Khám vì nuốt đau, cô gái 26 tuổi phát hiện loét thực quản, bác sĩ cho biết nguyên nhân có thể do thói quen uống ít nước khi uống kháng sinh.

Chị Hảo (26 tuổi, TP.HCM) đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – Quận 7 cũ) khám trong tình trạng bị nuốt khó, đau dọc sau xương ức khi nuốt, đầy bụng, ợ hơi khoảng 1 tuần nay. Ban đầu, chị nghĩ đây là triệu chứng của đau dạ dày hoặc trào ngược thông thường do căng thẳng công việc. Tuy nhiên, kết quả nội soi ghi nhận thực quản đoạn 1/3 giữa – dưới xuất hiện một ổ loét kích thước khoảng 5-10mm.

Theo Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, có nhiều nguyên nhân gây loét thực quản như: bệnh trào ngược dạ dày thực quản, do thuốc, nhiễm nấm Candida, chất ăn mòn, virus herpes simplex (HSV), dị vật … Trong đó nguyên nhân do thuốc chiếm 22,7%.

Có hơn 70 loại thuốc đã được báo cáo gây ra các tổn thương ở thực quản. Thuốc kháng sinh như doxycycline, tetracyclin và clindamycin chiếm hơn 50% trường hợp.

Qua khai thác tiền sử, BS.CKII Lê Thị Thúy, khoa Nội Tổng hợp, ghi nhận chị Hảo đang trong quá trình điều trị bệnh da và được chỉ định uống hoạt chất doxycycline 10 ngày nay. Khi uống thuốc, chị chỉ uống một ngụm nước nhỏ (uống khan) rồi nằm nghỉ ngay sau đó.

Doxycycline là hoạt chất kháng sinh có tính axit cao, thường được chỉ định trong các phác đồ điều trị mụn trứng cá, nhiễm trùng da hoặc một số bệnh nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Khi người bệnh uống thuốc với quá ít nước hoặc nằm ngay sau khi uống, viên thuốc không thể trôi nhanh xuống dạ dày mà dễ bị dính, kẹt lại tại các đoạn hẹp tự nhiên của thực quản (thường là đoạn 1/3 giữa hoặc dưới). Tại đây, vỏ thuốc tan ra, giải phóng dược chất có tính axit mạnh ngay tại chỗ. Do không được nước làm loãng và rửa trôi, nồng độ axit cao từ viên thuốc tích tụ lại, trực tiếp gây bỏng và loét sâu niêm mạc thực quản.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, ổ loét do axit có thể ăn sâu hơn, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như chảy máu thực quản, thậm chí thủng thực quản đe dọa tính mạng.

Chị Hảo được chỉ định dùng thuốc làm lành tổn thương thực quản, đồng thời được hướng dẫn thay đổi thói quen khi uống thuốc viên (đặc biệt là kháng sinh, thuốc giảm đau kháng viêm, thuốc điều trị loãng xương nhóm bisphosphonate…), cần uống với một ly nước lớn khoảng 150 – 200ml. Sau khi uống thuốc, nên giữ tư thế đứng hoặc ngồi thẳng ít nhất 30 phút, không nằm ngay để tránh nguy cơ thuốc bị trào ngược hoặc mắc kẹt gây hại cho thực quản. Đồng thời nên ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, kiêng các chất kích thích, đồ chua cay và nước có ga.

Sau điều trị, chị Hảo được nội soi kiểm tra. Kết quả nội soi ghi nhận ổ loét thực quản đã lành hoàn toàn, bề mặt sạch và đang trong giai đoạn biểu mô hóa (lên da non). Đồng thời, vùng hang vị dạ dày không còn sung huyết, tình trạng viêm xước niêm mạc thân vị đã lành hoàn toàn. Người bệnh không còn triệu chứng nuốt nghẹn, đau khi nuốt, hay đầy bụng, ăn uống và sinh hoạt trở lại bình thường.

*Tên nhân vật đã được thay đổi