Anh Nam (35 tuổi, TP.HCM) hút thuốc gần 20 năm, có thời điểm hút khoảng một gói mỗi ngày, môi thâm sạm không đều, dù tẩy da chết thường xuyên không cải thiện màu.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Ngọc Trân, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, ghi nhận môi anh Nam tăng sắc tố rõ, tập trung chủ yếu ở vùng lòng môi, màu sắc môi không đồng đều.

Theo bác sĩ, tình trạng này có thể liên quan đến thói quen hút thuốc kéo dài, song cũng không loại trừ các yếu tố khác như tác động của tia UV, môi khô nứt hoặc viêm môi kéo dài, thói quen liếm hoặc cắn môi, sử dụng mỹ phẩm gây kích ứng và một số bệnh lý, thuốc đang dùng. Đặc điểm sắc tố tự nhiên cũng ảnh hưởng đến màu môi của từng người. Hút thuốc có thể kích thích tế bào sắc tố tăng sản xuất melanin, sắc tố tạo nên màu da và niêm mạc. Bên cạnh đó, tình trạng khô, kích ứng hoặc viêm môi kéo dài có thể góp phần làm môi sẫm màu hơn.

Biểu hiện tăng sắc tố ở môi có thể khác nhau ở từng người, từ mức sẫm nhẹ đến rõ rệt, không nhất thiết xuất hiện đồng đều ở toàn bộ môi. Sắc môi có thể thay đổi dần theo thời gian và chịu ảnh hưởng bởi mức độ, thời gian tiếp xúc với các tác nhân kích thích cũng như đặc điểm sắc tố của từng người. Do đó, không phải người hút thuốc nào cũng bị thâm môi và không phải mọi trường hợp thâm môi ở người hút thuốc đều do thuốc lá.

Bác sĩ cho biết anh Nam đã giảm hút thuốc nhưng màu môi vẫn chưa trở lại như trước, tăng sắc tố liên quan đến thuốc lá có thể nhạt dần sau khi ngừng hút, nhưng quá trình này cần thời gian và mức độ hồi phục khác nhau ở từng người. Người bệnh được khuyến cáo bỏ thuốc lá để cải thiện sức khỏe tổng thể lâu dài và hạn chế tác nhân có thể góp phần gây tăng sắc tố môi. Nếu tiếp tục hút thuốc, kết quả điều trị có thể bị ảnh hưởng và sắc tố có thể tái xuất hiện.

Sau khi đánh giá tình trạng môi, bác sĩ chỉ định anh Nam điều trị bằng laser Er:YAG nhằm cải thiện vùng tăng sắc tố. Laser Erbium Yag có bước sóng 2.940 nm, năng lượng được hấp thu chủ yếu bởi nước trong mô. Tùy chế độ và thông số sử dụng, laser tạo tác động nhiệt hoặc bóc tách lớp mô nông, qua đó có thể hỗ trợ cải thiện vùng tăng sắc tố. Cơ chế này khác với laser tác động chọn lọc lên melanin. Anh dự kiến thực hiện laser khoảng 6–8 lần, mỗi lần cách nhau một tháng. Số lần và khoảng cách điều trị được điều chỉnh theo mức độ đáp ứng và khả năng hồi phục của môi.

Trước khi điều trị, vùng môi của anh được ủ tê nên hầu như không đau, sau bắn laser môi sẽ hơi khô và bong mịn trong vài ngày – đây là phản ứng bình thường của da trong quá trình tái tạo tế bào mới.

Sau gần hoàn tất liệu trình, sắc môi anh Nam cải thiện rõ, vùng tăng sắc tố nhạt hơn, màu môi đồng đều hơn so với trước điều trị. Kết quả đáp ứng tốt, anh tiếp tục theo dõi và duy trì chăm sóc môi để hạn chế tình trạng tăng sắc tố tái diễn.

Bác sĩ cho biết mức độ cải thiện phụ thuộc vào nền da, tình trạng tăng sắc tố và khả năng đáp ứng của từng người. Điều trị thâm môi ngoài tập trung vào việc làm giảm sắc tố còn cần hạn chế những tác động có thể khiến tình trạng tái diễn hoặc kéo dài. Laser có thể hỗ trợ cải thiện màu môi, nhưng hiệu quả sẽ khó duy trì nếu yếu tố kích thích vẫn tiếp tục.

Với anh Nam, bác sĩ khuyên ngoài ngừng hút thuốc, cần duy trì dưỡng ẩm và bảo vệ môi trước ánh nắng để hạn chế khô, kích ứng. Khi sắc môi thay đổi kéo dài hoặc sẫm màu nhanh mà không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đến bệnh viện, để bác sĩ chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da đánh giá và lên phác đồ điều trị, thay vì tự sử dụng các sản phẩm làm sáng môi. Đặc biệt, nếu vùng môi xuất hiện sắc tố bất thường kèm loét, đóng vảy, đau, chảy máu hoặc thay đổi bề mặt, cần được kiểm tra sớm, nhằm ngăn ngừa các biến chứng đáng tiếc.

*Tên nhân vật đã được thay đổi