Anh Quyết, 35 tuổi, không có tinh trùng, vô sinh, hai lần phẫu thuật tìm tinh trùng thất bại, đến lần thứ ba được vi phẫu micro-TESE mới thành công có con của chính mình.

Anh Quyết mắc bệnh quai bị ở tuổi dậy thì, biến chứng teo tinh hoàn. Kết hôn một năm không có con, vợ chồng anh đến khám tại bệnh viện ở Hà Nội, xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng, siêu âm phát hiện mắc thêm bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh. Bác sĩ phẫu thuật tinh hoàn tìm tinh trùng cho anh Quyết để thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) nhưng không thành công. Anh Quyết tiếp tục điều trị, phẫu thuật ở một bệnh viện khác vẫn thất bại. Cả hai lần, bác sĩ khuyên xin tinh trùng hiến tặng nhưng vợ chồng anh từ chối.

Đầu năm 2024, vợ chồng anh Quyết đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) với mong muốn phẫu thuật lần thứ ba.

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM, cho biết, ở nam giới, nếu số lần can thiệp phẫu thuật lên tinh hoàn càng nhiều càng tích lũy thêm những tổn thương. Anh Quyết có tinh hoàn teo nhỏ, thất bại sau hai lần phẫu thuật, nếu vội vàng phẫu thuật lần thứ ba thì tiên lượng vẫn không tìm thấy tinh trùng, gây tốn kém chi phí và tăng thêm tổn thương cho người bệnh.

Anh Quyết có bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh chưa được điều trị. Các đám rối tĩnh mạch tinh suy giãn gây ứ trệ máu, làm tăng nhiệt độ ở tinh hoàn, hủy hoại tinh trùng, giảm khả năng sản xuất tinh binh. Bác sĩ Huy quyết định mổ và điều trị bệnh lý này trước. Êkíp bác sĩ thắt các tĩnh mạch tinh giãn, chuyển dòng máu đến các tĩnh mạch tốt giúp cải thiện khả năng tưới máu, nuôi dưỡng tinh hoàn giúp phục hồi khả năng sản xuất tinh trùng tốt hơn cho người bệnh.

Anh Quyết tuân thủ lịch tái khám, uống thuốc, chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất, vận động khoa học. Kiên trì suốt 10 tháng, cuối năm 2024, anh Quyết trở lại Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM, kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ ghi nhận có vài tinh trùng nhưng bất động. “Đây là tín hiệu tốt cho thấy khả năng sản xuất tinh trùng của người bệnh dần được hồi phục”, bác sĩ Huy nói, cho biết thêm, các bác sĩ quyết định vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng cho anh Quyết song song cùng ngày người vợ chọc hút noãn giúp tăng tỷ lệ thành công khi thụ tinh trong ống nghiệm.

Hai bên tinh hoàn của anh Quyết đã bị tổn thương, nhiều vị trí xơ chai sau những lần phẫu thuật trước đó. Với hệ thống kính vi phẫu hiện đại, độ phóng đại lên đến 30 lần, bác sĩ Huy tìm kiếm mọi ngóc ngách, cắt lọc các ống sinh tinh tiềm năng chuyển vào hệ thống phòng Lab.

Chuyên viên phôi học soi tìm dưới kính hiển vi đảo ngược độ phóng đại gấp 200 lần, thành công tìm được 20 tinh trùng quý giá. Một nửa số tinh trùng được tiêm vào bào tương trứng (kỹ thuật ICSI) thụ tinh trong ống nghiệm, nuôi cấy được năm phôi ngày 5 chất lượng tốt. Số tinh trùng còn lại được trữ đông giúp người bệnh bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai mà không cần phẫu thuật.

Chị Thảo, 35 tuổi, vợ anh Quyết, hiện đang được chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện để chuyển phôi vào lòng tử cung giúp mang thai.

“Cuối cùng, sự kiên trì của vợ chồng tôi cũng có được quả ngọt, có con của chính mình”, anh Quyết nói.

Theo bác sĩ Huy, nam giới không có tinh trùng trong tinh dịch có thể do hai nhóm nguyên nhân, gồm do tắc nghẽn hoặc không tắc nghẽn. Nhóm tắc nghẽn thường do bất thường bẩm sinh không có ống dẫn tinh; các bệnh viêm nhiễm, chấn thương khiến ống dẫn tinh, mào tinh… bị tổn thương, đường dẫn tinh bị tắc, không thể xuất ra ngoài. Ở nhóm này, khả năng sản xuất tinh trùng của người bệnh còn tốt, do đó có thể áp dụng các phương pháp can thiệp lên tinh hoàn nhiều lần.

Với nhóm nguyên nhân không do tắc nghẽn, người bệnh có thể mắc bệnh di truyền, bất thường ở vùng dưới đồi – tuyến yên hoặc bất thường ở tinh hoàn (không có hoặc tinh hoàn ẩn, teo tinh hoàn, viêm tinh hoàn do quai bị,…). Những trường hợp này khả năng sản xuất tinh hoàn vốn suy giảm, việc can thiệp phẫu thuật nhiều lần, lấy đi nhiều mô tinh hoàn càng khiến mức độ tổn thương nghiêm trọng hơn, giảm khả năng sản xuất tinh trùng và các nội tiết tố nam.

“Nhiều nam giới vô tinh được khuyên xin tinh trùng hiến tặng hoặc xin con nuôi, song vẫn có có hội sinh con cùng huyết thống bằng nhiều phương pháp điều trị”, bác sĩ Huy nói, cho biết lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng của người bệnh và thời điểm can thiệp lý tưởng nhất giúp tối ưu tỷ lệ thành công.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận và điều trị thành công cho nhiều nam giới vô sinh. Tùy tình trạng, nguyên nhân vô sinh, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc, hoặc kết hợp các phương pháp khác như: chọc hút tinh trùng từ mào tinh qua da (PESA), chọc hút tinh trùng từ tinh hoàn qua da (TESA), mở bìu trích tinh trùng từ mào tinh vi phẫu (MESA), mở bìu lấy tinh trùng từ tinh hoàn (TESE).

Đặc biệt, vi phẫu tích mô tinh hoàn tìm tinh trùng (micro-TESE) là phương pháp hiện đại nhất thường áp dụng cho những trường hợp nam giới vô tinh do bệnh lý phức tạp, tỷ lệ thành công tìm thấy tinh trùng hơn 80%.

Bác sĩ Huy khuyến cáo, vợ chồng sau kết hôn một năm chưa có thai nên đến khám và điều trị sớm. Nam giới chưa kết hôn có tiền căn mắc bệnh quai bị, hoặc các bất thường ở hệ thống cơ quan sinh sản nên chủ động khám, trữ đông tinh trùng giúp giảm thiểu nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật trong tương lai.

*Tên người bệnh đã được thay đổi