắt, nền sọ, rất nguy hiểm và có thể đe dọa tính mạng. Trường hợp bà Lam là dạng không xâm lấn, nhưng nếu không xử trí kịp thời, nguy cơ lan rộng và tái phát cao.

Theo bác sĩ Hằng, nhiều người cao tuổi có tâm lý lo sợ “tuổi già mà mổ dễ nguy hiểm, không nên động dao kéo”. Nhưng nếu trì hoãn, bệnh có thể tiến triển nặng, gây biến chứng nguy hiểm hơn. Với sự tiến bộ của y học, gây mê hồi sức hiện nay có thể kiểm soát tốt tình trạng. “Khi bệnh đã biến chứng nặng, bắt buộc mổ cấp cứu thì rủi ro cao hơn nhiều so với mổ chủ động”, bác sĩ Hằng cho biết.

Viêm xoang do nấm thường khó phát hiện sớm vì triệu chứng dễ nhầm với viêm xoang thông thường như nghẹt mũi, chảy mũi, đau vùng mặt, khạc đàm kéo dài. Người bệnh cao tuổi hoặc có bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu… cần đi khám sớm khi có triệu chứng nghẹt mũi, khạc đàm kéo dài để được chẩn đoán chính xác, điều trị phù hợp.