Chị Thủy 36 tuổi mang thai 28 tuần phát hiện cổ tử cung ngắn, xét nghiệm tiên lượng sinh non trong 7 ngày, được nhập viện, bác sĩ giữ thai thêm 6 tuần.

Tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, chị Thủy được khám thai và đo chiều dài kênh cổ tử cung còn 19 mm (dưới 25 mm là bất thường). Xét nghiệm Partosure – đánh giá nguy cơ sinh non cho kết quả dương tính, nguy cơ cao sinh non trong vòng 7-14 ngày. Thai phụ được chuyển đến điều trị tại Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

Tương tự, chị Mai, 38 tuổi, mang thai sau thụ tinh ống nghiệm nhưng sinh non lúc 22 tuần, bé mất do quá non tháng. Lần này, chị có thai 23 tuần, bị ho, nghi ngờ rỉ ối. Khám thai tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, test rỉ ối cho kết quả bình thường, nhưng siêu âm chiều dài cổ tử cung còn 16 mm, nguy cơ sinh non. Chị được phẫu thuật khâu eo cổ tử cung giữ thai.

BS.CKII Nguyễn Ngọc Thoại, Trung tâm Sản Phụ khoa cho biết, trước đây việc xác định chuyển dạ sinh non chủ yếu dựa vào dữ liệu lâm sàng, thai phụ phải nhập viện, sử dụng thuốc giảm co bóp tử cung, Corticosteroids và có thể gia tăng các can thiệp chưa cần thiết.

Hiện có nhiều biện pháp tầm soát, dự phòng nguy cơ sinh non. Như chị Thủy được thực hiện test PartoSure – phương pháp dự báo nguy cơ sinh non bằng cách phát hiện Placenta Alpha microglobulin-1 (PAMG-1) – một protein được tiết từ nhau thai, khi có mặt trong dịch âm đạo khi sẽ cảnh báo quá trình chuyển dạ tự nhiên diễn ra trong một tuần sắp tới.

Từ đó, thai phụ được nhập viện, sử dụng thuốc trì hoãn chuyển dạ để thai nhi có cơ hội ở lâu trong tử cung. Chị Thủy giữ thai thêm 6 tuần, sinh con ở tuần thai 34, bé được nuôi sống khỏe mạnh.

Bác sĩ Ngọc Thoại cho biết, test PartoSure dương tính ở sản phụ có dấu hiệu chuyển dạ sinh non sẽ dự báo khả năng chuyển dạ tự nhiên sẽ xảy ra trong vòng 7 ngày với độ chính xác cao. Nếu kết quả âm tính cho thấy khả năng chuyển dạ tự nhiên trong vòng 14 ngày là thấp. “Nhờ các phương pháp xác định nguy cơ sinh non, bác sĩ có kế hoạch theo dõi thai phù hợp”, bác sĩ Thoại lý giải, thêm rằng các xét nghiệm tiên lượng sinh non có độ nhạy lên đến 95%. Các xét nghiệm dễ thực hiện chỉ cần 5-10 phút lấy dịch tiết ở âm đạo, kiểm tra, cho kết quả nhanh.

Nếu kết quả dương tính, thai phụ có thể nhập viện điều trị vì nguy cơ chuyển dạ thực sự. Với thai phụ nguy cơ chuyển dạ sinh non, bác sĩ sẽ tiêm trưởng thành phổi, sử dụng Magne sulfate giúp bảo vệ hệ thần kinh cho thai nhi. Các phương pháp này giúp tăng tỷ lệ sống sót, giảm nguy cơ tử vong, và các biến chứng như nguy cơ bại não, rối loạn vận động, bệnh lý nguy hiểm về hô hấp cho em bé sơ sinh. Ngược lại, kết quả âm tính, bác sĩ xem xét, đánh giá lại tình trạng, giảm nguy cơ nhập viện không cần thiết, gây tốn kém cho người bệnh.

Bên cạnh khảo sát chiều dài cổ tử cung chẩn đoán nguy cơ sinh non, trong năm 2024, Trung tâm Sản Phụ khoa có 200 trường hợp nghi ngờ sinh non được test rỉ ối, và 100 trường hợp sử dụng xét nghiệm dự báo sinh non.

Bệnh viện có hơn 100 trẻ sinh non chào đời. Phần lớn trẻ đẻ non được tiên lượng, dự báo trước, ê kíp bác sĩ sản phụ khoa và bác sĩ sơ sinh có kế hoạch phối hợp, chăm sóc. Từ đó, nhiều trường hợp trẻ sinh cực non (tuổi thai dưới 28 tuần) được cứu sống.

Theo bác sĩ Thoại, có nhiều yếu tố nguy cơ sinh non gồm tiền sử sản khoa, sức khỏe thai phụ và yếu tố kinh tế xã hội. Những bà mẹ có tiền sử sản khoa từng sinh non, mang thai nhiều lần, từng phá thai hoặc sảy thai nhiều lần đều có nguy cơ cao. Các yếu tố liên quan đến thai phụ như: thai thụ tinh ống nghiệm, dinh dưỡng kém khi mang thai, hút thuốc lá, nhiễm trùng không điều trị, đa thai, suy yếu cổ tử cung, tiền sản giật, nhau bong non, bào thai có dị tật bẩm sinh, mẹ quá trẻ tuổi hoặc lớn tuổi (trước 16 và trên 36 tuổi).

Bác sĩ Ngọc Thoại khuyến cáo, phụ nữ mang thai nên chú ý một số dấu hiệu cảnh báo thai phụ có nguy cơ sinh non gồm: đau lưng, em bé có dấu hiệu đẩy về phía dưới, sưng tay chân hoặc mặt, đau quặn bụng, em bé ít cử động hoặc không cử động, âm đạo tiết dịch hoặc máu bất thường.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ, thai phụ cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được kiểm tra, đánh giá và can thiệp sớm. Trường hợp xác định thai phụ đã vào cơn chuyển dạ thì tùy vào tuổi thai, bác sĩ sẽ có các biện pháp can thiệp phù hợp để tăng cơ hội cứu sống bé, đảm bảo an toàn cho người mẹ.