Anh Hoàng (49 tuổi, Hà Nội), dù không thừa cân béo phì song vòng eo lớn và lối sống thiếu lành mạnh khiến lượng mỡ nội tạng tích tụ âm thầm trong nhiều năm.

Trước đó, do tính chất công việc, anh Hoàng thường xuyên ăn uống thất thường, uống nhiều bia rượu và ngủ kém, ít tập thể dục. Anh cao 1,72 m, nặng 68 kg, chỉ số BMI khoảng 23 vẫn trong ngưỡng bình thường theo tiêu chuẩn dành cho người châu Á, song vòng eo 93 cm vượt ngưỡng an toàn đối với nam giới.

Gần đây, anh thường xuyên mệt mỏi, ngủ không sâu giấc, ăn uống kém, song chủ quan không đi khám cho rằng do thay đổi thời tiết.

1 ngày trước nhập viện, anh Hoàng bỗng xuất hiện tình trạng đau tức ngực dữ dội, vã mồ hôi lạnh, khó thở, được gia đình đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

ThS.BS Nguyễn Tuấn Long, khoa Tim mạch, cho biết kết quả điện tâm đồ và xét nghiệm men tim cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp. Chụp mạch vành phát hiện nhánh liên thất trước (LAD) bị hẹp khít do mảng xơ vữa, nguy cơ tắc hoàn toàn nhánh mạch nuôi tim quan trọng. Bệnh nhân lập tức được chuyển phòng can thiệp cấp cứu đặt stent để tái thông dòng máu, qua cơn nguy kịch.

Theo bác sĩ Long, anh Hoàng có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Dù không thuộc nhóm thừa cân béo phì, vòng eo lớn cho thấy lượng mỡ nội tạng đã tích tụ âm thầm trong thời gian dài.

Khác với lớp mỡ dưới da có thể nhìn thấy bên ngoài, mỡ nội tạng nằm sâu trong ổ bụng, bao quanh gan, tụy, ruột và nhiều cơ quan khác. Loại mỡ này có thể tiết ra các chất gây viêm mạn tính, làm rối loạn chuyển hóa đường và mỡ máu, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch – nguyên nhân quan trọng dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí của Nhà xuất bản khoa học Springer Nature, do Viện Tim mạch Quốc gia Ignacio Chávez (Mexico) thực hiện trong giai đoạn 2008-2019, theo dõi 862 người trưởng thành cho thấy mỡ nội tạng có vai trò quan trọng trong quá trình xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Người tích tụ nhiều mỡ nội tạng dễ xuất hiện hoặc tiến triển xơ vữa động mạch hơn so với nhóm còn lại. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận khoảng 51,8% tác động của tình trạng kháng insulin và rối loạn chức năng mô mỡ lên quá trình xơ vữa động mạch có liên quan đến mỡ nội tạng. Theo đó, việc đo vòng eo kết hợp với chỉ số BMI có thể giúp đánh giá nguy cơ tim mạch hiệu quả hơn, đặc biệt ở những người BMI bình thường nhưng tích nhiều mỡ vùng bụng.

Theo bác sĩ Long, nhiều người chỉ nhìn cân nặng hoặc BMI để đánh giá sức khỏe nhưng bỏ qua vòng eo và lượng mỡ nội tạng – yếu tố có liên quan chặt với nguy cơ tim mạch. Nam giới có vòng eo từ 90 cm trở lên và nữ từ 80 cm trở lên được xem là có nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng cao. Ngoài đo vòng eo, kiểm tra thành phần cơ thể bằng các phương pháp như InBody có thể phát hiện tình trạng mỡ nội tạng dù cân nặng chưa vượt ngưỡng béo phì.

Sau can thiệp, anh Hoàng được yêu cầu tuân thủ phác đồ điều trị nội khoa kết hợp thay đổi lối sống nghiêm ngặt. Ăn uống điều độ đúng giờ, giảm tinh bột tinh chế và đồ ăn nhiều dầu mỡ, hạn chế rượu bia; ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng; tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần. Anh Hoàng được hẹn lịch tái khám định kỳ để theo dõi các chỉ số tim mạch, mỡ máu, đường huyết.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.