Bảy đứa trẻ câm điếc bẩm sinh lần đầu nghe được âm thanh sau phẫu thuật cấy điện cực ốc tai, theo GS Chung Thủy, nhân Ngày Thính giác thế giới 3/3.

Bé Quỳnh Như, 5 tuổi, được chẩn đoán điếc bẩm sinh từ năm 2 tuổi khi gia đình thấy bé không có phản ứng với âm thanh. Ông Tánh (70 tuổi, ngoại của bé) phụ chăm sóc Như từ khi mới lọt lòng vì mẹ em bị khiếm thính từ nhỏ, càng lớn thính lực càng suy giảm cho đến khi mất hẳn. Ông Tánh gom góp từng đồng từ việc làm vườn để mua máy trợ thính cho cháu, kiên trì tìm cơ hội để cháu được hòa nhập.

GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy – Chủ tịch Hội Tai Mũi Họng Việt Nam, Chủ tịch Hội Tai Mũi Họng ASEAN, cho biết, Hội đã nhận được nhiều lá thư tay từ ông Tánh, với hy vọng sẽ có nguồn tài trợ phẫu thuật hồi phục thính lực cho cháu. “Chi phí cấy điện cực ốc tai quá lớn, tôi tìm hiểu tầm 500-700 triệu đồng, hơn tất cả tài sản gia đình có”, ông Tánh nói. Cuối cùng, với sự kêu gọi của GS Chung Thủy, bé Như được một nhà hảo tâm tài trợ chi phí phẫu thuật.

“Ông ngoại yên tâm nhé”, GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, hiện kiêm Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nói với ông Tánh khi ông vỗ về cháu trước khi vào ca phẫu thuật.

Bước vào ca mổ, GS Chung Thủy khoan xương chũm bệnh nhi, mở sào bào thượng nhĩ qua hệ thống kính hiển vi ứng dụng trí tuệ nhân tạo thế hệ mới (Zeiss Kinevo 900) tiếp cận cửa sổ tròn ở tai trong. Sau đó, GS Chung Thủy thay găng tay lần hai, bóc hộp thiết bị điện cực ốc tai, tỉ mỉ đặt thiết bị chính xác vào ốc tai Quỳnh Như. “Mỗi lần bóc hộp thiết bị điện cực và đặt vào ốc tai bệnh nhi là một khoảnh khắc xúc động vì từ giây phút này, cuộc đời các em bước sang một trang mới”, giáo sư Chung Thủy nói.

Ngay sau đó, kết quả báo 22 điện cực bên trong tiếp nhận hoàn toàn tín hiệu với bộ xử lý âm thanh bên ngoài. GS Chung Thủy buông dụng cụ phẫu thuật, cả ê kip vỗ tay vui mừng.

Một tháng sau mổ, khi đặt máy bên ngoài, Quỳnh Như đáp ứng âm thanh tốt khi nghe tiếng chuông, tiếng trống nhỏ. Đây cũng chính là những âm thanh đầu đời mà Như nghe được sau 5 năm, kể từ khi em được sinh ra. “Hành trình vẫn phải tiếp tục, bệnh nhi phải học với giáo viên chuyên biệt để nghe, hiểu âm thanh và tập nói”, GS Chung Thủy nói.

Suốt 8 tháng qua, ông Tánh đều đặn đưa cháu ngoại đi học lớp chuyên biệt mỗi ngày. Đến nay, Như đã nghe và hiểu được âm thanh, tập nói theo lời cô, đã biết viết, biết đếm. Năm sau, Như vào lớp một cùng các bạn đồng trang lứa. “Như đã được sinh ra một lần nữa nhờ tấm lòng của bác sĩ và nhà hảo tâm”, ông Tánh nói.

Từ năm 2023 đến nay, giống bé Như, 7 trẻ câm điếc bẩm sinh đã được thực hiện cấy điện cực ốc tai với tổng số tiền hơn 3,5 tỷ đồng (hơn 500 triệu/ca) do GS Chung Thủy kêu gọi các nhà hảo tâm. GS Chung Thủy cho biết, mỗi năm nhiều hồ sơ của những bệnh nhi điếc sâu bẩm sinh gửi về Hội Tai Mũi Họng Việt Nam. Bác sĩ đánh giá hồ sơ bệnh án, ca nào cần can thiệp trước để không bỏ lỡ thời gian vàng trẻ học nghe nói. Các nhà tài trợ (bệnh viện, doanh nghiệp, nhà hảo tâm) sẽ xét hoàn cảnh gia đình khó khăn của trẻ.

Năm 2023, bé Thanh Trúc được doanh nghiệp tài trợ thiết bị cấy điện cực ốc tai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tài trợ toàn bộ chi phí phẫu thuật. Đến nay, Trúc đã nghe nói lưu loát, học lớp 2 cùng các bạn đồng trang lứa.

