Ông Tuấn, 76 tuổi, đi khám vì bí tiểu kéo dài, bác sĩ phát hiện tuyến tiền liệt phình to gấp 10 lần kèm ung thư, được phẫu thuật điều trị tận gốc bằng robot.

Ông Tuấn bị tiểu khó kéo dài nhiều năm, điều trị nội khoa tại bệnh viện địa phương nhưng không cải thiện. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, kết quả xét nghiệm máu định lượng nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) của ông lên đến 18.6 ng/mL (bình thường dưới 4 ng/mL). Bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận kích thước tuyến tiền liệt lên đến 174 mL (bình thường chỉ khoảng 15-25 mL), đồng thời có vùng nghi ngờ ác tính. Kết quả sinh thiết xác định ông Tuấn mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Hình ảnh MRI cho thấy tuyến tiền liệt của ông Tuấn phình to gấp 10 lần bình thường, kèm vùng nghi ngờ tổn thương ác tính. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết Niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết tuyến tiền liệt phình to chèn ép niệu đạo và bàng quang, làm cản trở dòng chảy của nước tiểu, là nguyên nhân khiến ông Tuấn gặp tình trạng tiểu khó.

“Trường hợp phì đại tuyến tiền liệt lớn kèm ung thư như ông Tuấn ít gặp trên lâm sàng”, bác sĩ Đức nói, đồng thời dẫn nghiên cứu trên 14.481 bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc có hỗ trợ robot (RARP) tại Hoa Kỳ cho thấy, những trường hợp có tuyến tiền liệt trên 150 mL chỉ chiếm khoảng 1-1,5% tổng số ca phẫu thuật.

Ông Tuấn đã lớn tuổi, đồng thời mắc hai bệnh lý cùng lúc khiến việc phẫu thuật trở nên phức tạp hơn. Bên cạnh đó, tuyến tiền liệt phình to, chiếm gần như toàn bộ không gian vùng chậu, khối u lớn chèn ép bàng quang lên cao, đẩy trực tràng ra sau và xô lệch vị trí niệu đạo.

Tình trạng biến dạng cấu trúc giải phẫu này khiến phương pháp phẫu thuật thông thường khó tiếp cận để bóc trọn tổn thương, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu và ảnh hưởng các cấu trúc xung quanh. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi nhằm tăng khả năng tiếp cận sâu, bóc tách chính xác và kiểm soát tốt các cấu trúc trong vùng phẫu thuật.

Dưới hình ảnh 3D phóng đại 10-15 lần, bác sĩ Đức quan sát rõ các cấu trúc trong vùng phẫu thuật, đồng thời điều khiển các cánh tay robot xoay linh hoạt 540 độ bóc tách, kiểm soát mạch máu và loại bỏ tuyến tiền liệt chứa khối u.

Sau khi xác định chính xác các mốc giải phẫu bị thay đổi, bác sĩ vừa tỉ mỉ bóc tách từng lớp mô quanh tuyến tiền liệt và khối u để triệt căn ung thư vừa bảo tồn dây thần kinh cương và cơ thắt niệu đạo. Điều này giúp giảm nguy cơ són tiểu, duy trì chức năng cương dương sau phẫu thuật.

Sau khi cắt bỏ tận gốc tuyến tiền liệt cùng túi tinh ra khỏi bàng quang và niệu đạo, bác sĩ tiếp tục khâu nối bàng quang trực tiếp vào niệu đạo, giúp giảm nguy cơ rò nước tiểu sau mổ cho người bệnh. Ca mổ kết thúc sau hơn 200 phút, người bệnh chỉ mất 50 mL máu và có thể ngồi dậy sau một ngày. Ông được xuất viện sau 3 ngày hậu phẫu.

Bác sĩ Đức (ngồi) điều khiển robot Da Vinci Xi phẫu thuật triệt căn ung thư tuyến tiền liệt cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Phì đại lành tính tuyến tiền liệt là tình trạng phổ biến ở nam giới lớn tuổi. Khi tuyến tiền liệt phì đại quá mức, mô tuyến có thể chèn ép niệu đạo và cổ bàng quang, gây tiểu khó, bí tiểu.

Bác sĩ Đức cho biết, phì đại tuyến tiền liệt không phải ung thư và không trực tiếp gây ung thư, nhưng hai bệnh có thể đồng thời xuất hiện như trường hợp ông Tuấn, gây bí tiểu nghiêm trọng. Nếu không được điều trị, tế bào ác tính có thể phát triển tại chỗ hoặc di căn, thường gặp ở hạch và xương.

Khi ung thư xuất hiện trên một tuyến tiền liệt có kích thước rất lớn, phẫu thuật điều trị thường phức tạp hơn do không gian vùng chậu bị thu hẹp, các cơ quan xung quanh bị chèn ép và biến đổi vị trí. Bác sĩ phải bóc tách trên diện rộng, kiểm soát tốt mạch máu để hạn chế chảy máu, đồng thời tránh tổn thương bàng quang, trực tràng, niệu đạo và các cấu trúc thần kinh quan trọng. Từ đó khiến khiến cuộc mổ kéo dài, thời gian gây mê lâu hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng như chảy máu, són tiểu hoặc rối loạn chức năng cương dương sau phẫu thuật.

Bác sĩ Đức khuyến cáo, nam giới nên đi khám khi gặp tình trạng tiểu khó kéo dài hoặc bí tiểu, đặc biệt khi các triệu chứng tái diễn hoặc điều trị bằng thuốc không cải thiện. Việc phát hiện sớm bất thường giúp điều trị kịp thời, hiệu quả bằng kỹ thuật ít xâm lấn, giảm nguy cơ biến chứng.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi