Hà Nội – Ông Quang, 68 tuổi, phát hiện hai u ở đầu và đuôi tụy, sau phẫu thuật khẳng định đều lành tính.

Ông Quang bị viêm tụy mạn 8 năm, biến chứng tiểu đường, thường xuyên đau bụng lâm râm, trướng, khó tiêu, ăn uống kém. Ông đi khám tại một bệnh viện phát hiện u nang tụy, nghi ngờ ung thư dẫn đến rối loạn lo âu, mất ngủ, suy nhược nặng, nên tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám chuyên sâu.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao (CT Somatom Force VB30) và cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla cho thấy đầu tụy ông Quang có tổ chức nang kích thước 2x2x3 cm phức tạp, dày thành không đều, nhiều vách lỗ chỗ kèm ống tụy giãn lớn 1,2 cm. Đuôi tụy cũng có tổn thương nang lớn 3x3x4 cm, thâm nhiễm lách, gây xơ hóa.

TTƯT.PGS.TS.BS Triệu Triều Dương, Giám đốc khối Ngoại, nhận định nang đuôi tụy là khối giả phình do viêm tụy mạn gây xơ hóa thành mạch, máu thoát ra ngoài bị giữ lại thành túi, không phải ung thư nhưng có nguy cơ vỡ gây xuất huyết, chảy máu ồ ạt vào ổ bụng, nguy hiểm tính mạng.

U nang đầu tụy phức tạp, khó loại trừ ung thư, tiến triển nhanh so với các phim chụp trước, gần đó có tổn thương phân thùy 4 gan, chưa loại trừ di căn. PGS Dương chỉ định phẫu thuật giải quyết đồng thời ổ giả phình đuôi tụy, sinh thiết tức thời u nang đầu tụy và tổn thương gan cho ông Quang để có kế hoạch tiếp theo phù hợp.

Ngày mổ, ông Quang được gây mê nội khí quản. PGS Dương mổ mở, thăm dò ổ bụng, loại bỏ nang lớn ở đuôi tụy, cắt thân đuôi tụy kèm cắt lách để giải quyết triệt để, tránh tái phát. Tổn thương nang đầu tụy và gan được sinh thiết tức thì, không phát hiện tế bào ung thư. PGS Dương phẫu thuật theo phương pháp Frey-Berger mở dọc toàn bộ ống tụy giãn, lấy nhiều sỏi tụy kích thước lớn, cắt bỏ phần nhu mô đầu tụy và mỏm móc bị xơ hóa, sau đó nối tụy với ruột non để tái lập lưu thông tiêu hóa.

Hậu phẫu, ông Quang hết hẳn những cơn đau lâm râm, do sỏi tụy và các tổ chức xơ hóa được loại bỏ triệt để. Ngày thứ ba, ông đã có thể ăn thức ăn mềm, đi lại nhẹ nhàng. Ông Quang đón sinh nhật trong bệnh viện với niềm vui nhân gấp bội, khi cả 6 mẫu bệnh phẩm ở lách, đuôi tụy, đầu tụy và 3 hạch mạc treo có kết quả xét nghiệm hóa mô miễn dịch đều lành tính, không phải ung thư.
Ông Quang xuất viện sau hơn một tuần, khi sức khỏe đã hoàn toàn ổn định. Một tháng sau tái khám, ông tăng 5 kg, vết mổ liền, hết hẳn những cơn đau bụng âm ỉ, ăn uống tốt, ngủ ngon, không còn dấu hiệu rối loạn lo âu, tinh thần phấn khởi.

PGS Dương cho biết viêm tụy là tình trạng tuyến tụy bị viêm sưng, do dịch tiêu hóa hoặc enzym tấn công tuyến tụy. Bệnh thường xảy ra do sỏi mật làm tắc nghẽn lưu thông dịch tụy, lạm dụng rượu bia gây hẹp ống tụy, mỡ máu cao cản trở tuần hoàn, kích hoạt men tụy hoạt động ngay trong tuyến tụy…

Viêm tụy cấp gây đau bụng trên, sốt, nôn, trướng bụng, tiêu chảy kéo dài vài ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể biến chứng chảy máu, suy hô hấp, suy đa tạng, nhiễm trùng dẫn đến tử vong.

Nhiều người bệnh viêm tụy cấp tái phát nhiều lần, nhất là người uống nhiều bia rượu, dẫn tới viêm tụy mạn, gây xơ hóa nhu mô tụy, mất khả năng tiêu hóa và hấp thụ chất béo (suy tụy ngoại tiết), suy giảm sản xuất hormone insulin (suy tụy nội tiết), biến chứng tiểu đường.

Người bệnh thường xuyên đau âm ỉ vùng bụng, sút cân, rối loạn tiêu hóa, vàng da, tắc mật, suy giảm nặng chất lượng cuộc sống, tăng nguy cơ hình thành nang tụy, u tụy và ung thư tụy.

PGS Dương khuyến cáo lối sống lành mạnh, hạn chế bia rượu, bia, chế độ ăn và vận động hợp lý, tránh thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa giúp phòng ngừa viêm tụy. Người bệnh đã mắc viêm tụy cần tới bệnh viện đa chuyên khoa để được khám và điều trị tích cực. Tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ, không tự ý ngưng thuốc, giảm liều, kiêng rượu bia, thuốc lá giúp khỏi bệnh hoặc chung sống hòa bình với bệnh, tránh biến chứng nặng, nguy hiểm.