Anh Hưng, 46 tuổi, ngủ ngáy hơn 20 năm kèm ngưng thở khi ngủ, vừa được bác sĩ phẫu thuật “4 trong 1” loại bỏ tình trạng bệnh.

Anh Hưng (TP HCM) kể thường xuyên bị giật mình tỉnh giấc giữa đêm, trước thời điểm đó thì gia đình cho biết anh ngủ ngáy rất to kèm theo tiếng rít, hụt hơi. Anh còn thường xuyên khó chịu vùng mũi họng, tái phát viêm amidan nhiều lần. Dù được tư vấn phẫu thuật cắt amidan nhưng anh không thực hiện vì cho rằng khi tuổi cao, amidan sẽ tự teo.

ThS.BS.CKI Phạm Thị Phương, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết anh Hưng đang gặp phải hàng loạt vấn đề vùng mũi họng, bao gồm vẹo vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi dưới hai bên, nang vòm (đang theo dõi), amidan quá phát, hẹp eo họng, viêm họng thanh quản sung huyết. Kết quả đo đa ký hô hấp ghi nhận anh Hưng có tình trạng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Bác sĩ chỉ định anh Hưng ca phẫu thuật “4 trong 1”, gồm chỉnh hình cuốn mũi và vách ngăn, cắt amidan, chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà. Bác sĩ tiến hành cắt amidan bằng Coblator với sóng radio cao tần ít đau, ít chảy máu; sau đó chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà, cắt một phần khẩu cái mềm kèm lưỡi gà, cắt niêm mạc thừa bên thành họng ở trụ sau amidan, giúp mở rộng eo họng. Sau cùng, bác sĩ chỉnh hình cuốn mũi dưới và vách ngăn qua nội soi.

Ca phẫu thuật kết thúc sau hơn 1 giờ. Hậu phẫu, anh Hưng thở dễ hơn khi nằm, không còn cảm giác khó thở, uống nước không sặc. Sau mổ, người bệnh cảm nhận rõ đường thở thông thoáng, dễ thở khi nằm. Vết mổ lành thương tốt, anh Hưng xuất viện sau 1 ngày. “Lần đầu tiên sau 20 năm cưới nhau mới thấy chồng ngủ không ngáy”, vợ anh Hưng cho biết.

Tái khám sau 1 tuần, vết mổ anh Hưng lành thương tốt, đường thở thông thoáng, giảm đáng kể tình trạng ngủ ngáy, không còn khó thở, hụt hơi khi đang ngủ. Tái khám sau 3 tuần, anh Hưng hết ngủ ngáy, hết giật mình tỉnh giấc giữa đêm, giấc ngủ sâu hơn, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ Phương cho biết, ngủ ngáy có thể do sinh lý hoặc bệnh lý. Nếu tình trạng ngủ ngáy xuất hiện sau khi uống rượu bia, ngủ sai tư thế nhưng không có tình trạng ngưng thở khi ngủ hoặc hết ngáy nếu thay đổi các thói quen sai là ngủ ngáy sinh lý.

Nếu ngủ ngáy thường xuyên, kèm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, mệt mỏi sau ngủ dậy, buồn ngủ ban ngày, tình trạng không cải thiện sau khi điều chỉnh cân nặng, tư thế ngủ là dấu hiệu của bệnh lý, cần điều trị. Một số bệnh gây ngủ ngáy như viêm amidan quá phát, hẹp eo họng, lệch vách ngăn mũi, đáy lưỡi to, khối u vòm họng.

Amidan là tổ chức lympho, được xem là “cửa ngõ” của đường hô hấp. Ở một số người khi trưởng thành, amidan có thể tự “teo nhỏ lại”, hết viêm nhiễm khi không còn tiếp xúc nhiều với nguồn lây nhiễm, người có sức đề kháng ổn định. Còn khi viêm amidan quá phát độ 4, thường xuyên viêm nhiễm, tái phát liên tục, gây biến chứng thì cần phẫu thuật cắt amidan.

Người ngủ ngáy có thể gặp hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Tình trạng làm giảm hoặc ngừng hoàn toàn luồng không khí khiến người bệnh ngừng thở tạm thời từ vài giây đến hơn một phút, lặp lại nhiều lần mỗi đêm. Cơ thể thiếu oxy, người bệnh phải tỉnh giấc chớp nhoáng để thở lại. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây biến chứng cao huyết áp, tiểu đường, suy giảm trí nhớ, rối loạn tình dục, tai nạn sinh hoạt, đột quỵ…

“Tuy nhiên, không phải trường hợp nào ngủ ngáy cũng phải phẫu thuật”, bác sĩ Phương cho hay. Phẫu thuật được chỉ định khi người bệnh có tình trạng tắc nghẽn ngoại biên gây ngưng thở khi ngủ, điều trị nội khoa không đáp ứng. Người bệnh ngủ ngáy có thể được bác sĩ chỉ định điều trị bằng máy thở áp lực dương liên tục CPAP. Đây là phương pháp giúp cung cấp Oxy lúc ngủ, cải thiện ngủ ngáy.

Bác sĩ Phương khuyến cáo, nếu ngủ ngáy to, thường xuyên thức giấc giữa đêm, mệt mỏi khi tỉnh dậy, buồn ngủ ban ngày, viêm amidan thường xuyên tái phát nên đi khám bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm để chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Người bệnh bị ngủ ngáy sinh lý nên luyện tập thể thao, ăn uống khoa học, duy trì cân nặng, bỏ thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, không dùng thuốc an thần; kê cao đầu, nằm nghiêng khi ngủ… để giảm ngủ ngáy. Điều trị triệt để các bệnh mũi họng và duy trì khám sức khỏe định kỳ 2 lần mỗi năm để phòng bệnh biến chứng.