Không có triệu chứng bệnh tim điển hình như đau ngực hay khó thở, anh Tín, 40 tuổi, đi khám sỏi thận được phát hiện sa van hai lá gây hở van nặng.

Anh Tín không có tiền sử bản thân hay gia đình mắc bệnh tim. Hai tháng trước, anh tái khám sỏi thận ở bệnh viện tỉnh, bác sĩ nghi ngờ anh mắc bệnh van tim nên chỉ định đi kiểm tra chuyên sâu.

Kết quả siêu âm tim tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ghi nhận anh Tín bị hở van hai lá nặng do sa lá van, mức độ 4/4. Van hai lá giúp cho dòng máu đi một chiều từ nhĩ trái vào thất trái. Khi van không đóng kín (bị hở), sẽ có một dòng máu phụt ngược lại từ tâm thất vào tâm nhĩ khiến các buồng tim giãn lớn, gây loạn nhịp tim và suy giảm chức năng tim.

Trường hợp anh Tín van hai lá hở nặng, các buồng tim trái giãn lớn. ThS.BS Phạm Đỗ Anh Thư, Trưởng đơn vị Bệnh van tim, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhận định nếu không sớm can thiệp sửa hoặc thay van, người bệnh có nguy cơ gặp những biến chứng đe dọa tính mạng như rung nhĩ, rối loạn nhịp thất, suy tim tiến triển, nhồi máu cơ tim, đột tử.

Ê kíp hội chẩn, quyết định phẫu thuật van hai lá cho người bệnh. ThS.BS Trần Thúc Khang, Phó khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết chức năng tim của người bệnh còn tốt, tim chưa loạn nhịp, nên êkíp lựa chọn phương pháp sửa van tim, tránh thay van nhân tạo. Điều này không chỉ giúp bệnh nhân không phải dùng thuốc kháng đông lâu dài mà còn kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng sống.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 4 giờ, bác sĩ Khang cùng ê kíp cắt bỏ phần lá van bị sa, tạo hình lá van sau và đặt một vòng van nhân tạo. Siêu âm tim qua thực quản ngay trong mổ cho thấy van hai lá sửa tốt, không hở, chức năng tim tốt.

Anh Tín rời phòng hồi sức sau một ngày, trở lại sinh hoạt sau hai ngày, chức năng tim cải thiện, xuất viện một tuần sau đó.

Sa van hai lá được chia thành hai dạng là nguyên phát (do sự thoái hóa mô liên kết của lá van hai lá và dây chằng) và thứ phát (do tổn thương các cấu trúc van trong nhồi máu cơ tim cấp hoặc bệnh cơ tim). Đây là tình trạng phổ biến với tỷ lệ mắc 2-3% trên dân số chung. Bệnh có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, từ trẻ em, thanh thiếu niên đến người lớn. Một số người sinh ra đã bị sa van hai lá. Phụ nữ thường có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới, nhưng nam giới khi mắc bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng hơn.

Bác sĩ Thư cho biết, nếu được chẩn đoán sớm và kiểm soát tốt, bệnh thường không ảnh hưởng đến sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu tình trạng hở van kèm suy tim hay rung nhĩ, tuổi thọ của người bệnh có thể bị ảnh hưởng. Vì thế, mỗi người nên khám tầm soát các bệnh lý tim mạch nhằm phát hiện sớm bất thường. Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh như đau ngực, chóng mặt, mệt mỏi, tim đập nhanh, khó thở hoặc thở gấp…, nên đến bệnh viện khám ngay.

Không có cách nào để ngăn ngừa hoàn toàn sa van hai lá. Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, trong đó có bệnh van tim bao gồm tuân thủ chế độ ăn tốt cho tim, duy trì cân nặng trong giới hạn bình thường (BMI < 23), duy trì thói quen hoạt động thể chất thường xuyên, hạn chế căng thẳng, ngưng hút thuốc lá, tránh thuốc lá thụ động, không lạm dụng rượu, bia và thức uống chứa cafein…

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi