HÀ NỘI – Chị Lan, 38 tuổi, cùng chồng và con gái 9 tuổi gần đấy xuất hiện triệu mệt mỏi, đầy bụng, ngứa da, đi khám được xác định nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo.

Suốt 8 năm nuôi mèo, gia đình chị Lan luôn xem thú cưng như một thành viên trong nhà. Mèo được tự do đi lại trong phòng ngủ, nằm trên ghế sofa, thậm chí ngủ cùng giường với các thành viên. Cách đây 5 tháng, chị Lan thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài, thường xuyên đầy bụng, khó chịu vùng bụng, ngứa da từng đợt nhưng không xác định được nguyên nhân. Ban đầu, chị cho rằng các triệu chứng do áp lực công việc, rối loạn tiêu hóa hoặc dị ứng thời tiết nên tự điều chỉnh chế độ ăn uống, mua thuốc theo triệu chứng.

Một tháng sau, con gái 9 tuổi của chị cũng xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ, ăn uống kém, thỉnh thoảng nổi mẩn ngứa. Chồng chị, 42 tuổi, cũng biểu hiện mệt mỏi, ngứa da và rối loạn tiêu hóa kéo dài. Cả 3 người đến khám chuyên khoa Da liễu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. Nhận thấy ba thành viên trong gia đình có những triệu chứng tương tự, qua khai thác tiền sử, bác sĩ đặc biệt lưu ý việc gia đình nuôi mèo lâu năm, thường xuyên tiếp xúc gần với vật nuôi và có thói quen cho mèo ngủ chung giường. Bác sĩ da liễu chuyển chuyên khoa Nội Tổng hợp khám về bệnh truyền nhiễm để chẩn đoán và điều trị.

TS.BS Lê Xuân Luật cho biết kết quả xét nghiệm cả ba người trong gia đình đều có dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng liên quan đến chó mèo, trong đó ghi nhận nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo (Toxocara) qua chỉ dấu tăng bạch cầu ái toan và xét nghiệm giun sán. Sau khi được bác sĩ tư vấn và điều trị thuốc theo phác đồ các triệu chứng của các thành viên trong gia đình dần cải thiện.

Chị Lan cho biết trước đó gia đình luôn nghĩ mèo nuôi trong nhà an toàn do ăn thức ăn đóng gói, vệ sinh thường xuyên, không tiếp xúc với động vật bên ngoài nên không có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.

Theo bác sĩ Luật nuôi thú cưng “kín” ở trong nhà không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh, nhưng tiếp xúc gần kéo dài, đặc biệt khi không tẩy giun cho vật nuôi định kỳ hoặc vệ sinh chưa đúng cách, có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm với một số tác nhân gây bệnh.

Giun đũa chó mèo (Toxocara) là một trong những loại ký sinh trùng có khả năng truyền từ động vật sang người. Chó mèo nhiễm giun có thể thải trứng ký sinh trùng ra môi trường qua phân. Những trứng này có khả năng tồn tại trong đất, bụi, trên bề mặt đồ vật hoặc bám vào lông, móng chân vật nuôi.

Con người có thể nhiễm bệnh khi vô tình nuốt phải trứng ký sinh trùng sau khi tiếp xúc với nguồn nhiễm, chẳng hạn không rửa tay sau khi chơi với chó mèo, dọn chất thải của vật nuôi hoặc để thú cưng tiếp xúc với chăn, gối, khu vực sinh hoạt chung.

Không phải cứ ngủ chung với chó mèo là mắc bệnh. Nguy cơ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của vật nuôi, thói quen vệ sinh, việc tẩy giun định kỳ và khả năng miễn dịch của từng người. “Tuy nhiên, khi thú cưng thường xuyên tiếp xúc với không gian ngủ, nguy cơ phơi nhiễm có thể tăng nếu không kiểm soát tốt”, bác sĩ Luật cho hay.

Ở người, nhiễm Toxocara có thể không biểu hiện rõ hoặc chỉ gây các triệu chứng không đặc hiệu như mệt mỏi, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, ngứa, nổi mề đay. Một số trường hợp, ấu trùng có thể di chuyển đến các cơ quan như gan, phổi hoặc mắt, gây tổn thương cần được điều trị.

Trẻ em là nhóm cần được chú ý vì thường xuyên chơi với thú cưng, tiếp xúc với nền đất, đồ chơi và có thói quen đưa tay lên miệng. Người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ gặp biến chứng nếu nhiễm bệnh.

Bên cạnh ký sinh trùng, bác sĩ cho biết chó mèo còn có thể liên quan đến một số bệnh khác lây sang người như nấm da, bệnh mèo cào do vi khuẩn Bartonella hoặc bệnh dại trong trường hợp bị động vật nhiễm virus cắn, cào. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết chó mèo được chăm sóc đúng cách vẫn có thể sống an toàn cùng gia đình và mang lại nhiều lợi ích về tinh thần.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người nuôi cần đưa chó mèo đi khám, tiêm phòng và tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y; vệ sinh nơi ở, đặc biệt là khu vực thú cưng thường xuyên nằm; rửa tay sau khi tiếp xúc với vật nuôi hoặc chất thải; hạn chế để chó mèo liếm mặt, miệng, vết thương hở.

Những người xuất hiện triệu chứng kéo dài như đau bụng không rõ nguyên nhân, ngứa da, nổi mề đay, mệt mỏi kéo dài hoặc có tiền sử tiếp xúc thường xuyên với chó mèo nên đi khám để được đánh giá và làm xét nghiệm khi cần thiết.

Cả gia đình chị Lan được điều trị bằng thuốc, tình trạng ổn định sau 3 tháng. Gia đình chị vẫn tiếp tục nuôi mèo nhưng ghi nhớ tẩy giun đúng lịch cho vật nuôi, vệ sinh chăn gối thường xuyên và không để mèo ngủ trên giường như trước.