Đã từng cắt cụt ngón chân út vì biến chứng bàn chân tiểu đường, ông Tuyên (80 tuổi) tiếp tục bị nhiễm trùng sâu đúng chỗ ngón chân bị cắt.

Sau hơn 30 năm bị tiểu đường type 2, ông Tuyên phải cắt cụt ngón chân út bên trái vì hoại tử do biến chứng bàn chân tiểu đường 2 năm trước. Tuổi cao, ăn uống thiếu kiểm soát, cùng thói quen uống rượu và hút thuốc nhiều khiến đường huyết người bệnh thường xuyên trồi sụt.

Tháng trước, vị trí ngón chân đã bị cắt xuất hiện vết nứt, không đau nên ông không để ý. Bác sĩ CKI Phạm Thị Thu Hà, Trưởng Đơn vị Bàn chân – Đái tháo đường, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) cho biết, khi nhập viện, vết thương ở chân ông Tuyên đã nhiễm trùng nặng, sưng tấy, gây sốt, chảy dịch mủ. Miệng vết thương không lớn nhưng các mô đã bị hoại tử, nhiễm trùng sâu đến xương bàn chân khiến việc làm sạch vết thương khá khó khăn.

Ông Tuyên vừa điều trị ổn định đường huyết vừa dùng kháng sinh khống chế không để nhiễm trùng lan rộng ra toàn bàn chân. “Mục đích là bảo tồn tối đa bàn chân cho người bệnh”, bác sĩ Hà nói.

Người bệnh được cắt lọc các mô hoại tử, dùng máy áp lực âm VAC để hút dịch từ vết thương sâu, kích thích mô mới phát triển. Sau gần 2 tuần điều trị, vết thương của ông đã khô miệng, hết chảy dịch, hết sưng tấy.

Bác sĩ Hà cho biết, nhiễm trùng bàn chân trong tiểu đường có nguyên nhân từ nhiều yếu tố như biến chứng thần kinh, thiếu máu ở phạm vi cục bộ, rối loạn chức năng dinh dưỡng và nhiễm trùng. Tuy nhiên, nguyên nhân chính chủ yếu là do bàn chân thiếu máu, dẫn đến các vấn đề khó khăn trong việc cung cấp dưỡng chất và oxy cho khu vực này. Bệnh có thể xuất phát từ tổn thương tại chỗ hoặc từ vấn đề mạch máu ngoại vi.

Tổn thương thần kinh ngoại biên là một biến chứng phổ biến của bệnh đái tháo đường, thường gặp từ 50% đến 70% trong số các trường hợp. Những tổn thương này ảnh hưởng đến các sợi thần kinh cảm giác, vận động và tự chủ. Kết quả là bàn chân của người bệnh không còn nhạy cảm với những cảm giác đau thông thường. Tổn thương thần kinh ngoại biên cũng dẫn đến sự giảm tiết mồ hôi, thay đổi cấu trúc của da, khiến da trở nên khô nứt nẻ, dễ bị vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập gây nhiễm trùng bàn chân.

Người bị tiểu đường có nguy cơ nhiễm trùng cao gấp 1,5 đến 4 lần, rõ rệt nhất đối với nhiễm trùng thận, viêm tủy xương và nhiễm trùng bàn chân. Ngược lại, bệnh tiểu đường cũng là yếu tố làm phức tạp thêm các bệnh nhiễm trùng thông thường. Khoảng 25% người bị tiểu đường sẽ phát triển vấn đề nghiêm trọng liên quan đến chân, trong đó đàn ông lớn tuổi và người béo phì có nguy cơ cao hơn về nhiễm trùng bàn chân tiểu đường. Vì thế, kiểm soát đường huyết luôn là yếu tố quan trọng nhất đối với người bệnh tiểu đường.

Ông Tuyên được tư vấn kỹ về việc sử dụng thuốc ổn định đường huyết đúng liều, đều đặn theo chỉ định của bác sĩ, hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá và tái khám định kỳ. Đối với bàn chân có nguy cơ tái nhiễm trùng cao, bác sĩ Hà khuyến cáo người bệnh không nên ngâm chân trong nước nóng, nước muối, nước lá, đi giày dép mềm vừa chân, kiểm tra bàn chân hàng ngày để phát hiện sớm các vết thương nếu có vì hầu hết người bệnh không nhận ra cho đến khi vết thương bị nhiễm trùng. Việc phát hiện sớm sẽ hạn chế các tổn thương cũng như nguy cơ đoạn chi ở người bệnh tiểu đường.

*Tên người bệnh đã thay đổi