Tháng 1/2025, GS Chung Thủy kêu gọi tài trợ thành công cho bé Nhật Huy, 3 tuổi, điếc sâu bẩm sinh. “Gia đình khó khăn, hai vợ chồng làm thuê, không đủ chi tiêu qua ngày, làm sao dám nghĩ đến cấy điện cực ốc tai cho con”, mẹ bé Nhật Huy nói. Đến nay, sau 1 năm, Nhật Huy đã nghe được âm thanh, đang học nói. “Cấy điện cực sớm để không bỏ lỡ thời gian vàng của bệnh nhi”, GS Chung Thủy nói.

Tháng 12/2025, GS Chung Thủy tiếp tục kêu gọi thành công cấy điện cực ốc tai cho bé Ngọc Dung, 4 tuổi và Ánh Tuyết 5 tuổi. Hai bé được phẫu thuật thành công cùng ngày, ê kíp thực hiện gồm GS Chung Thủy và bác sĩ nước ngoài đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thực hiện. Hai bé được đặt máy bên ngoài cùng lúc, đáp ứng tốt với 22 điện cực, sau 1 tháng đã nghe được âm thanh.

Hơn 40 năm trong nghề, Giáo sư bác sĩ Chung Thủy đã gặp rất nhiều những đứa trẻ câm điếc bẩm sinh bị rào cản chi phí phẫu thuật quá lớn, chưa được bảo hiểm y tế chi trả phần thiết bị. Với những gia đình khó khăn, đó là giấc mơ ngoài tầm với. Trong khi, cấy điện cực ốc tai có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời một đứa trẻ khiếm thính. “Chiếc điện cực ốc tai đa kênh như một chiếc đàn piano đầy đủ các phím giúp người điếc nghe được hết tần số, cao độ khác nhau… Nếu không được hỗ trợ chi phí, các em phải sống trong thế giới không có âm thanh cả đời, tương lai nhiều thiệt thòi”, GS Chung Thủy nói.

Từ đau đáu đó, GS Chung Thủy đã viết thành bài thơ và được phổ nhạc thành bài hát “Âm thanh và giọng nói”. Bài hát cũng đã được trình diễn tại nhiều hội nghị, hội thảo tai mũi họng trong và ngoài nước. Từ bài hát này, nhiều tấm lòng vàng mới biết đến hoàn cảnh của những trẻ em câm điếc bẩm sinh. Và GS Chung Thủy đứng ra kêu gọi hỗ trợ cho các em.

Chủ một doanh nghiệp, từng là bệnh nhân cũ mà GS Chung Thủy điều trị thành công đã tài trợ hoàn toàn chi phí thiết bị cấy điện cực ốc tai (gần 500 triệu/ca) cho 7 bệnh nhi, với tổng số tiền đến nay hơn 3,5 tỷ đồng. Về chi phí phẫu thuật, GS Chung Thủy tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp, bệnh viện hỗ trợ.

Theo GS Chung Thủy, trước kia, chưa có cấy điện cực những đứa trẻ điếc bẩm sinh chỉ có thể đeo máy trợ thính nhưng âm thanh nghe rất nhỏ. Sau đó, từ những năm 1980, Cấy ốc tai điện tử được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận, áp dụng rộng rãi trên thế giới và Việt Nam tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật này. Sơ khai là ốc tai điện tử đơn kênh, sau đó công nghệ ngày càng phát triển thành ốc tai điện tử đa kênh giúp trẻ nghe được âm thanh mọi tần số.

Hơn 20 năm từ ca đầu tiên, đến nay, Việt Nam đã cập nhật và triển khai những kỹ thuật cấy điện cực ốc tai đạt chuẩn quốc tế. Công nghệ ngày càng hiện đại đã giúp những trẻ điếc bẩm sinh có thể nghe, nói, hiểu như trẻ bình thường.

Thời gian vàng tốt nhất để cấy ốc tai điện tử là giai đoạn “trước ngôn ngữ”, trước thời gian trẻ biết nói (từ 1 đến 5 tuổi), để có kết quả tốt nhất. Lúc đó, bộ não trẻ bắt đầu ghi nhận âm thanh, học lại những tín hiệu. Nhiều trường hợp trẻ điếc sâu bẩm sinh (điếc trước ngôn ngữ) khi thực hiện cấy ốc tai điện tử đa kênh, sau khoảng 1-2 năm với chương trình hỗ trợ ngôn ngữ trị liệu, hầu hết các em có thể giao tiếp tốt và hòa nhập được trường lớp, xã hội như những trẻ bình thường.