Một tháng, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiếp nhận gần 60 ca hóc dị vật, trong đó chủ yếu là hóc xương trong các buổi tiệc tùng.

Ngày 22/1, ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết thông tin trên, thêm rằng, những ngày cuối năm, tình trạng hóc dị vật thường tăng vì tiệc tùng (liên hoan, tất niên) nhiều. Việc ăn uống không cẩn thận trong không khí sôi động của các bữa tiệc; vừa ăn vừa cười đùa, hát, uống rượu bia làm giảm sự tập trung khi nhai, nuốt, tăng nguy cơ hóc dị vật. Một số người có dấu hiệu hóc dị vật nhưng vì đang trong bữa tiệc hoặc công việc cuối năm bận rộn nên không đi khám liền, để lâu, có trường hợp biến chứng nghiêm trọng.

Đơn cử như chị P.N.M. (30 tuổi, TP.HCM) tham gia buổi tiệc tất niên cùng bạn bè tại một nhà hàng. Khi đang ăn vịt quay, chị cảm thấy đau buốt ở cổ họng, khó nuốt. Chị M. uống nhiều nước để đẩy xương xuống nhưng lại càng ho, khó chịu, đau họng, khó thở.

Sáng hôm sau, chị M. mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám. Dựa vào kết quả nội soi họng, chụp CT, bác sĩ Hằng cho biết, chị M. có dị vật nghi ngờ xương vịt ở đoạn 1/3 trên thực quản, đầu xương sắc nhọn đâm vào thành thực quản. Dị vật không thể gắp qua nội soi tại phòng khám do kích thước lớn, dễ gây thủng thực quản. Ngay lập tức, chị M. được đưa vào phòng thủ thuật nội soi, ekip bác sĩ gây mê và bác sĩ nội soi dạ dày gắp dị vật. Sau 15 phút thực hiện thủ thuật, mảnh xương vịt kích thước 4cm đã được gắp ra thành công. Hậu phẫu, sức khỏe chị M. ổn định, cổ họng không còn đau rát, ăn uống bình thường.

Bác sĩ Hằng cho biết, xương vịt thường cứng và sắc, có thể gây tổn thương niêm mạc nhiều hơn các loại xương khác; dễ làm rách niêm mạc, gây viêm nhiễm và áp xe. Xương vịt dễ mắc kẹt ở vị trí sâu của hạ họng, thực quản; khó phát hiện và gắp nếu không có sự can thiệp y tế đúng cách.

Dị vật thực quản phát hiện và lấy sớm càng tốt. Nếu để lâu, dị vật có thể xuống ruột, quá trình này có thể đâm xuyên thủng ruột, phải phẫu thuật ổ bụng để lấy dị vật.

Dị vật thực quản nguy hiểm vì có thể làm thủng thực quản, dẫn đến viêm trung thất, viêm mô tế bào, hoặc thậm chí là viêm màng ngoài tim nếu nhiễm trùng lan đến vùng tim. Nếu dị vật gây áp lực lên khí quản hoặc phế quản, có thể dẫn đến khó thở, ho, và nguy cơ suy hô hấp. Chưa kể, dị vật thực quản đôi khi khó chẩn đoán ngay lập tức, đặc biệt nếu không gây ra triệu chứng rõ ràng lúc đầu, dẫn đến chậm trễ trong việc điều trị và tăng nguy cơ biến chứng.

Hay như trường hợp anh L.P.A. (45 tuổi, Đồng Nai) cảm thấy đau họng, vướng họng sau khi vừa ăn cá vừa nói chuyện trong buổi tiệc tất niên tại nhà. Anh A. biết mình bị hóc xương, cố gắng uống nước, nuốt cơm trắng miếng lớn nhưng không được. Tuy còn vướng họng, nuốt đau nhưng do lu bu công việc kinh doanh cuối năm, anh chưa sắp xếp được thời gian đi khám. Cho đến khi sốt cao, nuốt đau nhiều, nuốt vướng, không ăn uống được, đau sưng họng, anh mới đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

ThS.BS.CKI Trương Tấn Phát, Trưởng Đơn vị Tai Mũi Họng, nội soi họng và dựa vào kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cho biết, anh A. bị xương cá cắm sâu vào góc khuất ở sau họng, đã biến chứng áp xe thành sau họng. Áp xe thành sau họng là tình trạng viêm nhiễm, đã hình thành ổ mủ, phải điều trị sớm để không lan rộng.

“Dị vật cắm vào sau họng gây viêm nhiễm, để lâu, không được điều trị đã biến chứng, gây áp xe thành sau họng. Người bệnh lại xử trí sai khi hóc xương làm dị vật bị đẩy vào sâu bên trong”, bác sĩ Phát nói.

Ekip bác sĩ tiến hành mổ cấp cứu rạch áp xe và lấy dị vật. Bệnh nhân được truyền kháng sinh và rạch dẫn lưu ổ áp xe để loại bỏ mủ và giảm chèn ép vùng họng thanh quản gây khó thở, ngăn nhiễm trùng lan rộng.

Theo bác sĩ Phát, áp xe họng không tự khỏi. Nếu không xử trí đúng và kịp thời, người bệnh có thể bị nhiễm trùng lan sang các khu vực lân cận như vùng cổ, trung thất (vùng ngực); nhiễm trùng huyết; chèn ép đường thở gây ngạt thở, đe dọa tính mạng; viêm tắc tĩnh mạch cảnh. Nếu xử trí đúng và kịp thời, bệnh diễn biến tốt sau khoảng 7 -10 ngày.

Bác sĩ Phát cho biết, cuối năm nhiều tiệc tùng, liên hoan, để tránh hóc dị vật, mọi người nên nhai kỹ, ăn chậm, hạn chế nói chuyện hoặc cười đùa khi ăn, và đặc biệt cẩn trọng với những món ăn có xương hoặc vỏ cứng. Đối với trẻ em và người già, cần loại bỏ xương trước khi ăn.

Khi có các dấu hiệu nghi hóc dị vật như nuốt vướng, đau họng, ho, khàn giọng, tím tái, khó thở… cần đến ngay cơ sở y tế càng sớm càng tốt để bác sĩ xử lý gắp dị vật, tránh biến chứng. Nếu đến muộn sau 24h sẽ bắt đầu có hiện tượng viêm nhiễm nhiều và sau 48h sẽ gây áp xe hóa. Đồng thời người bệnh không được tự ý chữa bằng các mẹo dân gian như nuốt cơm, uống nước, đập mạnh vào đầu, ngực… vì sẽ khiến dị vật đẩy sâu hơn.