Sau đợt cúm, bé gái 10 tuổi bị viêm tai giữa ứ mủ, hình thành ổ áp xe chèn ép dây thần kinh, gây liệt mặt.

Bé gái đau đầu, mặt bên trái mặt không cử động khi cười nói. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM các bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm tai giữa, biến chứng viêm tai xương chũm, gây liệt mặt sau khi bị cúm. Trước đó 2 tuần, bé bị cảm cúm với các triệu chứng sốt, ho, lạnh run, đau đầu, mệt mỏi và đã đi khám và được điều trị. Tuy nhiên, sau đợt cúm khoảng 3 ngày thì bắt đầu liệt mặt.

Kết quả nội soi tai và chụp CT cho thấy viêm tai giữa ứ mủ đã biến chứng viêm tai xương chũm, khối nhiễm trùng đã hình thành ổ áp xe chèn ép dây thần kinh mặt. Nhiễm trùng bắt đầu lan sâu vào các tổ chức bên trong. “Nếu không phẫu thuật ngay, nhiễm trùng nội sọ sẽ xảy ra, gây viêm màng não, có thể đe dọa tính mạng bệnh nhi”, thạc sĩ bác sĩ CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nói.

Bác sĩ Hằng giải thích, cúm là tình trạng nhiễm trùng hô hấp do virus gây sốt, sổ mũi, ho, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi… Virus cúm gây viêm các mô mũi, làm tăng số lượng khiến chúng có khuynh hướng di chuyển vào tai giữa qua vòi nhĩ.

Tai giữa và mũi nối với nhau bằng vòi nhĩ. Vòi nhĩ có vai trò điều hòa áp suất và dẫn lưu dịch. Ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ ngắn hơn, ngang hơn so với người lớn nên virus dễ xâm nhập vào tai giữa. Hệ miễn dịch của trẻ đang trong giai đoạn phát triển, chưa hoàn thiện, khả năng chống lại tác nhân gây bệnh kém. Vì vậy, nguy cơ viêm tai giữa do virus từ mũi họng lan sang cũng cao hơn.

“Bệnh nhi bị bội nhiễm vi khuẩn gây viêm tai giữa ứ mủ sau khi mắc cúm. Tình trạng viêm tai giữa biến chứng thành viêm tai xương chũm, làm tổn thương dây thần kinh mặt (số 7) dẫn đến liệt mặt là trường hợp nguy hiểm”, bác sĩ Hằng nói.

Viêm tai giữa là tình trạng tai giữa bị nhiễm trùng, nguyên nhân chủ yếu do vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Tuy nhiên, một số loại virus đường hô hấp khác cũng có thể lây lan đến tai giữa gồm virus hợp bào hô hấp (RSV) và virus cúm A (IAV). Viêm tai giữa có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi song phổ biến nhất là trẻ em từ 6-36 tháng tuổi do cấu trúc tai chưa phát triển hoàn chỉnh. Viêm tai giữa ứ mủ là một trong các biến chứng sau khi nhiễm virus cúm. Tình trạng nhiễm trùng, viêm có mủ trong tai giữa không điều trị kịp thời có thể lây lan sang các mô lân cận gây biến chứng thủng màng nhĩ, giảm thính lực, viêm xương chũm…

Viêm tai xương chũm nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như mất thính lực hoàn toàn; nhiễm trùng lan vào vùng lân cận phá vỡ cấu trúc bên trong tai, đặc biệt các xương và ống bán khuyên (bộ phận quan trọng của hệ thống tiền đình giúp giữ thăng bằng); liệt mặt do tổn thương dây thần kinh mặt (dây thần kinh số 7). Nghiêm trọng hơn, nhiễm trùng lây lan sang các mô khác trong hộp sọ, gồm não hoặc các màng bao quanh não gây viêm não, viêm màng não.

Ekip bác sĩ Tai Mũi Họng phẫu thuật nội soi kết hợp kính vi phẫu mở màng nhĩ dẫn lưu dịch mủ cho bệnh nhi. Bệnh nhi được đặt một ống thông khí để duy trì thông khí cho tai giữa. Sau đó, bác sĩ thực hiện khoan bỏ phần xương chũm bị nhiễm trùng để tránh nhiễm trùng lan rộng sang nội sọ và giải áp dây thần kinh mặt bị khối áp xe chèn ép. Do cấu trúc phức tạp của tai giữa và tai trong, quá trình mổ có những vị trí mở rất bé; nếu chạm vào dây thần kinh có thể làm người bệnh liệt mặt. Do đó, ca phẫu thuật áp dụng song song kỹ thuật nội soi và ứng dụng kính vi phẫu hiện đại, bác sĩ có chuyên môn cao, thành thạo kỹ thuật để đảm bảo độ chính xác và an toàn.

Cuộc phẫu thuật kết thúc sau khoảng 3 tiếng, đảm bảo những tổn thương được loại bỏ, giải quyết triệt để bệnh tích cũng như bảo tồn được mô lành xung quanh. Sau ca mổ, bé nằm viện 2-3 ngày để theo dõi, cải thiện tích cực các triệu chứng,

“Viêm tai giữa là bệnh thường gặp, dễ điều trị nhưng liệt mặt là một biến chứng nguy hiểm và khá hiếm gặp của bệnh này”, bác sĩ Hằng nói. Liệt mặt cảnh báo tình trạng nhiễm trùng đang bắt đầu xâm lấn sâu vào các tổ chức tai trong và sọ não.

Trẻ em là nhóm rất dễ nhiễm cúm, đặc biệt vào các thời điểm giao mùa, đặc biệt thời điểm dịch cúm hiện nay, ba mẹ theo dõi sát sao các triệu chứng của con. Triệu chứng nhận biết trẻ viêm tai giữa là trẻ đau tai, đặc biệt khi nằm; khó ngủ; khóc nhiều; nghe kém hoặc phản ứng kém với âm thanh; mất thăng bằng; sốt 38 độ C trở lên; dịch chảy ra từ tai; đau đầu; ăn/bú kém.

“Khi bé ốm, sốt, kêu đau đầu, đau tai, ù tai, nghe kém, phụ huynh nên kiểm tra tai của con xem có mùi hôi và chảy dịch tai hay không và nhanh chóng đưa trẻ đi thăm khám chuyên khoa để được điều trị kịp thời. Đồng thời cần điều trị sớm và dứt điểm tình trạng cúm ở trẻ để ngăn biến chứng”, bác sĩ Hằng nhấn mạnh.