Anh N.L.P. 32 tuổi, đi khám thừa cân, mong muốn tăng cường sức khỏe đón con đầu lòng, bất ngờ phát hiện ung thư máu, phải nhập viện cấp cứu vì tế bào ác tính đang tăng theo cấp số nhân.

Trước đó 6 tháng, anh P. từng kiểm tra sức khỏe định kỳ nhưng không phát hiện dấu hiệu bất thường. Anh P. cao 1,7m, nặng 98,7 kg, có bệnh nền gout, tăng huyết áp. Anh từng chi vài chục triệu thuê huấn luyện viên riêng (PT) hướng dẫn tập gym trong 3 tháng để giảm cân nhưng không hiệu quả. Cân nặng không giảm mà anh còn mệt, thở dốc, hụt hơi khi tập.

Mong muốn giảm cân, chuẩn bị thể trạng tốt nhất để đón con đầu lòng, anh P. được vợ động viên đến Bệnh viện Tâm Anh. Vợ anh đang mang thai, ở những tháng cuối thai kỳ. Hai vợ chồng đều háo hức ngày gặp con. “Tôi chỉ có mong muốn giảm khoảng 7-10 kg, ngoài ra không có triệu chứng nào đáng lo ngại”, anh P. nói với bác sĩ.

Tại đây, với chỉ số khối cơ thể BMI 34,2 kg/m2, anh P. được chẩn đoán béo phì độ 2. Sau khi khám và chẩn đoán ban đầu, bác sĩ CKI Võ Trần Nguyên Duy chỉ định anh P. thực hiện một số xét nghiệm. Trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm, anh P. cũng được hướng dẫn dinh dưỡng, vận động để các bác sĩ xây dựng phác đồ giảm cân cá thể hóa.

Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm lại cho thấy nhiều chỉ số bất thường; đặc biệt, số lượng bạch cầu tăng cao gấp 20 lần, 206.000/mm3 máu. Trong khi, chỉ số bạch cầu bình thường chỉ ở mức 4.000-10.000/mm3 máu.

“Chỉ số bạch cầu cao gấp 20 lần mức bình thường là một con số gây bất ngờ không chỉ với bác sĩ mà cả bệnh nhân, nhất là khi người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng bất thường nào”, bác sĩ Nguyên Duy nói. Ngoài ra, theo kết quả xét nghiệm, anh P. còn rối loạn chức năng gan, gan nhiễm mỡ, tăng acid uric máu, tăng huyết áp, gout.

Theo bác sĩ Duy, chỉ số bạch cầu tăng cao bất thường nhưng không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng khá ít gặp. Đây là một dấu hiệu của bệnh ung thư máu đang tiến triển âm thầm, không có triệu chứng điển hình ở giai đoạn đầu.

Anh P. được chỉ định gặp ngay Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Quốc Thành, Trưởng đơn vị Huyết học lâm sàng, khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu. “Kết quả xét nghiệm tủy xương xác định anh P. bạch cầu cấp hướng dòng tủy, type M4, một dạng ung thư máu nguy hiểm với tốc độ phát triển nhanh và có nguy cơ xâm lấn các cơ quan khác trong cơ thể”, bác sĩ Thành nói.

Tế bào ác tính tăng theo cấp số nhân qua từng ngày. Bệnh bạch cầu cấp có thể gây tử vong trong vòng 3 tháng nếu không điều trị. Việc điều trị phải được tiến hành ngay lập tức. Người bệnh nhập viện cấp cứu ngay để bác sĩ truyền dịch nhằm pha loãng máu, sử dụng thuốc để giảm số lượng bạch cầu, làm giảm nguy cơ tắc mạch đồng thời ngăn chặn sự tăng sinh của các tế bào ác tính. Chỉ cần dời thêm một ngày, các tế bào ung thư có thể nhân lên rất nhanh, đe dọa tính mạng người bệnh.

“Tôi thật sự sốc khi nhận kết quả, chỉ nghĩ mình cần giảm vài kg để khỏe hơn”, anh P. nói.

Ung thư máu không thuộc nhóm các bệnh ung thư liên quan đến thừa cân béo phì. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường khởi phát và diễn tiến âm thầm không có triệu chứng đặc trưng, dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường. Khi các triệu chứng rõ ràng, thì lúc này, bệnh được phát hiện đã muộn. Với người bệnh này, có thể bệnh đã diễn tiến âm thầm 1-2 tháng trước đó và không bộc lộ dấu hiệu rõ ràng, nên dù đã khám sức khỏe tổng quát cách đây 6 tháng vẫn không phát hiện ra.

Nếu đợt này người bệnh không tình cờ đi khám thừa cân, bệnh có thể sẽ tiếp tục tiến triển rất nhanh trong một vài tuần tới. Chẩn đoán càng sớm, điều trị càng sớm, càng hạn chế được sự gia tăng của tế bào ác tính, giảm nguy cơ xâm lấn ác tính vào các mô và cơ quan khác trong cơ thể, đồng thời giúp gia tăng tỉ lệ đáp ứng, tăng thêm tỉ lệ và thời gian sống còn của bệnh nhân, theo bác sĩ Thành.

Hướng điều trị cho anh P. bao gồm làm xác định và phân loại tế bào máu ác tính, phân nhóm nguy cơ, từ đó lựa chọn phác đồ hoá trị liệu phù hợp để kiểm soát và đẩy lui bệnh. Song song đó, việc tìm được người cho tế bào gốc phù hợp HLA và tiến hành ghép tế bào gốc tạo máu, giúp gia tăng tỉ lệ khỏi bệnh lên đến 40-50%. Ghép tế bào gốc đồng loài là phương pháp truyền tế bào gốc từ người thân có cùng huyết thống hoặc người không cùng huyết thống (đáp ứng các yêu cầu nhất định) cho người bệnh.

Sau khi ghép tế bào gốc đồng loài, số lượng máu của người bệnh bắt đầu tăng lên, cơ thể có thể phục hồi về mức bình thường khoảng sau 6 tháng. Trường hợp đáp ứng tốt với thuốc điều trị, tiên lượng sống của người bệnh khoảng 50-85%.