Ông Tấn (58 tuổi, TP.HCM) xuất hiện triệu chứng sốt, mệt, ngủ gà nhiều ngày, được chẩn đoán bị nhiễm trùng huyết xuất phát từ đường hô hấp, viêm phổi cộng đồng nặng trên nền nhiều bệnh mạn tính.

Hai ngày trước nhập viện, gia đình phát hiện ông Tấn có biểu hiện ngủ gà, phản ứng chậm, cơ thể mệt lả. Người bệnh được đưa vào một bệnh viện địa phương và được chẩn đoán nhiễm trùng huyết từ đường da, chưa loại trừ nhiễm trùng thần kinh trung ương nhưng điều trị chưa cải thiện nên gia đình xin chuyển viện tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ).

Ở thời điểm nhập viện, người bệnh được ghi nhận suy hô hấp cấp, nhiễm trùng huyết, rối loạn tri giác, phải thở oxy và chuyển ngay vào khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU).

Người bệnh được điều trị tích cực bằng kháng sinh phổ rộng, oxy liệu pháp và theo dõi sát huyết động. Bác sĩ phải đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để truyền thuốc và dinh dưỡng.

Sau 1 ngày điều trị tích cực, người bệnh bắt đầu tỉnh táo hơn, giảm sốt, đáp ứng tốt với kháng sinh. Ê-kíp tiếp tục theo dõi sát tình trạng hô hấp, huyết áp, chức năng tim thận và kiểm soát các bệnh nền đi kèm.

Người bệnh được chẩn đoán viêm phổi cộng đồng nặng kèm nhiễm trùng huyết từ đường hô hấp, có theo dõi bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) do tiền sử hút thuốc lá 2 gói mỗi ngày suốt 30 năm.

Ngoài tổn thương phổi, người bệnh còn mang nhiều bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 mới phát hiện, rối loạn lipid máu, bệnh tim thiếu máu cục bộ, suy thận mạn, gout mạn tính…

Sau nhiều ngày điều trị tích cực tại khoa Hồi sức tích cực & Chống độc (ICU), tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt. Người bệnh hết sốt, tỉnh táo hoàn toàn, giảm khó thở, tự thở khí trời, sinh hiệu ổn định, các chỉ số viêm giảm mạnh.

Cụ thể, CRP từ mức rất cao 297 mg/L giảm còn 15,8 mg/L. Đây là protein phản ứng viêm do gan sản xuất khi cơ thể có nhiễm trùng hoặc tổn thương nặng. Chỉ số CRP càng cao cho thấy phản ứng viêm toàn thân càng mạnh, thường gặp trong nhiễm trùng nặng hoặc nhiễm trùng huyết.

Trong khi đó, Pro-calcitonin giảm từ 0,36 xuống 0,08 ng/mL. Đây là dấu ấn sinh học thường dùng để đánh giá mức độ nhiễm khuẩn, đặc biệt nhiễm khuẩn do vi khuẩn. Chỉ số này giảm cho thấy tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát, nguy cơ diễn tiến nhiễm trùng huyết nặng giảm đáng kể. Người bệnh được chuyển ra khỏi ICU và điều trị nội trú tại khoa Nội Tổng hợp để ổn định tình trạng hô hấp, kiểm soát bệnh nền trước khi xuất viện.

BSNT.CKI Nguyễn Thị Viên, khoa Nội Tổng hợp, nhiễm trùng huyết là tình trạng nguy hiểm, xảy ra khi vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng xâm nhập vào máu, gây phản ứng viêm toàn thân và nguy cơ suy đa cơ quan. Ở người lớn tuổi hoặc người có nhiều bệnh nền, đặc biệt ở người hút thuốc lá, sử dụng corticoid kéo dài, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao.

Bác sĩ Viên cũng khuyến cáo khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt kéo dài, lơ mơ, ngủ gà, khó thở, ho đàm, mệt lả hoặc rối loạn tri giác, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện sớm để tìm nguyên nhân nhiễm trùng. Việc tự điều trị hoặc nhập viện muộn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết, suy hô hấp và tổn thương đa cơ quan.

Bác sĩ cũng lưu ý người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, gout, COPD hoặc phải sử dụng corticoid kéo dài cần tái khám định kỳ, tuân thủ điều trị và kiểm soát tốt bệnh nền. Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng nặng và các biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng.

Ngoài ra, bác sĩ Viên khuyến cáo người trung niên nên khám sức khỏe định kỳ để tầm soát sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, COPD hay bệnh tim mạch. Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm trong thời gian dài nhưng không được phát hiện, đến khi cơ thể suy giảm miễn dịch hoặc xảy ra nhiễm trùng mới bộc lộ biến chứng nặng. Việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt bệnh nền không chỉ giúp nâng cao chất lượng sống mà còn giảm nguy cơ nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng huyết và suy đa cơ quan đe dọa tính mạng.

Ngoài ra, người hút thuốc lá từ 20 gói/năm trở lên cần chủ động tầm soát các bệnh lý hô hấp nguy hiểm, đặc biệt là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư phổi. Những trường hợp xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khạc đờm thường xuyên, khò khè, khó thở hoặc tức ngực không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương phổi mạn tính. Việc khám chuyên khoa hô hấp định kỳ từ 6-12 tháng, đo chức năng hô hấp và tầm soát ung thư phổi bằng các phương pháp phù hợp giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi