Anh Điền, 38 tuổi, hoại tử chỏm xương đùi từ năm 24 tuổi, dùng thuốc giảm đau kéo dài, nay bệnh biến chứng nặng, dính cứng cả hai khớp háng, phải thay khớp nhân tạo.

Anh Điền cũng bị rối loạn chuyển hóa, mắc bệnh tiểu đường, suy tuyến thượng thận, tăng axit uric trong máu, giảm sức cơ, tăng cân không kiểm soát. Từ thời điểm phát hiện bệnh cách đây 14 năm đến nay, vì lo ngại “đụng dao kéo” và các biến chứng có thể xảy ra nên anh chỉ điều trị bảo tồn bằng thuốc, thực hiện matxa, châm cứu, cấy chỉ. 14 năm tuổi trẻ anh Điền gắn với đau đớn, khó đi lại và tình trạng ngày càng tiến triển nặng.

ThS.BS.CKI Đặng Khoa Học, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình Tổng quát, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết kết quả chẩn đoán cho thấy tình trạng hoại tử chỏm xương đùi của anh Điền đã phát triển đến giai đoạn cuối, chỏm xương đùi dính chặt vào ổ cối xương chậu, khiến khớp háng như đóng băng, biến dạng, gây đau đớn và không thể đi lại bình thường. Để phục hồi lại dáng đi và vận động, người bệnh được chỉ định phẫu thuật thay hai khớp háng với mức độ phức tạp.

Trước khi phẫu thuật, anh Điền được điều trị nội khoa ổn định với bác sĩ nội tiết. Tình trạng rối loạn chuyển hóa nặng và suy tuyến thượng thận kéo dài đã đặt ra các thách thức cho ê kíp phẫu thuật. Điển hình, tiểu đường làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Mật độ xương suy giảm tăng nguy cơ gãy xương trong lúc mổ; xương không đủ chắc chắn để giữ vững các thành phần khớp háng nhân tạo, nguy cơ dẫn đến lún chuôi xương đùi. Sức cơ giảm cũng tăng nguy cơ trật khớp và giảm khả năng đi lại của người bệnh sau phẫu thuật.

“Ca phẫu thuật cần phải đảm bảo thời gian mổ ngắn, ít xâm lấn, ít đau, ít mất máu để giảm nguy cơ nhiễm trùng, hạn chế tối đa việc dùng thuốc kháng viêm giảm đau sau mổ nhằm tránh ảnh hưởng tuyến thượng thận đã bị tổn thương của người bệnh”, bác sĩ Học nói.

Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật chân trái của anh Điền trước, chân phải sau đó 2,5 tháng. Cả hai ca phẫu thuật đều được thực hiện bằng kỹ thuật mổ ít xâm lấn, bác sĩ rạch một đường nhỏ tiếp cận khớp háng mà không làm tổn thương các cơ xung quanh. Sau đó bóc tách và loại bỏ các thành phần đã bị tổn thương, thay khớp háng nhân tạo vào. Ca mổ kết thúc sau gần 90 phút. Sau mổ, người bệnh ít đau, có thể tập phục hồi chức năng sớm.

Ngày đầu tiên sau phẫu thuật, anh Điền cho biết đã giảm đau đáng kể, chỉ còn đau tại vị trí vết mổ. Hai ngày sau, người bệnh xuất viện trong tình trạng có thể tự đi lại. Tiên lượng sau 2-3 tuần, người bệnh có thể ngưng hoàn toàn các loại thuốc giảm đau kháng viêm. Lúc này, bác sĩ nội tiết sẽ theo dõi, đưa ra phác đồ điều trị nhằm cải thiện chức năng tuyến thượng thận, ổn định đường huyết và tình trạng rối loạn chuyển hóa.

Bác sĩ Học cho biết, các loại thuốc giảm đau nhất là loại có thành phần chính là corticoid cần chú ý khi sử dụng. Khi dùng corticoid trong thời gian dài sẽ làm suy tuyến thượng thận, dẫn đến các biến chứng về tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Trong một số trường hợp, tuyến thượng thận có thể không hoạt động trở lại bình thường dù đã được điều trị, làm giảm chức năng tiết hormon, dẫn đến mất cân bằng các quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Vì vậy, khi bị đau nhức xương khớp, nhất là khi tình trạng này kéo dài, người bệnh đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, tránh việc tự ý dùng thuốc, có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.