Bé Linh, 1 tuổi, nổi ban sau chuyến du lịch nước ngoài, gia đình nghĩ dị ứng do thay đổi môi trường, khi khám phát hiện sởi biến chứng viêm phổi.

Ban đầu, Linh chỉ nổi vài nốt ban nhỏ ở chân và da đầu, được gia đình cho uống thuốc và theo dõi tại nhà. Sau một ngày, vết ban nổi dày đặc khắp người, cả vùng mặt. Thấy triệu chứng ngày càng tăng nhanh, gia đình đưa bé đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 thăm khám.

BS.CKI Bảo Đạt, khoa Nhi, cho biết bệnh nhi nhập viện vào ngày thứ ba của bệnh, trong tình trạng sốt cao, ho có đàm, phát ban toàn thân. Bé không đỏ mắt nhưng có các hạt Koplik nằm trong má. Xét nghiệm sởi cho kết quả dương tính. Bác sĩ chẩn đoán Linh mắc sởi biến chứng viêm phổi, chỉ định nhập viện điều trị, cách ly.

Theo bác sĩ Đạt, trẻ 1 tuổi thuộc nhóm trẻ nhỏ có nguy cơ gặp biến chứng cao khi mắc sởi, cần theo dõi sát dù ban đầu triệu chứng chưa rầm rộ. Trong đó, viêm phổi là một trong những biến chứng đáng lo ngại, có thể khiến trẻ khó thở, thiếu oxy, tiến triển đến suy hô hấp.

Đáng chú ý, Linh đã tiêm vaccine MMR (vaccine phòng ngừa 3 bệnh truyền nhiễm sởi, quai bị và rubella) khoảng ba tuần trước khi khởi bệnh.

“Thông thường, cơ thể cần khoảng 2-3 tuần sau tiêm vaccine để tạo kháng thể bảo vệ. Trẻ đã tiêm vaccine vẫn có thể mắc bệnh, song thường có triệu chứng nhẹ và ít nguy cơ biến chứng hơn”, bác sĩ Đạt nói.

Trong thời gian nằm viện, Linh được điều trị tại phòng cách ly, sử dụng vitamin A liều cao theo chỉ định và kháng sinh trong điều trị viêm phổi. Bác sĩ theo dõi tình trạng sốt, hô hấp, khả năng ăn uống và diễn tiến ban.

Sau 5 ngày điều trị, Linh hết sốt, không còn phát ban, ho ít. Bé được xuất viện và hẹn tái khám để đánh giá quá trình hồi phục.

Bác sĩ Đạt cho biết sởi là bệnh truyền nhiễm do virus Polinosa Morbillarum gây ra. Bệnh thường khởi phát bằng sốt cao, ho, chảy mũi, mắt đỏ và chảy nước mắt. Trong miệng có thể xuất hiện các chấm trắng nhỏ trên nền niêm mạc đỏ, gọi là hạt Koplik. Khoảng 3-5 ngày sau khi có triệu chứng đầu tiên, ban thường mọc từ vùng chân tóc, mặt, sau đó lan xuống cổ, thân mình và tay chân.

Sởi có thể gây viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy dẫn đến mất nước, ít gặp hơn là viêm não. Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ, suy dinh dưỡng hoặc suy giảm miễn dịch, có nguy cơ gặp biến chứng cao. Bệnh còn làm suy yếu khả năng phòng vệ của cơ thể, khiến trẻ dễ mắc thêm các bệnh nhiễm trùng khác.

Virus sởi lây qua không khí, có thể tồn tại và còn khả năng gây nhiễm trong không gian kín tới hai giờ sau khi người bệnh rời đi. Người chưa có miễn dịch có thể nhiễm bệnh khi cùng hít thở không khí trong phòng với người mắc sởi, dù không tiếp xúc trực tiếp.

Bác sĩ Đạt khuyến cáo phụ huynh đưa trẻ khám sớm khi sốt kèm ho, chảy mũi hoặc phát ban, nhất là sau khi tiếp xúc người mắc sởi. Nếu trẻ thở nhanh, khó thở, rút lõm ngực, bỏ bú, uống kém, tiểu ít, li bì hoặc co giật, cần đưa đến bệnh viện ngay. Trẻ sốt kéo dài hoặc sốt trở lại sau khi đã giảm cũng cần được đánh giá để phát hiện biến chứng.

Khi nghi ngờ sởi, cần cho trẻ nghỉ học, tránh nơi đông người, cách ly theo hướng dẫn và hạn chế tiếp xúc với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch. Người sống cùng nhà cần kiểm tra tình trạng tiêm chủng, liên hệ nhân viên y tế sớm nếu chưa có miễn dịch để được tư vấn dự phòng sau phơi nhiễm.

Bác sĩ lưu ý phụ huynh chủ động kiểm tra lịch tiêm chủng, cho trẻ tiêm vaccine chứa thành phần sởi đúng lịch, đủ mũi để phòng bệnh và giảm nguy cơ biến chứng. Trẻ chưa tiêm hoặc còn thiếu mũi nên đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn tiêm chủng phù hợp.

Trước khi đi du lịch, đặc biệt ra nước ngoài, phụ huynh nên kiểm tra sổ tiêm chủng của trẻ và bổ sung các mũi còn thiếu. Việc di chuyển, tiếp xúc nhiều người có thể khiến trẻ gặp nguồn lây sởi và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

* Tên người bệnh đã được thay đổi