Cụ Bé, 91 tuổi, sưng đau chân trái kéo dài 10 ngày, bác sĩ chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, điều trị nội khoa bằng thuốc kháng đông.

ThS.BS.CKII Hồ Anh Tuấn, Đơn vị Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (Cơ sở P.Tân Hưng, TP.HCM – Quận 7 cũ), cho biết cục máu đông hình thành trong hệ tĩnh mạch sâu ở chân làm cản trở dòng máu trở về tim. Tình trạng này khiến áp lực trong tĩnh mạch tăng cao, dẫn đến dịch thoát ra mô xung quanh gây sưng, kèm theo phản ứng viêm tại chỗ khiến vùng da trở nên nóng, đỏ và đau khi vận động hoặc chạm vào.

Cụ Bé có tiền sử tăng huyết áp, song nguyên nhân hình thành huyết khối lần này chưa được xác định rõ. Theo bác sĩ Tuấn, huyết khối tĩnh mạch sâu có thể dẫn đến các biến chứng như suy tĩnh mạch mạn tính, hội chứng hậu huyết khối (sưng chân kéo dài, loét da khó lành), nhiễm trùng hoặc nguy hiểm hơn là thuyên tắc phổi – tình trạng cục máu đông di chuyển lên phổi – có thể đe dọa tính mạng.

Bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kháng đông theo phác đồ cá thể hóa. Thuốc chặn quá trình đông máu, ngăn cục máu đông phát triển thêm, hạn chế hình thành huyết khối mới, giảm nguy cơ biến chứng. Đồng thời, cơ thể có thể tự kích hoạt cơ chế tiêu sợi huyết tự nhiên để dần làm tiêu cục máu đông theo thời gian.

Sau thời gian điều trị, bệnh nhân dung nạp thuốc tốt, tình trạng sưng đau cải thiện rõ rệt, có thể vận động chi nhẹ nhàng. Sau 3 tháng, kết quả siêu âm cho thấy cục máu đông đã tiêu.

Bác sĩ khuyến nghị người bệnh tiếp tục tuân thủ điều trị, uống thuốc đúng giờ, kê chân cao hơn tim khoảng 10-15 cm để hỗ trợ hồi lưu tĩnh mạch. Các bài tập nhẹ như xoay cổ chân, co duỗi ngón chân cũng giúp cải thiện lưu thông máu. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu chân răng, chảy máu cam, bầm tím dưới da hoặc đi tiêu phân đen, người bệnh cần tái khám ngay.

Huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới là tình trạng cục máu đông hình thành trong các tĩnh mạch sâu ở chân, thường gặp ở vùng khoeo, đùi hoặc chậu. Các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi cao, ít vận động, thừa cân, béo phì, hút thuốc lá, sử dụng nội tiết tố, mang thai hoặc có các rối loạn đông máu.

Bệnh có thể diễn tiến âm thầm hoặc biểu hiện bằng các dấu hiệu như sưng một bên chân, đau, da đỏ hoặc đổi màu, tĩnh mạch nổi rõ. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi xảy ra biến chứng. Nếu cục máu đông di chuyển lên phổi, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, ho ra máu, chóng mặt hoặc ngất, cần cấp cứu ngay.

Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện tình trạng sưng đau chân, đặc biệt ở người lớn tuổi, không nên tự xử trí theo kinh nghiệm dân gian mà cần đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân, điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.