Mong con 3 năm dù dự trữ buồng trứng tốt, chồng có tinh trùng bình thường, chị Lan, 28 tuổi, đi khám phát hiện tắc và ứ dịch cả hai vòi trứng.

Vợ chồng chị Lan vừa đón con trai đầu lòng chào đời tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sau hơn 3 năm mong con. Trước đó, dù sinh hoạt vợ chồng đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai, anh chị vẫn chưa có tin vui. Nghĩ nguyên nhân do áp lực công việc, anh chị điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sử dụng thực phẩm bổ sung nhưng không cải thiện.

Năm ngoái, vợ chồng chị quyết định đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) thăm khám.

Kết quả kiểm tra cho thấy tinh trùng của người chồng trong giới hạn bình thường. Chị Lan có dự trữ buồng trứng tốt, chỉ số AMH 4,1 ng/mL. Tuy nhiên, chụp X-quang tử cung vòi trứng (HSG) phát hiện cả hai vòi trứng ứ đầy dịch và tắc nghẽn hoàn toàn. Đây là nguyên nhân cản trở khả năng thụ thai tự nhiên của chị.

ThS.BS Lê Uyên Phương, IVF Tâm Anh TP.HCM, cho biết tắc vòi trứng là nguyên nhân quan trọng khiến chị Lan khó mang thai tự nhiên. Vòi trứng đóng vai trò như “cầu nối” giữa buồng trứng và tử cung. Đây là nơi diễn ra quá trình thụ tinh, khi trứng gặp tinh trùng và tạo thành phôi thai. Sau khi thụ tinh, phôi sẽ di chuyển qua vòi trứng để đến tử cung, nơi làm tổ và phát triển thành thai nhi. Khi vòi trứng bị tắc và ứ dịch, tinh trùng không thể di chuyển lên để gặp trứng.

Đáng lo ngại hơn, lượng dịch ứ đọng này thường chứa các chất viêm, vi khuẩn hoặc độc tố. Chúng có xu hướng chảy ngược vào buồng tử cung, tạo ra môi trường bất lợi, làm nhiễm độc phôi hoặc ngăn cản phôi làm tổ. Bệnh lý này thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng nên nhiều phụ nữ chỉ phát hiện ra khi đi khám hiếm muộn.

“Người bệnh còn trẻ, dự trữ buồng trứng tốt nhưng nếu không phát hiện và xử lý tình trạng ứ dịch vòi trứng, cơ hội mang thai vẫn có thể bị ảnh hưởng”, bác sĩ Phương nói.

Sau khi đánh giá tình trạng hai vợ chồng, bác sĩ Phương xây dựng kế hoạch thụ tinh ống nghiệm (IVF) kết hợp xử lý tổn thương vòi trứng trước khi chuyển phôi.

Chị Lan được kích thích buồng trứng, bác sĩ thu được 9 noãn, trong đó có 7 noãn trưởng thành. Các noãn được thụ tinh bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Phôi sau đó được nuôi cấy trong hệ thống Time-lapse, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ theo dõi quá trình phát triển liên tục và đánh giá đặc điểm hình thái, động học của phôi để chọn phôi có tiềm năng làm tổ cao.

Kết quả chị Lan được 7 phôi ngày 5, trong đó có 4 phôi đạt chất lượng loại 1. Tuy nhiên, êkíp chưa chuyển phôi ngay.

Theo bác sĩ Phương, dù có phôi chất lượng tốt, tình trạng ứ dịch ở cả hai vòi trứng vẫn là yếu tố cần giải quyết. Nếu dịch tiếp tục chảy ngược vào buồng tử cung, môi trường làm tổ của phôi có thể bị ảnh hưởng, làm giảm khả năng thành công của lần chuyển phôi.

Sau khi cân nhắc đặc điểm tổn thương và kế hoạch sinh sản, bác sĩ Phương chỉ định nội soi cắt 2 vòi trứng, xử lý dứt điểm tình trạng ứ dịch trước khi chuyển phôi. Sau một tháng, khi sức khỏe chị Lan ổn định, bác sĩ chuẩn bị nội mạc tử cung và chuyển phôi. Chị Lan đậu thai ngay lần chuyển đầu tiên. Tuần thai 38, chị sinh con trai nặng 3,2 kg. Vợ chồng chị vẫn còn trữ lại 6 phôi dự phòng sinh con trong tương lai.

Theo bác sĩ Phương, các số liệu thống kê cho thấy nguyên nhân vô sinh nữ chiếm khoảng 40%, có thể liên quan đến bất thường ở tử cung, buồng trứng, vòi trứng, yếu tố di truyền hoặc bệnh lý toàn thân. Trong đó, các vấn đề liên quan đến vòi trứng được ghi nhận chiếm khoảng 35-40% nguyên nhân vô sinh nữ. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ không có biểu hiện rõ ràng. Chu kỳ kinh nguyệt vẫn đều, không đau bụng bất thường và dự trữ buồng trứng vẫn tốt, nhưng khả năng thụ thai tự nhiên bị ảnh hưởng do vòi trứng không còn thông suốt.

Việc phát hiện và đánh giá sớm những bất thường tại cơ quan này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chẩn đoán, giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tối ưu cơ hội mang thai.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, các cặp vợ chồng được thăm khám, đánh giá toàn diện, đồng thời đánh giá sức khỏe sinh sản. Tùy theo độ tuổi, tiền sử sức khỏe và nguyên nhân hiếm muộn, bác sĩ có thể kết hợp siêu âm, xét nghiệm nội tiết, tinh dịch đồ, chụp X-quang tử cung vòi trứng (HSG) và các kỹ thuật chuyên sâu khi cần, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, tối ưu cơ hội mang thai.

Bác sĩ Phương khuyến cáo các cặp vợ chồng dưới 35 tuổi nên đi khám hiếm muộn nếu chưa có thai sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai. Với phụ nữ từ 35 tuổi trở lên, thời gian khuyến nghị là sau 6 tháng. Người có tiền sử viêm vùng chậu, thai ngoài tử cung hoặc phẫu thuật liên quan đến vòi trứng nên thăm khám sớm hơn.

* Tên nhân vật đã được thay đổi